ITC અને Godfrey Phillips ના શેરમાં જોરદાર ઉછાળો, શું સિગરેટના ભાવ વધારાથી રોકાણકારોને થશે ફાયદો?
૨૯ એપ્રિલના રોજ શેરબજારમાં એફએમસીજી (FMCG) સેક્ટરની કંપનીઓ, ખાસ કરીને સિગરેટ ઉત્પાદક કંપનીઓના શેરમાં જોરદાર તેજી જોવા મળી હતી. આ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ સિગરેટના ભાવમાં થનારો તોતિંગ વધારો છે. અહેવાલો મુજબ, દેશની દિગ્ગજ કંપનીઓ ITC અને ગોડફ્રે ફિલિપ્સ (Godfrey Phillips) આગામી મે મહિનાથી સિગરેટની કિંમતોમાં અંદાજે ૧૭% સુધીનો વધારો કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ સમાચાર આવતાની સાથે જ ITC ના શેર અંદાજે ૪% અને ગોડફ્રે ફિલિપ્સના શેર ૬.૫% સુધી ઉછળ્યા હતા.
માત્ર પ્રીમિયમ જ નહીં, સસ્તી સિગરેટના ભાવ પણ વધશે
સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે ભાવ વધારો માત્ર મોંઘી બ્રાન્ડ્સ પર જ લાગુ પડે છે, પરંતુ આ વખતે એવું નથી. રિપોર્ટ અનુસાર, કંપનીઓ તેમના ‘વેલ્યુ સેગમેન્ટ’ એટલે કે બજેટ ફ્રેન્ડલી બ્રાન્ડ્સમાં પણ કિંમતો વધારવા જઈ રહી છે.
આનો અર્થ એ છે કે સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પણ તેની સીધી અસર પડશે. એક ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો, ITC ના લોકપ્રિય ગોલ્ડફ્લેક પ્રીમિયમ પેકેટની કિંમત જે હાલમાં અંદાજે ૧૧૫ રૂપિયા છે, તે મે ૨૦૨૬ થી વધીને ૧૩૫ રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે. આ વધારો મધ્યમ વર્ગના વપરાશકર્તાઓ માટે મોટો આંચકો સાબિત થઈ શકે છે.
કેમ વધી રહ્યા છે ભાવ? ટેક્સનો વધારાનો બોજ
સિગરેટ મોંઘી થવા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ તાજેતરમાં બદલાયેલા ટેક્સના નિયમો છે. વર્ષ ૨૦૨૬ ની શરૂઆતમાં સંસદ દ્વારા ‘કેન્દ્રીય ઉત્પાદ શુલ્ક (સુધારા) બિલ, ૨૦૨૫’ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું, જેણે સિગરેટ કંપનીઓ પર ટેક્સનું ભારણ વધારી દીધું છે.
હાલમાં સિગરેટ પરના ટેક્સનું માળખું કંઈક આવું છે:
-
GST: સિગરેટ પર ૪૦% GST લાગે છે.
-
એક્સાઈઝ ડ્યુટી: ૧,૦૦૦ સ્ટિક્સ પર ૨,૦૫૦ રૂપિયાથી લઈને ૮,૫૦૦ રૂપિયા સુધીની એક્સાઈઝ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવી રહી છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ નવા ટેક્સ માળખાને કારણે ૭૫-૮૫ mm ની સિગરેટની કુલ પડતર કિંમતમાં ૨૨-૨૮% નો વધારો થયો છે. કંપનીઓ આ વધારાના ખર્ચનો બોજ હવે ગ્રાહકો પર નાખી રહી છે.
બજાર અને કંપનીઓ માટે શું છે સંકેત?
આ સમાચારને કારણે નિફ્ટી FMCG ઈન્ડેક્સમાં પણ ૨% ની તેજી જોવા મળી હતી, જેમાં ITC મોખરે રહ્યું હતું. શેરબજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે કિંમતો વધવાને કારણે ટૂંકા ગાળા માટે વેચાણ (Volume) પર થોડી અસર પડી શકે છે, પરંતુ સિગરેટ કંપનીઓ પાસે એક એવી શક્તિ છે જેને ‘Pricing Power’ કહેવાય છે. એટલે કે, ભાવ વધવા છતાં વ્યસની ગ્રાહકો સિગરેટ છોડતા નથી, જેના કારણે કંપનીઓનો નફો જળવાઈ રહે છે અથવા તો વધે છે. રોકાણકારો આ જ મજબૂતીને કારણે અત્યારે આ કંપનીઓના શેર ખરીદી રહ્યા છે.
શું ભવિષ્યમાં વધુ મોંઘવારી આવશે?
જો કાચા માલની કિંમત અને સરકાર દ્વારા ટેક્સનું દબાણ વધતું રહેશે, તો આગામી સમયમાં સિગરેટના ભાવમાં વધુ ઉછાળો આવી શકે છે. હાલમાં તો એટલું નક્કી છે કે મે મહિનાની શરૂઆતથી ધૂમ્રપાન કરનારાઓએ પોતાના ખિસ્સા વધુ ઢીલા કરવા પડશે.
