ઈડલી ભૂલી જશો! આ રીતે બનાવો સોફ્ટ અને સ્પંજી ગુજરાતી ‘સફેદ ઢોકળા’

ખાટા ઢોકળા કે ઈદડા? ગમે તે કહો, આ રેસીપીથી બનશે એકદમ ટેસ્ટી અને હેલ્ધી નાસ્તો

ગુજરાતી વાનગીઓ પોતાની સાદગી અને શ્રેષ્ઠ સ્વાદ માટે આખી દુનિયામાં પ્રખ્યાત છે. ખમણ ઢોકળા વિશે તો બધા જાણે જ છે, પરંતુ ગુજરાતનું બીજું એક રત્ન છે જેને ‘વ્હાઈટ ઢોકળા’, ‘ખાટા ઢોકળા’ અથવા ‘ઈદડા’ ના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. દેખાવમાં તે દક્ષિણ ભારતીય ઈડલી જેવા સફેદ અને નિર્દોષ લાગે છે, પરંતુ જ્યારે તમે તેનો પહેલો કોળિયો લો છો, ત્યારે આદુ-મરચાની તીખાશ અને દહીંની હળવી ખટાશ તમને એક અલગ જ દુનિયામાં લઈ જાય છે.

આ ઢોકળા માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી, પણ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ઉત્તમ છે. તે વરાળમાં (Steam) બફાય છે અને આથો લાવવાની (Fermentation) પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે, જેના કારણે તે પ્રોબાયોટીક્સથી ભરપૂર અને પચવામાં ખૂબ જ હળવા હોય છે. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત.

જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)

પરફેક્ટ વ્હાઈટ ઢોકળા બનાવવા માટે સામગ્રીનું સાચું પ્રમાણ હોવું ખૂબ જરૂરી છે:

• ચોખા: 1.5 કપ (ઝીણા અથવા ખીચડિયા ચોખા શ્રેષ્ઠ રહે છે)

• અડદની દાળ: 1/2 કપ (ફોતરા વગરની)

• દહીં: 1/2 કપ (હળવું ખાટું દહીં શ્રેષ્ઠ પરિણામ આપે છે)

• આદુ-મરચાની પેસ્ટ: 1 મોટી ચમચી (સ્વાદ મુજબ)

• મીઠું: સ્વાદાનુસાર

• તેલ: 2 મોટી ચમચી (ખીરામાં નાખવા માટે)

• બેકિંગ સોડા અથવા ઈનો (Fruit Salt): 1 ચમચી

• મરી પાવડર: ઉપર છાંટવા માટે (વૈકલ્પિક)

વઘાર માટે:

• તેલ: 2 મોટી ચમચી

• રાઈ: 1 ચમચી

• સફેદ તલ: 1 ચમચી (તેનાથી ઢોકળા સુંદર અને કુરકુરા લાગે છે)

• મીઠો લીમડો: 8-10 નંગ

• હિંગ: એક ચપટી

• લીલા મરચાં: 2-3 (લાંબા કાપેલા)

બનાવવાની રીત (Step-by-Step Instructions)

સ્ટેપ 1: પલાળવું અને પીસવું

સૌ પ્રથમ ચોખા અને અડદની દાળને અલગ-અલગ ચોખ્ખા પાણીથી 2-3 વાર ધોઈ લો. તેને પૂરતા પાણીમાં ઓછામાં ઓછા 4 થી 6 કલાક માટે પલાળી રાખો. જ્યારે તે બરાબર પલી જાય ત્યારે પાણી નિતારી લો. હવે મિક્સરમાં ચોખા અને દાળને થોડું-થોડું પાણી નાખીને પીસી લો. ધ્યાન રાખવું કે ખીરું (Batter) એકદમ લીસું ન હોવું જોઈએ, પરંતુ સહેજ કરકરું (Grainy) રહેવું જોઈએ.

ઉનાળાના વેકેશનમાં 10 મિનિટમાં બનાવો આ ઇન્સ્ટન્ટ મેકરોની, વર્કિંગ પેરેન્ટ્સ માટે અલ્ટીમેટ સરવાઇવલ રેસીપી!

પ્રોટીનથી ભરપૂર: નાસ્તા માટે બેસ્ટ છે પનીર મૂંગ દાળ ચીલા!

