ઇન્સ્ટાગ્રામ ડાયરેક્ટ મેસેજમાં મોટો ફેરફાર: ડેટા ડાઉનલોડ કરીને તમારી ચેટ્સને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવી?
સોશિયલ મીડિયા વપરાશકર્તાઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. મેટા (Meta) સંચાલિત લોકપ્રિય ફોટો અને વીડિયો શેરિંગ પ્લેટફોર્મ ઇન્સ્ટાગ્રામે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે, જેની સીધી અસર તમારી ડિજિટલ પ્રાઈવસી પર પડશે. મળતી માહિતી મુજબ, 8 મે, 2026 થી ઇન્સ્ટાગ્રામ તેના ડાયરેક્ટ મેસેજ (DM) માંથી ‘એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન’ (E2EE) ફીચર હટાવવા જઈ રહ્યું છે. જે યુઝર્સ પોતાની ચેટ્સને લઈને ખૂબ જાગૃત છે, તેમના માટે આ એક ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. ડિસેમ્બર 2023 માં જ્યારે ઇન્સ્ટાગ્રામે આ ફીચર લોન્ચ કર્યું હતું, ત્યારે યુઝર્સને લાગ્યું હતું કે હવે તેમની અંગત વાતો વોટ્સએપની જેમ સુરક્ષિત રહેશે, પરંતુ મેટાના આ નવા વળાંકથી સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે.
એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન (E2EE) શું છે અને તે હટવાથી શું થશે?
સૌ પ્રથમ તો એ સમજવું જરૂરી છે કે એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન એટલે શું. જ્યારે કોઈ ચેટ એન્ક્રિપ્ટેડ હોય છે, ત્યારે તે વાતચીત માત્ર મોકલનાર (Sender) અને મેળવનાર (Receiver) જ વાંચી શકે છે. વચ્ચે કોઈ પણ ત્રીજી વ્યક્તિ—પછી તે પ્લેટફોર્મ પોતે હોય કે કોઈ હેકર—તેને ડિકોડ કરી શકતું નથી. મેટાના આ ફીચરને હટાવવાનો અર્થ એ છે કે હવે તમારી ઇન્સ્ટાગ્રામ ચેટ્સ હવે સંપૂર્ણપણે ખાનગી રહેશે નહીં.
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, મેટા પાસે હવે તમારી ડાયરેક્ટ મેસેજ ચેટ્સને એક્સેસ કરવાની ક્ષમતા હશે. આ નિર્ણય કંપનીની ડેટા પોલિસીમાં એક મોટા ફેરફાર તરફ નિર્દેશ કરે છે. ભલે કંપની આ ડેટાનો ઉપયોગ સુરક્ષા કે જાહેરાતોના હેતુ માટે કરે, પરંતુ ગ્રાહકની પ્રાઈવસી જે સુરક્ષા કવચમાં હતી, તે હવે દૂર થઈ રહી છે. ઘણા ટેક નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલું કંપનીની આંતરિક કામગીરી અથવા સર્વર સંબંધિત ફેરફારોને કારણે હોઈ શકે છે, પરંતુ તેનાથી યુઝર્સનો ભરોસો ચોક્કસપણે ડગમગશે.
તમારી જૂની ચેટ્સ કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખશો? ડાઉનલોડ કરવાનો વિકલ્પ
જો તમને તમારી અંગત વાતો કે મીડિયા (ફોટો, વીડિયો) ખોવાઈ જવાનો કે સાર્વજનિક થવાનો ડર હોય, તો મેટાએ એક વિકલ્પ આપ્યો છે. તમે તમારી જૂની ચેટ્સ અને મીડિયા ડેટા ડાઉનલોડ કરીને તેને તમારા લોકલ ડિવાઈસમાં સેવ કરી શકો છો. આ કામ કરવા માટે તમારે નીચેના સ્ટેપ્સ અનુસરવા પડશે:
-
સૌ પ્રથમ, તમારા ઇન્સ્ટાગ્રામ એપને તેના લેટેસ્ટ વર્ઝન સાથે પ્લે સ્ટોર કે એપ સ્ટોર પરથી અપડેટ કરો.
