શું તમારા શહેર માટે કૂલર નકામું છે? ખરીદતા પહેલા જાણી લો AC અને કૂલર વચ્ચેનો અસલી તફાવત
ભારતમાં ઉનાળો હવે માત્ર એક ઋતુ નથી રહી, પરંતુ તે ખર્ચની રમત બની ગઈ છે. દરેક વ્યક્તિને ઠંડક તો જોઈએ જ છે, પણ સાથે ચિંતા એ હોય છે કે વીજળીનું બિલ બજેટની બહાર ન જતું રહે. આ જ કારણ છે કે મધ્યમ વર્ગના દરેક પરિવારમાં એક સવાલ હંમેશા ઘૂમતો હોય છે: કૂલર વાપરવું કે AC? શેમાં વધુ બચત થાય અને કયું સાધન ક્યારે વાપરવું જોઈએ? ચાલો આપણે આ ગણિતને સાવ સરળ ભાષામાં સમજીએ.
કૂલર vs AC: વીજળીના વપરાશમાં કોણ આગળ?
સૌ પ્રથમ એ સમજીએ કે આ બંને મશીનો વીજળી કેવી રીતે વાપરે છે. એર કૂલર એક અત્યંત સાદું મશીન છે, જેમાં માત્ર એક પંખો અને પાણી ચઢાવવાની નાની મોટર હોય છે. જ્યારે એસી (AC) માં કોમ્પ્રેસર, ગેસ અને આખી રેફ્રિજરેશન સિસ્ટમ કામ કરે છે, જે કુદરતી રીતે જ વધુ વીજળી ખેંચે છે.
વપરાશનું તારણ:
-
કૂલર: સામાન્ય રીતે 100 થી 300 વોટ વીજળી વાપરે છે (જે ખૂબ જ ઓછી છે).
-
AC: 1 ટનનું AC અંદાજે 900 થી 1200 વોટ, જ્યારે 1.5 ટનનું AC 1400 થી 1800 વોટ વીજળી વાપરે છે.
મતલબ કે, AC કૂલર કરતા 5 થી 10 ગણી વધુ વીજળી વાપરે છે. આ જ તફાવત તમારા મહિનાના બિલમાં હજારો રૂપિયાનો વધારો કે ઘટાડો કરી શકે છે.
કૂલર વાપરવાનો માસિક ખર્ચ કેટલો?
જો તમે દિવસના સરેરાશ 8 કલાક કૂલર ચલાવો છો, તો તે રોજના માત્ર 1 થી 2 યુનિટ વીજળી વાપરે છે.
-
આખા મહિનાનો વપરાશ: અંદાજે 24 થી 72 યુનિટ.
-
માસિક ખર્ચ: જો 1 યુનિટનો ભાવ ₹7 થી ₹8 ગણીએ, તો કૂલર ચલાવવાનો ખર્ચ મહિનાના માત્ર ₹500 થી ₹800 ની વચ્ચે આવે છે. એટલે કે, કૂલર તમારા ખિસ્સા માટે એકદમ હળવું છે.
AC વાપરવાનો માસિક ખર્ચ કેટલો?
હવે વાત કરીએ AC ની, જે ઠંડક તો રાજા જેવી આપે છે પણ બિલ પણ તેવું જ આવે છે. જો 1.5 ટનનું ઇન્વર્ટર AC રોજના 8 કલાક ચાલે, તો:
-
5-Star AC: રોજનું 7 થી 10 યુનિટ.
-
3-Star AC: રોજનું 9 થી 12 યુનિટ.
-
નોન-ઇન્વર્ટર AC: 12 થી 14 યુનિટ.
આ હિસાબે મહિનાનો વપરાશ 200 થી 350 યુનિટ સુધી પહોંચી શકે છે.
-
માસિક ખર્ચ: મહિનાનું બિલ ₹2,000 થી ₹3,500 કે તેથી પણ વધુ આવી શકે છે.
કાર્યક્ષમતાનો અસલી તફાવત: ક્યારે શું વાપરવું?
વીજળી સિવાય આ બંનેના કામ કરવાની પદ્ધતિ પણ અલગ છે.
-
કૂલર: તે પાણીના બાષ્પીભવન (Evaporation) દ્વારા ઠંડક આપે છે. તે સૂકી ગરમી (Dry Heat) માં અદભૂત કામ કરે છે.
-
AC: તે રૂમની ગરમીની સાથે સાથે હવામાં રહેલો ભેજ (Humidity) પણ દૂર કરે છે. તેથી જ્યારે બફારો કે ચીપચીપી ગરમી હોય, ત્યારે AC જ કામ લાગે છે.
ટૂંકમાં, જો હવામાં ભેજ વધે (ચોમાસા જેવી ગરમી), તો કૂલર કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે અને રૂમમાં બફારો વધારે છે, ત્યારે AC અનિવાર્ય બની જાય છે.
તમારા શહેરના હવામાન મુજબ શું પસંદ કરવું?
ભારતમાં દરેક શહેરનું વાતાવરણ અલગ હોવાથી એક જ નિયમ બધે લાગુ પડતો નથી:
-
અમદાવાદ, રાજકોટ, જયપુર, દિલ્હી: અહીં શરૂઆતની ગરમી સૂકી હોય છે, તેથી એપ્રિલથી જૂન સુધી કૂલર શ્રેષ્ઠ પરિણામ આપે છે.
-
મુંબઈ, સુરત, ચેન્નાઈ, કોલકાતા: દરિયાકિનારાના શહેરોમાં ભેજ વધુ હોય છે, તેથી અહીં કૂલર બહુ કામ લાગતું નથી. અહીં AC જ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.
-
વડોદરા, લખનૌ: અહીં મિશ્ર વાતાવરણ હોય છે, તેથી સીઝન મુજબ બંનેનું કોમ્બિનેશન વાપરવું જોઈએ.
સ્માર્ટ પ્લાનિંગ: ₹7,000 સુધીની બચત કેવી રીતે કરવી?
જો તમારી પાસે AC અને કૂલર બંનેની સુવિધા હોય, તો તમે સ્માર્ટ બનીને મોટી બચત કરી શકો છો. ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના શહેરોમાં એપ્રિલ, મે અને જૂનની શરૂઆતની ગરમી ‘સૂકી’ હોય છે.
જો તમે આ 3 મહિના દરમિયાન AC ને બદલે કૂલરનો ઉપયોગ કરો છો, તો:
-
દરેક મહિને અંદાજે ₹1,500 થી ₹2,500 ની બચત થશે.
-
આખી સીઝનમાં તમે ₹5,000 થી ₹7,000 કે તેથી વધુ રકમ બચાવી શકો છો.
આટલી બચતમાં તો એક નવું કૂલર ખરીદી શકાય! તેથી, જ્યારે પણ ગરમી સૂકી હોય ત્યારે કૂલર ચલાવો અને જ્યારે બફારો કે અસહ્ય ઉમસ વધે ત્યારે જ AC નો ઉપયોગ કરો. આ રીતે તમે ઠંડકનો આનંદ પણ લઈ શકશો અને વીજળીના તોતિંગ બિલથી પણ બચી શકશો.
