NEET પેપર લીક મામલે સોશિયલ મીડિયા પર ઉઠી ‘Re-NEET’ની માંગ, જાણો શું છે સત્ય
મેડિકલ અભ્યાસ (MBBS/BDS) માટે દેશની સૌથી મોટી પ્રવેશ પરીક્ષા NEET UG 2026 ફરી એકવાર વિવાદોના ઘેરામાં આવી છે. પરીક્ષા પૂર્ણ થયા બાદ હવે રાજસ્થાનથી આવેલા એક ખુલાસાએ દેશભરના વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. રાજસ્થાન પોલીસની સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ (SOG) ની તપાસમાં એવી સનસનાટીભરી વાત સામે આવી છે કે પરીક્ષા પહેલા જ એક એવું ‘સેમ્પલ પેપર’ બજારમાં ફરી રહ્યું હતું, જેના 140 પ્રશ્નો અસલી પરીક્ષાના પેપર સાથે હૂબહૂ મળતા આવે છે.
આ ખુલાસા બાદ નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ની વિશ્વસનીયતા અને પરીક્ષાની પારદર્શિતા પર ગંભીર સવાલો ઉભા થયા છે. ચાલો જાણીએ શું છે આ આખો મામલો અને અત્યાર સુધીની તપાસમાં શું બહાર આવ્યું છે.
તપાસમાં મોટો ખુલાસો: સેમ્પલ પેપર કે અસલી પેપર?
આ આખા વિવાદનું મૂળ એ ‘ગેસ પેપર’ અથવા ‘સેમ્પલ પેપર’ છે જે પરીક્ષાના થોડા દિવસો પહેલા સોશિયલ મીડિયા અને કેટલીક ખાસ કોચિંગ નેટવર્ક્સમાં ફેલાવવામાં આવ્યું હતું. અહેવાલો અનુસાર, રાજસ્થાન અને ઉત્તરાખંડમાં કેટલીક એવી ટોળકીઓ સક્રિય હતી જેમણે વિદ્યાર્થીઓને ખાતરી આપી હતી કે તેમની પાસે ‘પાકું પેપર’ છે.
જ્યારે SOG એ તે સેમ્પલ પેપરની સરખામણી અસલી NEET UG 2026 ના પેપર સાથે કરી, ત્યારે અધિકારીઓ પણ દંગ રહી ગયા. તે ગેસ પેપરમાં કુલ 300 પ્રશ્નો હતા, જેમાંથી 140 પ્રશ્નો અસલી પરીક્ષામાં પૂછાયેલા પ્રશ્નો જેવા જ હતા. તકનીકી દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, કોઈ ગેસ પેપરમાં 180 માંથી 140 પ્રશ્નો મળી જવા એ માત્ર સંયોગ હોઈ શકે નહીં. આ જ મુદ્દાએ ‘પેપર લીક’ની આશંકાને મજબૂત કરી છે.
કેરળથી સીકર સુધી ફેલાયેલી જાળ
રાજસ્થાન SOG અને ATS ની પ્રાથમિક તપાસમાં વધુ એક ચોંકાવનારી કડી સામે આવી છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વિવાદિત સેમ્પલ પેપર સૌથી પહેલા કેરળમાં જોવા મળ્યું હતું, જ્યાંથી તેને રાજસ્થાનના એજ્યુકેશન હબ ગણાતા સીકર લાવવામાં આવ્યું હતું.
તપાસ એજન્સીઓનું માનવું છે કે આની પાછળ એક આંતરરાજ્ય ગેંગ (Inter-state Gang) કામ કરી રહી છે. સીકરમાં આ પેપર લાખો રૂપિયાની મોટી રકમ લઈને કેટલાક પસંદગીના વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારોને વેચવામાં આવ્યું હતું. અધિકારીઓએ અનેક શંકાસ્પદ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા છે અને કેટલાક લોકોની અટકાયત કરી પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે જેથી જાણી શકાય કે આ સમગ્ર નેટવર્કનો ‘માસ્ટરમાઈન્ડ’ કોણ છે.