-
ઇન્સ્ટાગ્રામની સેટિંગ્સમાં જઈને ‘Your Activity’ વિભાગ પસંદ કરો.
-
ત્યાં તમને ‘Download Your Information’ નો વિકલ્પ મળશે.
-
તમારી જરૂરિયાત મુજબ તમે આખી ચેટ હિસ્ટ્રી અથવા ચોક્કસ મીડિયા ફાઈલો પસંદ કરીને રિક્વેસ્ટ સબમિટ કરી શકો છો.
-
થોડા સમયમાં તમને તમારી ચેટ્સની ડાઉનલોડ લિંક તમારા રજિસ્ટર્ડ ઇમેઇલ પર મળી જશે.
આ પ્રક્રિયા દ્વારા તમે તમારી અત્યાર સુધીની મહત્વની વાતો અને યાદોને તમારા પોતાના ડિવાઈસમાં સુરક્ષિત રાખી શકો છો, જેથી ભવિષ્યમાં જો કંપની કોઈ પણ ડેટામાં ફેરફાર કરે તો પણ તમારી જૂની માહિતી તમારી પાસે સલામત રહે.
ડિજિટલ દુનિયામાં પ્રાઈવસીનું ભવિષ્ય અને યુઝર્સની સાવધાની
મેટાના આ નિર્ણય બાદ હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થયો છે કે શું આ બદલાવ ફેસબુક મેસેન્જર પર પણ લાગુ થશે? અત્યાર સુધી કંપનીએ તે વિશે કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરી નથી, પરંતુ ટેક જગતમાં એવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે કે જો ઇન્સ્ટાગ્રામમાં આવું થયું છે, તો અન્ય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પણ પોતાની પોલિસી બદલી શકે છે. આજના યુગમાં જ્યારે દરેક વસ્તુ ઓનલાઇન છે, ત્યારે માત્ર પ્લેટફોર્મ પર નિર્ભર રહેવું જોખમી બની શકે છે.
યુઝર્સ માટે સલાહ એ છે કે ઇન્સ્ટાગ્રામના ડાયરેક્ટ મેસેજમાં ખૂબ જ અંગત માહિતી, બેંકિંગ ડિટેઈલ્સ, પાસવર્ડ કે અતિ સંવેદનશીલ દસ્તાવેજો શેર કરવાનું ટાળવું જોઈએ. આજના ડિજિટલ યુગમાં આપણી ‘ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ’ એટલે કે આપણે શું કરીએ છીએ અને શું બોલીએ છીએ તેનો ડેટા ખૂબ જ કિંમતી છે. કંપનીઓ પોતાના ફાયદા માટે વારંવાર પોતાની શરતો (Terms of Service) બદલતી હોય છે, તેથી જાગૃત રહેવું એ જ એકમાત્ર ઉપાય છે.
ભવિષ્યમાં જ્યારે પણ તમે કોઈ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર વાત કરો, ત્યારે હંમેશા યાદ રાખો કે ‘જો તમે પ્રોડક્ટ માટે પૈસા નથી ચૂકવતા, તો તમે પોતે જ પ્રોડક્ટ છો’. મેટાના આ પગલાંથી એક વાત સ્પષ્ટ છે કે પ્રાઈવસી હવે એક વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય છે અને સામાન્ય વપરાશકર્તા તરીકે આપણે આપણા ડેટાના માલિક બનવું પડશે. ડાઉનલોડિંગ જેવી સુવિધાઓનો ઉપયોગ કરીને તમારી માહિતીને તમારા કંટ્રોલમાં રાખવી એ અત્યારના સમયની માંગ છે.
