હવે જૂનો ફોન પણ ચાલશે નવા જેવો! જાણો સ્લો સ્માર્ટફોનને રોકેટ જેવી સ્પીડ આપવાની રીત
નવો ફોન જ્યારે ડબ્બામાંથી નીકળે છે ત્યારે તેની ચમક અને સ્પીડ બંને લાજવાબ હોય છે. પરંતુ સમય વીતવાની સાથે એપ્સ મોડી ખુલવા લાગે છે અને સ્ક્રીન લેગ (Lag) થવા લાગે છે. આની પાછળ ઘણા નાના-મોટા કારણો છુપાયેલા હોય છે. ચાલો, એક પછી એક તેની પરત ખોલીએ.
આખરે ફોન સ્લો કેમ થાય છે? મુખ્ય કારણો
1. થર્મલ થ્રોટલિંગ (Thermal Throttling): ફોનનો પોતાનો ‘સેફ્ટી વાલ્વ’
શું તમે ક્યારેય નોંધ્યું છે કે ગેમ રમતી વખતે કે ચાર્જિંગ દરમિયાન ફોન ગરમ થતાની સાથે જ અટકવા લાગે છે? તેને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘થર્મલ થ્રોટલિંગ’ કહેવામાં આવે છે. ફોનનો પ્રોસેસર એક નાના રૂમમાં બંધ એન્જિન જેવો છે. જ્યારે તે ખૂબ ગરમ થઈ જાય છે, ત્યારે પોતાની જાતને બળતા બચાવવા માટે તે પોતાની સ્પીડ ઘટાડી દે છે. જૂના ફોન સાથે સમસ્યા એ હોય છે કે સમય જતાં તેની અંદરની કુલિંગ સિસ્ટમ નબળી પડી જાય છે, જેનાથી તે જલ્દી ગરમ થવા લાગે છે.
2. સ્ટોરેજનું ‘દમ ઘૂંટાવું’
જો તમે તમારા ફોનની મેમરીને 90% થી વધુ ભરી દો છો, તો પ્રોસેસરને ફાઇલો શોધવામાં વધુ મહેનત કરવી પડે છે. ફોનના સ્ટોરેજ (NAND Flash) ને કામ કરવા માટે થોડી ખાલી જગ્યા (Buffer) જોઈએ છે. જ્યારે તે જગ્યા નથી મળતી, ત્યારે એપ્સ ક્રેશ થવા લાગે છે અને ફોન સ્લો થઈ જાય છે.
3. બેટરીની ઘટતી તાકાત
લિથિયમ-આયન બેટરીઓ અમર હોતી નથી. લગભગ 2-3 વર્ષ પછી તેની વોલ્ટેજ સપ્લાય કરવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે. એપલ જેવી ઘણી બ્રાન્ડ્સ ફોનને અચાનક બંધ થતા બચાવવા માટે સોફ્ટવેર દ્વારા પ્રોસેસરની સ્પીડ ઘટાડી દે છે જેથી નબળી બેટરી પર વધુ દબાણ ન પડે.
4. ભારેખમ એપ્સ અને અપડેટ્સ
આજથી 3 વર્ષ પહેલાનું ઇન્સ્ટાગ્રામ અને આજનું ઇન્સ્ટાગ્રામ જમીન-આસમાનનો તફાવત ધરાવે છે. હવે એપ્સમાં રીલ્સ, AI ફીચર્સ અને ભારે ગ્રાફિક્સ જોડાઈ ગયા છે. જૂનો ફોન જેનું પ્રોસેસર આઉટડેટેડ છે, તે આ ‘ભારે’ એપ્સને ચલાવવામાં હાંફવા લાગે છે. સાથે જ, નવા એન્ડ્રોઇડ કે iOS અપડેટ્સ નવા હાર્ડવેર માટે બનેલા હોય છે, જે જૂના ફોન પર બોજ બની જાય છે.
ફોનને ફરીથી ફાસ્ટ કેવી રીતે કરવો? (પ્રો ટિપ્સ)
જો તમારો ફોન સ્લો થઈ ગયો હોય, તો તેને ફેંકી દેતા પહેલા આ રીતો અજમાવો:
-
સ્ટોરેજને શ્વાસ લેવા દો: ઓછામાં ઓછું 20% સ્ટોરેજ હંમેશા ખાલી રાખો. નકામા ફોટા, વીડિયો અને એવી એપ્સને ડિલીટ કરો જેનો તમે મહિનામાં એક વાર પણ ઉપયોગ નથી કરતા.
-
‘લાઇટ’ (Lite) એપ્સનો ઉપયોગ કરો: જો તમારો ફોન 3-4 વર્ષ જૂનો છે, તો ફેસબુક કે મેસેન્જરને બદલે તેના ‘Lite’ વર્ઝનનો ઉપયોગ કરો. આ ઓછી રેમ (RAM) અને ઓછી બેટરી વાપરે છે.
-
બેટરી બદલાવો: જો તમારા ફોનમાં બીજું બધું બરાબર છે પણ તે સ્લો છે, તો એકવાર સર્વિસ સેન્ટર જઈને બેટરી હેલ્થ ચેક કરાવો. નવી બેટરી નખાવવાથી ઘણીવાર ફોનનું પરફોર્મન્સ ફરીથી નવું જેવું થઈ જાય છે.
-
કેશ (Cache) ક્લિયર કરો: સમયાંતરે સેટિંગ્સમાં જઈને ભારે એપ્સનો કેશ ડેટા ક્લિયર કરતા રહો. આનાથી ફોન પરનો બોજ ઓછો થાય છે.
-
ફેક્ટરી રિસેટ (છેલ્લો રસ્તો): જો કંઈ કામ ન કરે, તો તમારા ડેટાનું બેકઅપ લો અને ફોનને ‘ફેક્ટરી રિસેટ’ કરી દો. આનાથી ફોનની અંદર જમા થયેલો વર્ષોનો કચરો સાફ થઈ જાય છે અને ફોન બિલકુલ નવા જેવો કામ કરવા લાગે છે.
શું કંપનીઓ જાણીજોઈને આવું કરે છે?
આને ‘Planned Obsolescence’ કહેવામાં આવે છે. જોકે કંપનીઓ સીધી રીતે આ સ્વીકારતી નથી, પરંતુ એ સત્ય છે કે સોફ્ટવેર એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે જે જૂના હાર્ડવેર પર ભારે પડે. આનો હેતુ ઘણીવાર સુરક્ષા અને નવી ટેકનોલોજીને પ્રોત્સાહન આપવાનો હોય છે, પરંતુ પરિણામ ગ્રાહકોને નવો ફોન ખરીદવા મજબૂર કરવા જેવું જ નીકળે છે.
તમારો ફોન કોઈ જાદુ નથી, તે એક મશીન છે. જેમ કારને સર્વિસિંગની જરૂર હોય છે, તેમ ફોનને પણ ડિજિટલ સફાઈની જરૂર હોય છે. ઉપર જણાવેલા ઉપાયો અજમાવીને તમે તમારા જૂના ફોનનું આયુષ્ય એક-બે વર્ષ વધારી શકો છો.
