હવે આધાર કાર્ડ બતાવતા નહીં લાગે શરમ, જાણો ફોટો અપડેટની નવી રીત
આજના ડિજિટલ યુગમાં આધાર કાર્ડ (Aadhaar Card) માત્ર એક ઓળખપત્ર નથી, પરંતુ આપણી જીવાદોરી બની ગયું છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય, સિમ કાર્ડ લેવું હોય, સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવો હોય કે બાળકોનું સ્કૂલમાં એડમિશન—દરેક જગ્યાએ આધાર અનિવાર્ય છે. આ એક એવો દસ્તાવેજ છે જે આપણે વારંવાર બીજાને બતાવવો પડે છે, તેથી તેમાં રહેલી આપણી માહિતી અને ફોટો યોગ્ય હોવો ખૂબ જરૂરી છે.
ઘણીવાર જોવામાં આવે છે કે લોકો તેમના આધાર કાર્ડના ફોટાથી સંતુષ્ટ નથી હોતા કારણ કે તે ઘણો જૂનો અથવા ધૂંધળો હોય છે. જો તમે પણ તમારા આધાર ફોટાને લઈને અસહજ અનુભવો છો, તો ગભરાશો નહીં! ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ સત્તામંડળ (UIDAI) તમને તમારો ફોટો અપડેટ કરવાની સુવિધા આપે છે. ચાલો જાણીએ તેની પૂરી પ્રક્રિયા વિગતવાર.
આધાર કાર્ડમાં ફોટો અપડેટ કરવો શા માટે જરૂરી છે?
આધાર કાર્ડ તમારી ઓળખનો સૌથી વિશ્વસનીય પુરાવો છે. ફોટો અપડેટ કરવાના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે:
-
સ્પષ્ટ ઓળખ: જો તમારો જૂનો ફોટો ધૂંધળો હોય, તો બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન અથવા ફિઝિકલ વેરિફિકેશનમાં મુશ્કેલી આવી શકે છે.
-
બાળપણનો ફોટો: ઘણા લોકોના આધાર કાર્ડ ત્યારે બન્યા હતા જ્યારે તેઓ બાળક હતા. હવે તેમના ચહેરામાં ઘણો બદલાવ આવી ગયો છે, તેથી ફોટો અપડેટ કરવો અનિવાર્ય બની જાય છે.
-
સંતોષ: તમારી પસંદગીનો સ્પષ્ટ ફોટો હોવાથી તમે કાર્ડને ક્યાંય પણ બતાવવામાં ખચકાટ અનુભવશો નહીં.
ફોટો બદલવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા (Offline Process)
એ ખાસ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે આધાર કાર્ડમાં નામ, સરનામું કે જન્મતારીખ જેવી બાબતો તમે ઓનલાઇન અપડેટ કરી શકો છો, પરંતુ ફોટો, ફિંગરપ્રિન્ટ અને આઇરિસ (Retina) સ્કેન જેવા બાયોમેટ્રિક ફેરફારો માટે તમારે રૂબરૂ આધાર કેન્દ્ર પર જવું પડે છે.
સ્ટેપ ૧: નજીકના આધાર કેન્દ્રની તપાસ કરો
સૌ પ્રથમ તમારા ઘરની નજીક આવેલા આધાર નોંધણી કેન્દ્ર (Aadhaar Enrolment Centre) ની તપાસ કરો. તમે UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને ‘Locate an Enrolment Center’ વિકલ્પનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
સ્ટેપ ૨: ઓનલાઇન એપોઇન્ટમેન્ટ (વૈકલ્પિક)
ભીડથી બચવા માટે તમે UIDAI ની વેબસાઇટ પરથી અગાઉથી જ ઓનલાઇન એપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરી શકો છો. આનાથી તમારો સમય બચશે. જોકે, તમે સીધા કેન્દ્ર પર પણ જઈ શકો છો.
