GST કલેક્શનનો નવો બાદશાહ: હરિયાણાનો ગ્રોથ રેટ રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા 4 ગણો વધુ, જાણો આંકડા
ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં અત્યારે હરિયાણા રાજ્યએ એક નવો ઈતિહાસ રચી દીધો છે. કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, ટેક્સ વસૂલાત અને આર્થિક વૃદ્ધિના મામલે હરિયાણાએ દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પાછળ છોડી દીધા છે. જ્યારે રાષ્ટ્રીય સ્તરે SGST (State Goods and Services Tax) કલેક્શનની સરેરાશ વૃદ્ધિ ધીમી રહી છે, ત્યારે હરિયાણાએ ડબલ ડિજિટમાં ગ્રોથ નોંધાવીને બધાને ચોંકાવી દીધા છે. ચાલો સમજીએ કે કેવી રીતે હરિયાણા ‘ટેક્સ કલેક્શનનો કિંગ’ બનીને ઉભરી આવ્યું છે.
રેકોર્ડબ્રેક SGST કલેક્શન: હરિયાણાની મોટી છલાંગ
નાણા મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ (2025-26) માં દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો સરેરાશ ગ્રોસ SGST ગ્રોથ રેટ માત્ર 6 ટકા રહ્યો છે. તેની સામે હરિયાણાનો દેખાવ અત્યંત પ્રભાવશાળી છે. હરિયાણાના એક્સાઇઝ અને ટેક્સેશન કમિશનર વિનય પ્રતાપ સિંહે જણાવ્યું છે કે રાજ્યનું ગ્રોસ SGST કલેક્શન ગત નાણાકીય વર્ષની સરખામણીએ રેકોર્ડબ્રેક 22 ટકાના દરે વધી રહ્યું છે. ફેબ્રુઆરી મહિનાની જ વાત કરીએ તો, હરિયાણાનો ગ્રોથ રેટ 23 ટકા જેટલો ઊંચો રહ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે રાજ્યની આર્થિક ગતિ તેજ બની છે.
આંકડાકીય રીતે જોઈએ તો, હરિયાણાનું ગ્રોસ SGST કલેક્શન (સેટલમેન્ટ પછી) અત્યાર સુધીમાં ₹44,460 કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે. આ આંકડો ગયા વર્ષના ફેબ્રુઆરી સુધીના કલેક્શન કરતા ₹7,918 કરોડ વધુ છે. આટલી મોટી રકમનો વધારો અને 22 ટકાનો સતત ગ્રોથ રેટ ભારતના કોઈ પણ મોટા રાજ્યમાં જોવા મળ્યો નથી. આ સફળતા માત્ર આંકડા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે હરિયાણાના મજબૂત ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન અને પારદર્શક વ્યવસ્થાની સાબિતી આપે છે.
આર્થિક તેજી અને કુશળ વહીવટનું પરિણામ
હરિયાણામાં ટેક્સ કલેક્શનમાં થયેલો આ અસાધારણ વધારો અચાનક નથી થયો. તેની પાછળ રાજ્ય સરકારની સચોટ નીતિઓ અને બદલાતી આર્થિક સ્થિતિ જવાબદાર છે. સપ્ટેમ્બર 2025 માં જ્યારે GST કાઉન્સિલ દ્વારા ‘ટેક્સ રેટ રેશનાલાઈઝેશન’ (દરમાં ફેરફાર અને સુધારા) કરવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે ઘણા નિષ્ણાતોને ડર હતો કે કદાચ કલેક્શનમાં ઘટાડો આવી શકે છે. પરંતુ હરિયાણાએ આ આશંકાઓને ખોટી સાબિત કરી છે. ટેક્સના દરોમાં ફેરફાર છતાં રાજ્યમાં કલેક્શન સતત વધતું રહ્યું છે.
આ સફળતા પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ હોઈ શકે છે:
-
કુશળ ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન: ટેક્સ ચોરી રોકવા માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અને કડક દેખરેખને કારણે ટેક્સ નેટમાં વધારો થયો છે.
-
ઔદ્યોગિક વિકાસ: ગુરુગ્રામ અને ફરીદાબાદ જેવા શહેરોમાં વધતા જતા ઉદ્યોગો અને સર્વિસ સેક્ટરે રાજ્યની તિજોરી ભરવામાં મહત્વનો ફાળો આપ્યો છે.
-
રાજ્યની મજબૂત અર્થવ્યવસ્થા: લોકોની ખરીદશક્તિ વધતા કન્ઝમ્પશન (વપરાશ) વધ્યો છે, જે સીધો GST કલેક્શનમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે.
રાષ્ટ્રીય સરેરાશથી ઘણું આગળ હરિયાણા
કેન્દ્રના આંકડા દર્શાવે છે કે હરિયાણા જે ગતિએ પ્રગતિ કરી રહ્યું છે તે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ (6%) કરતા લગભગ ચાર ગણી વધારે છે. આ માત્ર હરિયાણા માટે જ નહીં પણ સમગ્ર દેશ માટે એક ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે નાના ભૌગોલિક વિસ્તાર ધરાવતું રાજ્ય પણ જો યોગ્ય આર્થિક વ્યવસ્થાપન કરે તો દેશના મોટા રાજ્યો કરતા પણ વધુ યોગદાન આપી શકે છે. ₹44,000 કરોડથી વધુનું કલેક્શન રાજ્યના વિકાસલક્ષી કાર્યો, માળખાગત સુવિધાઓ અને જનકલ્યાણની યોજનાઓ માટે નવા દ્વાર ખોલશે.
હરિયાણાની આ સિદ્ધિ એ વાતની પણ પુષ્ટિ કરે છે કે GST અમલીકરણના વર્ષો પછી હવે રાજ્યો આ સિસ્ટમમાં સેટ થઈ ગયા છે અને પોતાની આવક વધારવાના સ્ત્રોતો વિકસાવી રહ્યા છે. જો આગામી મહિનાઓમાં પણ આ જ ગતિ જળવાઈ રહેશે તો હરિયાણા ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં નવા અનેક આર્થિક રેકોર્ડ સ્થાપિત કરી શકે છે.