સ્ટેપ 2: આથો લાવવો (Fermentation)

પીસેલા ખીરામાં અડધો કપ દહીં ઉમેરો અને બરાબર ફીણી લો. હવે આ ખીરાને ઢાંકીને કોઈ ગરમ જગ્યાએ 8 થી 10 કલાક અથવા આખી રાત માટે રહેવા દો. આથો આવ્યા પછી ખીરાનું પ્રમાણ વધી જશે અને તેમાં જાળીદાર બનાવટ આવી જશે. આ જ તે સ્ટેપ છે જે ઢોકળાને ‘સ્પંજી’ બનાવે છે.

સ્ટેપ 3: સીઝનિંગ અને તૈયારી

તૈયાર આથાવાળા ખીરામાં આદુ-મરચાની પેસ્ટ, મીઠું અને થોડું તેલ ઉમેરો. તેલ નાખવાથી ઢોકળા અંદરથી કોરા પડતા નથી અને ખાતી વખતે ગળે વળગતા નથી. જો તમે તરત જ બનાવવા માંગતા હોવ અને આથો ઓછો આવ્યો હોય, તો આ સમયે તેમાં ઈનો અથવા બેકિંગ સોડા ઉમેરો અને હળવા હાથે એક જ દિશામાં હલાવો.

સ્ટેપ 4: સ્ટીમિંગ (વરાળમાં બાફવું)

એક સ્ટીમર અથવા મોટા વાસણમાં 2 ગ્લાસ પાણી ગરમ કરો. ઢોકળાની પ્લેટ કે કોઈ ઊંડી થાળીને તેલ લગાવીને ચીકણી (Grease) કરી લો. ખીરાને થાળીમાં પાથરો (લગભગ અડધો ઈંચ જાડું). ઉપરથી થોડો મરી પાવડર છાંટો. થાળીને સ્ટીમરમાં મૂકો અને મધ્યમથી તેજ આંચ પર 10-12 મિનિટ સુધી બાફો.

સ્ટેપ 5: વઘાર તૈયાર કરવો

ઢોકળા બફાઈ જાય પછી તેને બહાર કાઢો અને થોડા ઠંડા થવા દો. એક નાના પેનમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ, તલ, હિંગ, મીઠો લીમડો અને લીલા મરચાં નાખો. જ્યારે તલ તતડવા લાગે ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો અને આ ગરમાગરમ વઘારને ઢોકળા ઉપર ચારે બાજુ ફેલાવી દો.

ઢોકળાને પરફેક્ટ બનાવવા માટેની ખાસ ટિપ્સ

• ખીરાની ઘનતા (Consistency): ખીરું બહુ ઘટ્ટ કે બહુ પાતળું ન હોવું જોઈએ. તે ઈડલીના ખીરા કરતા સહેજ ઘટ્ટ હોવું જોઈએ.

• સાચો આથો: જો શિયાળાની ઋતુ હોય, તો ખીરાને કોઈ ગરમ કપડામાં લપેટીને અથવા બંધ ઓવનની અંદર રાખો જેથી આથો બરાબર આવે.

• કઈ રીતે ચેક કરવું: ઢોકળા ચઢી ગયા છે કે નહીં તે જોવા માટે વચ્ચે છરી નાખો. જો છરી સાફ બહાર આવે તો સમજવું કે ઢોકળા તૈયાર છે.

• મરીનો જાદુ: વ્હાઈટ ઢોકળા પર મરી પાવડરનો છંટકાવ માત્ર દેખાવમાં જ સારો નથી લાગતો, પણ તેના સ્વાદને પણ બેલેન્સ કરે છે.

પીરસવા માટેનું સૂચન

વ્હાઈટ ઢોકળાને ચોરસ અથવા ડાયમંડ શેપમાં કાપો. તેને લીલા ધાણા-ફુદીનાની તીખી ચટણી અથવા કઢી સાથે ગરમાગરમ પીરસો. કેટલાક લોકો તેને સીંગતેલ અને લસણની ચટણી સાથે ખાવાનું પણ પસંદ કરે છે.

ગરમીમાં ઠંડક આપતી ડેઝર્ટ: શેફ સંજીવ કપૂરની સ્પેશિયલ લીચી ચીઝકેક રેસીપી

આખા ઘરમાં ફેલાઈ જશે સુગંધ! હોટેલ જેવું ક્રીમી મટર પનીર બનાવવા માટે અપનાવો આ કુકિંગ ટિપ્સ

આ નાસ્તો બાળકોના ટિફિન માટે પણ શ્રેષ્ઠ છે કારણ કે તે ઠંડા થયા પછી પણ નરમ રહે છે.