વીજળી બચાવો, પૈસા બચાવો! સરકારના નવા સૂચનોએ લોકોની ચિંતા કરી દૂર
આજના સમયમાં વીજળી આપણા જીવનનો એક અભિન્ન હિસ્સો બની ગઈ છે. સવારથી રાત સુધી આપણે અસંખ્ય ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોથી ઘેરાયેલા રહીએ છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે મહિનાના અંતે જ્યારે વીજળીનું બિલ આવે છે, ત્યારે તે ઘણીવાર આપણી અપેક્ષા કરતા વધારે કેમ હોય છે? આપણે વિચારીએ છીએ કે અમે તો કોઈ ફિજૂલખર્ચી કરી નથી, તો પછી આ બિલ આટલું કેમ આવ્યું?
ખરેખર, આપણી કેટલીક નાની અને અજાણી આદતો જ વીજળીના બિનજરૂરી બગાડનું સૌથી મોટું કારણ છે. ઉત્તર પ્રદેશ પાવર કોર્પોરેશન લિમિટેડ (UPPCL) એ તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સૂચનો શેર કર્યા છે. જો આપણે આ નાની નાની બાબતોને આપણી આદતમાં સામેલ કરીએ, તો આપણે માત્ર વીજળી જ નહીં, પરંતુ આપણા બેંક બેલેન્સને પણ બચાવી શકીએ છીએ.
ચાલો જાણીએ તે ‘ભૂલો’ વિશે જેને આપણે ઘણીવાર નજરઅંદાજ કરીએ છીએ.
શું છે આ ‘વેમ્પાયર લોડ’ (Vampire Load)?
સૌ પ્રથમ એક રસપ્રદ પણ ચોંકાવનારી વાત સમજીએ. શું તમને લાગે છે કે ટીવીને રિમોટથી બંધ કરી દેવાથી કે લેપટોપનું ચાર્જર પ્લગમાં લગાવી રાખવાથી વીજળી ખર્ચ નથી થતી? જો તમે આવું વિચારતા હોવ, તો તમે ખોટા છો.
આને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘વેમ્પાયર લોડ’ કહેવામાં આવે છે. જે રીતે વેમ્પાયર છુપાઈને લોહી પી જાય છે, બરાબર તેવી જ રીતે સ્ટેન્ડબાય મોડ પર છોડવામાં આવેલા આ ઉપકરણો ચુપચાપ વીજળી ‘પીતા’ રહે છે. ભલે ડિવાઈસ બંધ દેખાય, પરંતુ તેની સર્કિટ એક્ટિવ રહે છે અને તે સતત વીજળી વાપરે છે.
1. વાઈ-ફાઈ રાઉટર: રાતની ઊંઘ, વીજળીની બચત
આજકાલ દરેક ઘરમાં વાઈ-ફાઈ લાગેલું હોય છે અને તે કદાચ ઘરનું એકમાત્ર એવું ડિવાઈસ છે જે 24 કલાક ચાલુ રહે છે. આપણે રાત્રે સૂઈ જઈએ છીએ, પણ રાઉટર ચાલુ રહે છે.
UPPCLનું સૂચન: જ્યારે તમે રાત્રે સૂવા જાવ અથવા ઘરની બહાર નીકળો, ત્યારે વાઈ-ફાઈ રાઉટરને મેઈન સ્વીચથી બંધ કરી દો. આના બે મોટા ફાયદા છે:
-
ખિસ્સાને રાહત: બિનજરૂરી વીજળીનો વપરાશ અટકશે, જેથી મહિનાના અંતે બિલ ઓછું આવશે.
-
ડિવાઈસનું લાંબુ આયુષ્ય: ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો સતત ચાલવાથી ઓવરહીટિંગની સમસ્યા થાય છે. બંધ કરવાથી રાઉટરને ‘બ્રેક’ મળશે, જેથી તે જલ્દી ખરાબ નહીં થાય.
2. ચાર્જિંગ પછી પ્લગ બંધ કરવાનું ભૂલશો નહીં
આપણી સૌથી સામાન્ય આદત— મોબાઈલ કે લેપટોપ ચાર્જ થયું, આપણે કેબલ કાઢી લીધી અને ચાલવા માંડ્યા. પ્લગની સ્વીચ ચાલુ જ રહી જાય છે. આપણને લાગે છે કે જ્યારે ફોન કનેક્ટેડ જ નથી, તો વીજળી કેવી રીતે ખર્ચ થશે?
હકીકત: ચાર્જરની અંદર રહેલું એડેપ્ટર સ્વીચ ચાલુ હોવા પર સતત વીજળીનો ખૂબ જ ઓછો જથ્થો લેતું રહે છે.
-
નુકસાન: આનાથી એડેપ્ટર ગરમ થઈ શકે છે અને લાંબા ગાળે શોર્ટ સર્કિટનું જોખમ પણ રહે છે.
-
ઉકેલ: ડિવાઈસ ફુલ ચાર્જ થતા જ સ્વીચને તરત જ બંધ કરવાની આદત પાડો.
3. ટીવી: રિમોટ નહીં, સ્વીચથી કરો વિદાય
3. ટીવી: રિમોટ નહીં, સ્વીચથી કરો વિદાયઅવારનવાર આપણે ટીવીને રિમોટથી ‘ઓફ’ કરીને છોડી દઈએ છીએ. તે સમયે ટીવીમાં નાની લાલ લાઈટ ચાલુ રહે છે, જેનો અર્થ છે કે તે સંપૂર્ણપણે બંધ થયું નથી, પરંતુ સ્ટેન્ડબાય મોડ પર છે.
UPPCLનું સૂચન: ટીવીને હંમેશા મેઈન સ્વીચથી બંધ કરો. રિમોટથી બંધ કરેલું ટીવી પણ વર્ષ દરમિયાન ઘણી યુનિટ્સ ખર્ચ કરી નાખે છે. જો તમે તેને સીધું સ્વીચ બોર્ડ પરથી બંધ કરશો, તો બિલમાં મોટો તફાવત જોવા મળશે.
અન્ય જરૂરી સૂચનો
માત્ર આ ત્રણ વસ્તુઓ જ નહીં, ઘરના અન્ય ઉપકરણો જેમ કે માઇક્રોવેવ, વોશિંગ મશીન કે એસી (AC) ની સ્વીચ પણ ઉપયોગમાં ન હોય ત્યારે બંધ રાખવી જોઈએ.
-
જૂના બલ્બ બદલો: જો તમારા ઘરમાં હજુ પણ જૂના પીળા બલ્બ છે, તો તેને હટાવીને LED બલ્બ લગાવો. તે ખૂબ જ ઓછી વીજળી વાપરે છે.
-
કુદરતી પ્રકાશનો ઉપયોગ: દિવસ દરમિયાન બારીઓ ખુલ્લી રાખો જેથી કુદરતી પ્રકાશ આવે અને તમારે બિનજરૂરી લાઈટો ચાલુ ન કરવી પડે.
વીજળી બચાવવી એ માત્ર પૈસા બચાવવા નથી, પરંતુ પર્યાવરણ પ્રત્યેની આપણી જવાબદારી પણ છે. UPPCL ના આ સૂચનો ખૂબ જ સરળ છે. બસ એક બટન દબાવવાની જ વાર છે, જે તમારા ખિસ્સાને ભારે અને તમારા ઘરને સુરક્ષિત રાખી શકે છે.
