ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં ભારતનો દબદબો: મધ્ય પૂર્વના તણાવ વચ્ચે મિત્ર દેશોને વેચશે ‘બ્રહ્મોસ’થી સજ્જ ઘાતક યુદ્ધજહાજ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને દરિયાઈ સુરક્ષાના વધતા જોખમો વચ્ચે ભારતે સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક મોટો વ્યૂહાત્મક દાવ ખેલ્યો છે. ભારત હવે પોતાના સ્વદેશી અને અત્યંત આધુનિક યુદ્ધજહાજોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઉતારવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. માર્ચ 2026ના અહેવાલો મુજબ, ભારતીય નૌસેના માટે વિકસાવવામાં આવી રહેલા ‘નેક્સ્ટ જનરેશન મિસાઇલ વેસલ’ (NGMV) હવે ઈન્ડોનેશિયા જેવા મિત્ર દેશોને નિકાસ કરવાની યોજના છે. આ પગલું ભારતને માત્ર ડિફેન્સ એક્સપોર્ટર તરીકે જ નહીં, પણ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં એક શક્તિશાળી રાષ્ટ્ર તરીકે સ્થાપિત કરશે.
નાનું કદ પણ દુશ્મન માટે કાળ સમાન
આ નેક્સ્ટ જનરેશન યુદ્ધજહાજ અંદાજે 1,450 ટન વજન ધરાવે છે. કદમાં નાના હોવા છતાં તેની મારક ક્ષમતા અત્યંત ઘાતક છે. આ જહાજની સૌથી મોટી ખાસિયત તેમાં લાગેલી 8 ‘બ્રહ્મોસ’ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલો છે. આ મિસાઇલો લાંબા અંતરે રહેલા દુશ્મનના જહાજો કે જમીન પરના ઠેકાણાઓને સચોટ રીતે નષ્ટ કરી શકે છે. ઓછા ખર્ચે વધુ સુરક્ષા પૂરી પાડતા આ જહાજો નાના દેશોની નૌસેના માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે, જેમને મોટા અને મોંઘા યુદ્ધજહાજો પરવડતા નથી.
આધુનિક સુરક્ષા કવચ અને સ્ટેલ્થ ડિઝાઇન
મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધમાં જે રીતે ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓ વધી રહ્યા છે, તેને ધ્યાનમાં રાખીને NGMV માં મજબૂત સુરક્ષા સિસ્ટમ લગાવાઈ છે. તેમાં હવાઈ હુમલા સામે રક્ષણ મેળવવા 24 VL-SRSAM મિસાઇલો, 76mm ની ગન અને AK-630M જેવી સિસ્ટમ સામેલ છે. તેની ‘સ્ટેલ્થ ડિઝાઇન’ તેને રડારની નજરમાં આવતા રોકે છે, જે હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ કે લાલ સમુદ્ર જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ઓપરેશન કરવા માટે ખૂબ જ અસરકારક છે. આ જહાજ 35 નોટ્સની ઝડપે દોડી શકે છે અને 2,800 નોટિકલ માઇલ સુધી સતત સફર કરી શકે છે.
સંરક્ષણ નિકાસમાં ભારતની નવી ઉડાન
કોચિન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા અંદાજે ₹9,804 કરોડના ખર્ચે આવા 6 જહાજો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેની ડિલિવરી 2027 થી શરૂ થશે. હાલમાં જ્યારે વિશ્વના અનેક દેશો સુરક્ષા માટે મોંઘા પશ્ચિમી હથિયારોને બદલે સસ્તા અને ભરોસાપાત્ર વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતનું NGMV એક મજબૂત દાવેદાર બનીને ઉભર્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ભારત સાબિત કરી રહ્યું છે કે તે માત્ર હથિયારો આયાત કરતો દેશ નથી, પણ વિશ્વને અત્યાધુનિક યુદ્ધજહાજો પૂરા પાડવાની ક્ષમતા ધરાવતું ‘ગ્લોબલ ડિફેન્સ હબ’ બની રહ્યું છે.
આ યુદ્ધજહાજોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દરિયાઈ સરહદોનું રક્ષણ કરવું, દુશ્મનનો માર્ગ રોકવો અને સમુદ્રમાં તેલ-ગેસના સંસાધનોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો રહેશે. આમ, મધ્ય પૂર્વની અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત પોતાની રણનીતિક ચાલથી સંરક્ષણ નિકાસને નવી દિશા આપી રહ્યું છે.
