6 વર્ષમાં 1.25 લાખ કરોડની ચૂકવણી, છતાં ખેડૂતો નારાજ; જાણો યોજનાની વાસ્તવિકતા

0
63

ખેડૂતોને આર્થિક રીતે મજબૂત કરવા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તમામ પ્રકારની યોજનાઓ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આ યોજનાઓમાં પીએમ કિસાન સન્માન નિધિની સાથે પ્રધાનમંત્રી ફસલ બીમા યોજના ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પીએમ કિસાન નિધિમાં ખેડૂતોને વાર્ષિક 6,000 રૂપિયાની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. તે જ સમયે, પ્રધાનમંત્રી ફસલ બીમા યોજના હેઠળ, જો કોઈ ચોક્કસ કારણોસર પાકને નુકસાન થાય છે તો ખેડૂતને ખર્ચ આપવામાં આવે છે. આ યોજના વર્ષ 2016માં શરૂ કરવામાં આવી હતી.

25,186 કરોડના પાક વીમા પ્રિમિયમની ચુકવણી
વર્ષ 2016 માં તેની શરૂઆત થઈ ત્યારથી, PM ફસલ યોજના હેઠળ ખેડૂતોને 1,25,662 કરોડ રૂપિયાના દાવા ચૂકવવામાં આવ્યા છે. સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ખેડૂતોએ 31 ઓક્ટોબર, 2022 સુધી કુલ 25,186 કરોડ રૂપિયાનું પાક વીમા પ્રિમિયમ ચૂકવ્યું છે. કૃષિ મંત્રાલયે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી ફસલ બીમા યોજના (PMFBY) હેઠળ સરકાર કુદરતી સંકટોને કારણે પાકના નુકસાન સામે વ્યાપક વીમા કવચ પ્રદાન કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

પ્રિમિયમનો બોજ કેન્દ્ર અને રાજ્ય ઉઠાવે છે!
મહારાષ્ટ્રના કેટલાક જિલ્લાઓમાં ખેડૂતોને નજીવી રકમના વીમા દાવાઓ ચૂકવવાના સમાચાર પર, સરકાર દ્વારા કહેવામાં આવ્યું હતું કે ‘આ યોજના હેઠળ, ખેડૂતોએ છેલ્લા છ વર્ષમાં પ્રીમિયમ તરીકે 25,186 કરોડ રૂપિયા ચૂકવ્યા છે. તે જ સમયે, 31 ઓક્ટોબર, 2022 સુધી, ખેડૂતોને તેમના દાવાના બદલામાં 1,25,662 કરોડ રૂપિયા ચૂકવવામાં આવ્યા છે. આ યોજનામાં, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ મોટાભાગના પ્રિમિયમનો બોજ ઉઠાવ્યો છે.

વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી પાક વીમા યોજના
સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતીમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે PMFBY વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી પાક વીમા યોજના છે. આગામી વર્ષોમાં તે પ્રથમ સ્થાન પર આવવાની ધારણા છે. કારણ કે દર વર્ષે આ યોજના હેઠળ લગભગ પાંચ કરોડ ખેડૂતોની અરજીઓ આવી રહી છે. મંત્રાલયે કહ્યું, ‘છેલ્લા છ વર્ષમાં ખેડૂતોમાં આ યોજનાની પ્રેક્ટિસ વધી છે, વર્ષ 2016માં આ યોજના શરૂ થઈ ત્યારથી, નોન-લોન ખેડૂતો, સીમાંત ખેડૂતો અને નાના ખેડૂતોનો હિસ્સો 282 ટકા વધ્યો છે. ‘

તમને જણાવી દઈએ કે આ યોજના વીમા જોખમ મૂલ્યાંકન / બિડ પ્રીમિયમ દરો પર લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. જો કે, નાના ખેડૂતો સહિત બાકીના ખેડૂતોએ ખરીફ માટે મહત્તમ બે ટકા, રવિ ખોરાક અને તેલીબિયાં પાકો માટે 1.5 ટકા અને વ્યાપારી/બાગાયતી પાકો માટે 5 ટકા ચૂકવવા પડશે. આ મર્યાદા કરતાં વધુ પ્રીમિયમની રકમનો બોજ ઉત્તર પૂર્વીય રાજ્યો સિવાય કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો 50:50 ના ગુણોત્તરમાં વહેંચે છે. ઉત્તર પૂર્વીય ક્ષેત્રમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેની આ ભાગીદારી ખરીફ 2020 થી 90:10 છે.