ઈરાન યુદ્ધ: એક મહાન યુદ્ધ શરૂ થયું! ટ્રમ્પ દ્વારા હોર્મુઝ પર નાકાબંધી અને નેતન્યાહૂની ચેતવણી
વિશ્વ અત્યારે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધના ઉંબરે ઉભું હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. આજે ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ સાંજે ૭:૩૦ વાગ્યે (ભારતીય સમય મુજબ) અમેરિકી નૌકાદળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સત્તાવાર નાકાબંધી શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ ઐતિહાસિક અને આક્રમક નિર્ણય ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની શાંતિ મંત્રણાઓ સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયા બાદ લેવામાં આવ્યો છે.
૧. નેતન્યાહૂનો બોર્ડર પરથી લલકાર
ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ ૧૨ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ લેબનીઝ સુરક્ષા ક્ષેત્રમાં સૈનિકોની મુલાકાત લીધી હતી. ત્યાંથી તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, “યુદ્ધ હજુ પૂરું થયું નથી, તે ચાલુ જ છે. આપણી સેના દુશ્મનને સરહદથી પાછળ ધકેલી રહી છે અને આતંકવાદી ગામડાઓનો સફાયો કરી રહી છે.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે જ્યાં સુધી દરેક ઇઝરાયેલી નાગરિક સુરક્ષિત નહીં થાય ત્યાં સુધી તેઓ આરામ કરશે નહીં. નેતન્યાહૂના મતે ઈરાન સામેનો યુદ્ધવિરામ ગમે ત્યારે અંત આવી શકે છે.
૨. ઇસ્લામાબાદ મંત્રણા અને જેડી વાન્સનો ખુલાસો
યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વાન્સે ઇસ્લામાબાદથી પરત ફરતી વખતે વિમાનમાંથી જ નેતન્યાહૂ સાથે વાત કરી હતી. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ઈરાન વાટાઘાટોના કરારનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે, જે અમેરિકા માટે અસહ્ય છે. આ જ કારણ છે કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર તાત્કાલિક અસરથી નૌકાદળ નાકાબંધી લાદવાનો નિર્ણય લીધો છે. નેતન્યાહૂએ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરતા કહ્યું કે અમેરિકા સિવાય બીજો કોઈ દેશ આટલી હિંમત બતાવી શક્યો નથી.
૩. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: યુદ્ધનું નવું કેન્દ્ર
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ વિશ્વના તેલ પુરવઠા માટેની ધમની સમાન છે. ટ્રમ્પના આદેશ મુજબ, યુએસ નેવી તે તમામ જહાજોને રોકશે જેમણે ઈરાનને પસાર થવા માટે ફી ચૂકવી છે. ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ સાંજે ૭:૩૦ થી આ નાકાબંધી અમલી બનશે. આ પગલાનો હેતુ ઈરાનની આર્થિક કરોડરજ્જુ તોડવાનો છે.
૪. ઈરાનની વળતી ધમકી
અમેરિકાના આ પગલાના જવાબમાં ઈરાને અત્યંત ગંભીર ચેતવણી આપી છે. તેહરાને જણાવ્યું છે કે જો ઈરાનના બંદરો પર કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ આવશે, તો પર્સિયન ગલ્ફ કે ઓમાનના અખાતમાં અન્ય કોઈ પણ દેશનું બંદર સુરક્ષિત રહેશે નહીં. ઈરાનના આ નિવેદનથી સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા દેશોમાં પણ ફફડાટ ફેલાયો છે.
૫. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર
૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમની સીધી અસર તેલના ભાવો અને શેરબજાર પર જોવા મળી રહી છે. જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લાંબો સમય બંધ રહેશે, તો વિશ્વભરમાં ઉર્જા સંકટ ઊભું થઈ શકે છે. ભારત જેવા દેશો માટે, જેઓ તેલની આયાત પર નિર્ભર છે, આ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે.
આજે ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ની સાંજ ઇતિહાસમાં કદાચ એક મોટા વળાંક તરીકે નોંધાશે. ટ્રમ્પની નાકાબંધી અને નેતન્યાહૂની મક્કમતા એ સંકેત આપે છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિની આશા અત્યારે ધૂંધળી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ઈરાન આ નાકાબંધીનો જવાબ સૈન્ય કાર્યવાહીથી આપે છે કે પછી વૈશ્વિક દબાણ હેઠળ નમતું જોખે છે.
