કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે મોટો બદલાવ: 5-યુનિટ ફોર્મ્યુલાથી બેસિક પગારમાં થશે રેકોર્ડબ્રેક વધારો
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ને લઈને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઉત્સાહવર્ધક અપડેટ સામે આવી રહ્યા છે. કર્મચારી મંડળો અને પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ દ્વારા આ વખતે લઘુત્તમ પગાર નક્કી કરવા માટેની જૂની ફોર્મ્યુલામાં મૂળભૂત સુધારો કરવાની મજબૂત માંગ કરવામાં આવી છે. જો આ નવી માંગણીઓ અને ભલામણોને માન્ય રાખવામાં આવે, તો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર (Minimum Basic Salary) વધારીને આશરે ₹૬૯,૦૦૦ થી ₹૭૦,૦૦૦ ની આસપાસ પહોંચી શકે છે. આ નિર્ણયથી દેશના લાખો સરકારી કર્મચારીઓના ખિસ્સા અને નિવૃત્તિ આયોજન પર મોટી સકારાત્મક અસર પડશે.
જૂની અને નવી ફોર્મ્યુલા વચ્ચે શું છે તફાવત?
અત્યાર સુધી લાગુ કરાયેલા ૭મા પગાર પંચ હેઠળ લઘુત્તમ પગારની ગણતરી ‘૩-યુનિટ ફોર્મ્યુલા’ ના આધારે કરવામાં આવતી હતી. આ જૂની ફોર્મ્યુલામાં માત્ર કર્મચારી, તેમના જીવનસાથી (પતિ/પત્ની) અને બે બાળકોનો સમાવેશ કરીને કુલ ૩ યુનિટ ગણવામાં આવતા હતા, જેના આધારે રૂ. ૧૮,૦૦૦ નો લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર નક્કી થયો હતો.
જોકે, નેશનલ કાઉન્સિલ સિંડીકેટ મેમ્બર્સ (NCJCM) અને ભારતીય પેન્શનર્સ સમાજ (BPS) જેવા અગ્રણી સંસ્થાઓએ હવે ‘૫-યુનિટ ફોર્મ્યુલા’ અમલમાં મૂકવાની જોરદાર રજૂઆત કરી છે. આ નવી પ્રસ્તાવિત ફોર્મ્યુલામાં કર્મચારી, તેમની પત્ની, બે બાળકો ઉપરાંત આશ્રિત માતા-પિતા (Dependent Parents) નો પણ સમાવેશ કરવાનું સૂચન કરાયું છે. સંસ્થાઓએ દલીલ કરી છે કે સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા ૨૦૨૦ (Social Security Code 2020) અનુસાર પરિવારની સત્તાવાર વ્યાખ્યામાં માતા-પિતાનો પણ સમાવેશ થાય છે. આથી, વર્તમાન મોંઘવારીને ધ્યાનમાં રાખીને ૫-યુનિટના ધોરણે જ લઘુત્તમ વેતન નક્કી થવું જોઈએ.
૫-યુનિટ ગણતરીથી પગારમાં થશે મોટો ઉછાળો
યુનિયનો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી આંકડાકીય ગણતરી મુજબ, ૫ યુનિટ ધરાવતા પરિવારના ખોરાક, શિક્ષણ, તબીબી સારવાર, વીજળી, પાણી અને ભવિષ્યની બચત સહિતના તમામ ખર્ચાઓને આવરી લેવામાં આવે તો દર મહિને આશરે ₹૬૯,૦૦૦ નો લઘુત્તમ દર નક્કી કરવો અનિવાર્ય છે. જો પગાર પંચ આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારી લે તો ખાસ કરીને સંયુક્ત કે મોટા પરિવાર ધરાવતા કર્મચારીઓને આર્થિક રીતે મોટો લાભ મળશે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનું ગણિત અને વિવિધ મંડળોની માંગ
પગાર પંચમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ ‘ફિટમેન્ટ ફેક્ટર’ (Fitment Factor) હોય છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ચોક્કસ ગુણક (Multiplier) છે, જેનો ઉપયોગ જૂના મૂળભૂત પગારને ગુણીને નવો બેસિક પગાર નક્કી કરવા માટે થાય છે. ૭મા પગાર પંચ દરમિયાન ૨.૫૭ નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું.
૮મા પગાર પંચ માટે વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં જંગી વધારાની માંગ કરી રહ્યા છે:
- NCJCM (રાષ્ટ્રીય પરિષદ-જેસીએમ): ૩.૮૩૩ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની રજૂઆત કરી છે.
- ભારતીય રક્ષા મજદૂર સંઘ: ૪.૦ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરી રહ્યું છે.
જોકે, નાણાકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ૩.૮૩ થી ૪.૦ જેટલું ઊંચું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર આપવું સરકાર માટે આર્થિક રીતે પડકારજનક હોઈ શકે છે. તેમ છતાં, જો આ માંગણીઓનો અંશતઃ પણ સ્વીકાર થાય તો આગામી ૧૦ વર્ષ માટે દેશભરના લાખો કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોનું વેતન માળખું સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે. હવે સૌની નજર ૮મા પગાર પંચના અંતિમ નિર્ણય પર મંડરાયેલી છે.