સ્ટેપ ૩: આધાર સુધારા ફોર્મ ભરો
આધાર કેન્દ્ર પર ગયા પછી ત્યાંથી ‘આધાર સુધારા ફોર્મ’ (Aadhaar Correction/Update Form) લો. આ ફોર્મમાં તમારી જરૂરી વિગતો જેવી કે આધાર નંબર અને નામ ભરો. ફોટો બદલવાના વિકલ્પ પર ટીક કરો.
સ્ટેપ ૪: ફોર્મ જમા કરો
ભરેલું ફોર્મ ત્યાં હાજર ઓપરેટરને જમા કરાવો. ફોટો અપડેટ કરવા માટે તમારે કોઈ વધારાના દસ્તાવેજ (Document) ની જરૂર પડતી નથી.
સ્ટેપ ૫: નવો ફોટો અને બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન
ત્યાં હાજર ઓપરેટર તેમના વેબકેમ દ્વારા તમારો એક નવો લાઈવ ફોટો લેશે. આ સાથે તમારી ઓળખની પુષ્ટિ માટે તમારા ફિંગરપ્રિન્ટ લેવામાં આવશે.
સ્ટેપ ૬: ફીની ચુકવણી
ફોટો અપડેટ કરવાની સેવા માટે તમારે નિયત ફી (આશરે ₹૫૦ થી ₹૧૦૦ + GST) ચૂકવવી પડશે.
સ્ટેપ ૭: સ્વીકૃતિ રસીદ (Acknowledgement Slip) લો
પ્રક્રિયા પૂરી થયા પછી, ઓપરેટર તમને એક રસીદ આપશે જેમાં URN (Update Request Number) હશે. આ નંબરને સાચવીને રાખો, કારણ કે આના દ્વારા તમે તમારા અપડેટનું સ્ટેટસ ટ્રેક કરી શકશો.
અપડેટ પછી નવો ફોટો વાળું આધાર કેવી રીતે ડાઉનલોડ કરવું?
ફોટો અપડેટ થવાની પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે ૧૫ થી ૯૦ દિવસ સુધીનો સમય લાગી શકે છે. એકવાર તમારો ફોટો અપડેટ થઈ જાય, પછી તમે નીચેની રીતોથી તમારું નવું આધાર મેળવી શકો છો:
-
UIDAI વેબસાઇટ: uidai.gov.in પર જાઓ અને ‘Download Aadhaar’ વિકલ્પ પસંદ કરો. તમારો આધાર નંબર અને મોબાઈલ પર આવેલ OTP દાખલ કરી ડિજિટલ કોપી ડાઉનલોડ કરો.
-
mAadhaar App: તમે તમારા સ્માર્ટફોન પર mAadhaar એપ દ્વારા પણ નવું ડિજિટલ આધાર જોઈ શકો છો.
-
PVC આધાર કાર્ડ: તમે UIDAI ની વેબસાઇટ પરથી મામૂલી શુલ્ક ભરીને પ્લાસ્ટિક વાળું (PVC) આધાર કાર્ડ પણ ઓર્ડર કરી શકો છો, જે તમારા ઘરના સરનામે આવી જશે.
નિષ્કર્ષ
આધાર કાર્ડને અપડેટ રાખવું એ માત્ર તમારી સુવિધા માટે જ સારું નથી, પરંતુ તે સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ પણ મહત્વનું છે. જો તમારો ફોટો જૂનો થઈ ગયો હોય, તો ઉપર આપેલા સરળ સ્ટેપ્સને ફોલો કરો અને તમારું ડિજિટલ કામ કોઈપણ અવરોધ વિના પૂરું કરો.
પ્રો ટિપ: આધાર કેન્દ્ર પર જતા પહેલા તમારા મનપસંદ અને સાફ કપડાં પહેરો અને વ્યવસ્થિત તૈયાર થઈને જાઓ, કારણ કે આ ફોટો આગામી ઘણા વર્ષો સુધી તમારા આધાર કાર્ડ પર રહેવાનો છે!

સ્ટેપ ૨: ઓનલાઇન એપોઇન્ટમેન્ટ (વૈકલ્પિક)