NTAની સ્પષ્ટતા: સુરક્ષા કવચ અભેદ્ય હતું
વિવાદ વધતો જોઈ નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) એ પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે. NTA નું કહેવું છે કે પરીક્ષા દરમિયાન સુરક્ષાની ચુસ્ત વ્યવસ્થા હતી, જેમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
-
AI-સક્ષમ CCTV મોનિટરિંગ: દરેક પરીક્ષા કેન્દ્રનું લાઈવ મોનિટરિંગ.
-
બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન: વિદ્યાર્થીઓની ઓળખ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડિજિટલ વેરિફિકેશન.
-
સુરક્ષિત પરિવહન: પ્રશ્નપત્રો લાવવા અને લઈ જવા માટે GPS અને અન્ય સુરક્ષા તકનીકોનો ઉપયોગ.
એજન્સીની દલીલ છે કે પેપર લીક થવું લગભગ અશક્ય છે. NTA એ એમ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેણે 8 મેના રોજ જ સંભવિત ગેરરીતિની માહિતી તપાસ એજન્સીઓને આપી દીધી હતી. એજન્સીનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તપાસ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી તેને ‘લીક’ કહેવું ઉતાવળ ગણાશે. તેમના મતે, આ જૂના પેટર્ન પર આધારિત કોઈ ગેસ પેપર પણ હોઈ શકે છે.
વિદ્યાર્થીઓના વિશ્વાસ પર ફરી પ્રહાર
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે NEET પરીક્ષા વિવાદોમાં આવી હોય. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ક્યારેક OMR શીટની ગેરરીતિ તો ક્યારેક પેપર લીકની અફવાઓએ વિદ્યાર્થીઓનું મનોબળ તોડ્યું છે.
એક વાલીની વેદના: “અમારા બાળકો આખું વર્ષ દિવસ-રાત એક કરી દે છે. અમે અમારી જમાપુંજી કોચિંગમાં લગાવી દઈએ છીએ, પરંતુ જો પેપર પહેલાથી જ લાખોમાં વેચાઈ જાય, તો મહેનત કરનારા બાળકો ક્યાં જશે? આ માત્ર એક પરીક્ષા નથી, લાખો પરિવારોનું સપનું છે.”
લાખો ઉમેદવારો જે આ પરીક્ષાના આધારે દેશની પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ કોલેજોમાં પ્રવેશની આશા રાખીને બેઠા છે, તેઓ હવે મૂંઝવણમાં છે. જો તપાસમાં સાબિત થાય કે પેપર ખરેખર લીક થયું હતું, તો પરીક્ષા રદ કરવાની અથવા ફરીથી લેવાની નોબત આવી શકે છે, જે પોતે જ એક મોટું સંકટ હશે.
આગળ શું?
હાલમાં રાજસ્થાન SOG ના રિપોર્ટની રાહ જોવામાં આવી રહી છે. તપાસ એજન્સીઓ આ બાબતની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે કે:
-
શું આ ખરેખર ‘લીક’ હતું કે માત્ર એક ખૂબ જ ચોક્કસ ‘ગેસ પેપર’?
-
જો પેપર લીક થયું, તો તે NTA ના સુરક્ષા કવચમાંથી બહાર કેવી રીતે આવ્યું?
-
મોટી રકમ આપનારા વિદ્યાર્થીઓની ઓળખ શું છે?
NEET UG 2026નો આ વિવાદ માત્ર એક પરીક્ષાની શુદ્ધતાનો મામલો નથી, પરંતુ તે દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા પર પણ પ્રહાર છે. પ્રશાસન અને સરકારે આ મામલે નિષ્પક્ષ તપાસ કરવી જોઈએ અને દોષિતોને એવી સજા મળવી જોઈએ જે ભવિષ્ય માટે ઉદાહરણ બને. વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે ચેડા કરનારી કોઈપણ ગેંગને છોડવી જોઈએ નહીં.
હાલમાં, સૌની નજર તપાસ રિપોર્ટ પર ટકેલી છે. ત્યાં સુધી વિદ્યાર્થીઓને ધૈર્ય રાખવા અને સત્તાવાર માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

NTAની સ્પષ્ટતા: સુરક્ષા કવચ અભેદ્ય હતું