મોબાઈલમાં ટાવર નહીં હોય તો પણ થશે વોટ્સએપ કોલ! એરટેલ અને સ્ટારલિંકે કરી બતાવ્યો કમાલ, જાણો કેવી રીતે
ટેકનોલોજીની દુનિયામાં એક એવી ક્રાંતિ આવવા જઈ રહી છે જેની કલ્પના અત્યાર સુધી માત્ર વિજ્ઞાન કથાની ફિલ્મોમાં જ કરવામાં આવતી હતી. વિચારો કે તમે કોઈ એવા પહાડી વિસ્તાર, ગાઢ જંગલ કે રણપ્રદેશમાં છો જ્યાં તમારા મોબાઈલમાં ‘નો સિગ્નલ’ (No Signal) બતાવે છે, છતાં તમે વોટ્સએપ કોલ કરી શકો છો અને ઓનલાઈન પેમેન્ટ પણ કરી શકો છો!
ભારતી એરટેલ (Airtel) અને એલોન મસ્કની સ્પેસએક્સ (SpaceX) ના સ્ટારલિંક (Starlink) પ્રોજેક્ટ વચ્ચેની ભાગીદારીએ આ કલ્પનાને હકીકત બનાવી દીધી છે. બંને કંપનીઓએ મળીને સેટેલાઇટ મોબાઈલ કનેક્ટિવિટીનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે, જે ટેલિકોમ સેક્ટર માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
એરટેલ અને સ્ટારલિંકનું ઐતિહાસિક પરીક્ષણ
એરટેલ આફ્રિકાએ તાજેતરમાં સ્પેસએક્સ સાથે મળીને સેટેલાઇટ-ટુ-મોબાઈલ ડેટા અને મેસેજિંગ સર્વિસનું સફળ ટ્રાયલ પૂર્ણ કર્યું છે. આ પરીક્ષણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવા વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી પહોંચાડવાનો હતો જ્યાં પરંપરાગત મોબાઈલ ટાવર્સ (Terrestrial Networks) ના સિગ્નલ પહોંચવા અશક્ય છે.
પરીક્ષણની મુખ્ય વિગતો:
-
સામાન્ય સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ: આ ટેકનોલોજીની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેના માટે કોઈ ખાસ સેટેલાઇટ ફોનની જરૂર નથી. તમારા ખિસ્સામાં રહેલો સામાન્ય 4G સ્માર્ટફોન સીધો સેટેલાઇટ સાથે કનેક્ટ થઈ શકે છે.
-
સેટેલાઇટ ગ્રુપ: આ પરીક્ષણ દરમિયાન સ્ટારલિંકના ૬૫૦ થી વધુ લો-અર્થ ઓર્બિટ (LEO) સેટેલાઇટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જે પૃથ્વીની એકદમ નજીક હોવાથી હાઈ-સ્પીડ કનેક્ટિવિટી આપે છે.
‘ઝીરો કવરેજ’ એરિયામાં પણ કામ કરશે વોટ્સએપ
ટ્રાયલ દરમિયાન જે પરિણામો સામે આવ્યા છે તે આશ્ચર્યજનક છે. એરટેલ આફ્રિકાના જણાવ્યા અનુસાર, જે વિસ્તારોમાં મોબાઈલ નેટવર્ક બિલકુલ નહોતું, ત્યાં પણ ગ્રાહકો ‘લાઇટ ડેટા’ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરી શક્યા હતા.
-
મેસેજિંગ અને કોલિંગ: યૂઝર્સ ફેસબુક મેસેન્જર અને વોટ્સએપ (WhatsApp) દ્વારા મેસેજ મોકલી શક્યા હતા અને વોટ્સએપ કોલિંગ પણ સફળતાપૂર્વક કરી શક્યા હતા.
-
નાણાકીય વ્યવહાર: સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે યૂઝર્સ એરટેલ એપનો ઉપયોગ કરીને નાણાકીય ટ્રાન્ઝેક્શન (Financial Transactions) પણ કરી શક્યા હતા. આનો અર્થ એ કે બેંકિંગ સેવાઓ હવે અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં પણ અટકશે નહીં.
કેવી રીતે કામ કરે છે આ ટેકનોલોજી?
સામાન્ય રીતે, આપણા મોબાઈલ ફોન નજીકના ટેલિકોમ ટાવર સાથે જોડાય છે. જો તમે ટાવરની રેન્જની બહાર જાઓ, તો સિગ્નલ જતું રહે છે. પરંતુ સ્ટારલિંક સાથેની આ નવી સિસ્ટમમાં:
-
તમારો ફોન સીધો આકાશમાં રહેલા સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ સાથે સંપર્ક સાધે છે.
-
આ સેટેલાઇટ એક ‘સ્પેસ ટાવર’ તરીકે કામ કરે છે.
-
આનાથી ગ્રાઉન્ડ-બેઝ્ડ નેટવર્ક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (ટાવર્સ અને કેબલ્સ) પરની નિર્ભરતા સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જાય છે.
૧૪ દેશોમાં લોન્ચિંગની તૈયારી
એરટેલ આફ્રિકા આ સફળ પરીક્ષણ બાદ હવે તેને તેના ૧૪ મુખ્ય માર્કેટ્સમાં લોન્ચ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. જોકે, આ સેવા ક્યારે શરૂ થશે તે દરેક દેશના સ્થાનિક નિયમો અને રેગ્યુલેટરી એપ્રુવલ (Regulatory Approval) પર નિર્ભર રહેશે. કંપનીનો ઉદ્દેશ્ય ‘યુનિવર્સલ કવરેજ’ પૂરો પાડવાનો છે, જેથી ગ્રાહક દુનિયાના ગમે તે ખૂણે હોય, તે કનેક્ટેડ રહી શકે.
શું આ સેવા ભારતમાં આવશે?
ભારતીય યૂઝર્સ માટે આ સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે. અત્યાર સુધી એરટેલે ભારત માટે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. જોકે, ભારતમાં પણ એરટેલ અને વનવેબ (OneWeb) જેવી કંપનીઓ સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ પર કામ કરી રહી છે. ભારતના અંતરિયાળ ગામડાઓ, સરહદી વિસ્તારો અને દરિયાઈ પટ્ટી પર આ ટેકનોલોજી આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.

