બાળકોના ભણતર માટે મળશે વાર્ષિક ₹1.35 લાખ, જાણો મોદી સરકારનો નવો નિયમ
એક માતા-પિતા તરીકે આપણી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બાળકોનું શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ હોય છે. પરંતુ આજના સમયમાં સ્કૂલ ફી, પુસ્તકો, યુનિફોર્મ અને હોસ્ટેલના ખર્ચ આસમાને પહોંચ્યા છે. સરકારી કર્મચારીઓ માટે આ બોજ ઘટાડવા કેન્દ્ર સરકારે ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન અલાઉન્સ (Children Education Allowance – CEA) ની સુવિધા આપી છે.
1. શું છે ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન અલાઉન્સ (CEA)?
ચિલ્ડ્રન એજ્યુકેશન અલાઉન્સ એ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તેના કર્મચારીઓને આપવામાં આવતી એક આર્થિક સહાય છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય કર્મચારીઓને તેમના બાળકોના ભણતરના ખર્ચમાં મદદ કરવાનો છે.
ખાસ વાત: આ ભથ્થું વાસ્તવિક ખર્ચ પર નિર્ભર નથી, પરંતુ સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલી એક નિશ્ચિત રકમ (Fixed Amount) તરીકે આપવામાં આવે છે. એટલે કે જો તમે ઓછો ખર્ચ કર્યો હોય, તો પણ તમે પૂરી રકમનો દાવો કરી શકો છો.
2. કેટલા બાળકો માટે અને કોને મળે છે આ ફાયદો?
-
બે બાળકોની મર્યાદા: આ સુવિધા પરિવારના મહત્તમ બે જીવિત બાળકો માટે માન્ય છે.
-
જોડિયા બાળકોનો કિસ્સો: જો બીજી ડિલિવરી દરમિયાન જોડિયા (Twins) બાળકો થાય, તો તે સ્થિતિમાં પણ આ લાભ મળી શકે છે.
-
દિવ્યાંગ બાળકો: દિવ્યાંગ બાળકો માટે સરકારના નિયમો વધુ લવચીક છે જેથી તેમની વિશેષ જરૂરિયાતો પૂરી થઈ શકે.
3. 2024 ના નવા નિયમો મુજબ કેટલી મળશે રકમ?
મોંઘવારી ભથ્થા (DA) માં વધારાની સાથે શિક્ષણ ભથ્થાના દરમાં પણ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે:
| વિગત (Head) | પ્રતિ માસ રકમ (Per Month) | વાર્ષિક રકમ (Annual Claim) |
| શિક્ષણ ભથ્થું (CEA) | ₹2,812.5 | ₹33,750 |
| હોસ્ટેલ સબસિડી | ₹8,437.5 | ₹1,01,250 |
જો બાળક હોસ્ટેલમાં રહીને ભણતું હોય, તો કર્મચારી શિક્ષણ ભથ્થું અને હોસ્ટેલ સબસિડી બંને માટે ક્લેમ કરી શકે છે. એટલે કે એક બાળક પર વાર્ષિક ₹1.35 લાખ સુધીની સહાય મળી શકે છે.
4. પાત્રતા અને માન્ય કોર્સ (Eligibility Criteria)
-
વય મર્યાદા: સામાન્ય બાળકો માટે મહત્તમ વય 21 વર્ષ છે, જ્યારે દિવ્યાંગ બાળકો માટે 22 વર્ષ છે.
-
વર્ગ: નર્સરી થી લઈને 12મા ધોરણ સુધી આ લાભ મળે છે.
-
ડિપ્લોમા કોર્સ: 10મા પછી જો બાળક 2 વર્ષનો ડિપ્લોમા કે સર્ટિફિકેટ કોર્સ કરે, તો પણ આ ભથ્થું મળશે.
-
અભ્યાસની રીત: રેગ્યુલર સ્કૂલની સાથે ડિસ્ટન્સ લર્નિંગથી ભણતા વિદ્યાર્થીઓ પણ પાત્ર છે.
5. ક્લેમ કરવાની રીત: સરળ અને સ્પષ્ટ
CEA ના પૈસા વર્ષમાં એકવાર રિઈમ્બર્સમેન્ટ (Reimbursement) તરીકે મળે છે. આ માટે શૈક્ષણિક વર્ષ પૂરું થયા પછી વિભાગમાં અરજી કરવાની હોય છે.
જરૂરી દસ્તાવેજ: તમારે હવે દર મહિનાની ફીની રસીદો જમા કરાવવાની જરૂર નથી. તમારે ફક્ત સ્કૂલના આચાર્ય દ્વારા આપવામાં આવેલું એક સર્ટિફિકેટ આપવાનું રહેશે, જેમાં પુષ્ટિ હોય કે બાળક તે વર્ષે તે સ્કૂલમાં ભણતું હતું.
6. ઇન્કમ ટેક્સમાં કેવી રીતે બચાવશો પૈસા? (Income Tax Benefits)
CEA માત્ર રોકડ સહાય જ નથી આપતું, પરંતુ ટેક્સ બચાવવામાં પણ મદદરૂપ છે:
-
ટેક્સ છૂટ: આવકવેરા કાયદા હેઠળ, પ્રતિ બાળક ₹100 પ્રતિ માસ (મહત્તમ બે બાળકો) ની છૂટ મળે છે. હોસ્ટેલ અલાઉન્સમાં ₹300 પ્રતિ માસની છૂટ મળે છે.
-
સેક્શન 80C: યાદ રાખો કે બાળકોની ટ્યુશન ફી (Tuition Fee) પર તમે સેક્શન 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીની મર્યાદામાં કપાતનો દાવો કરી શકો છો. આ CEA થી અલગ છે.
