પીએમ મોદીની ઐતિહાસિક સ્વીડન મુલાકાત: AI, નવી રોજગારી અને દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવા પર વિશેષ ભાર
વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની આર્થિક અને તકનીકી તાકાત સતત વધી રહી છે. આ કડીમાં એક નવો અધ્યાય ઉમેરતાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે સ્વીડનના ગોથેનબર્ગ શહેરમાં આયોજિત ‘યુરોપિયન રાઉન્ડ ટેબલ ફોર ઇન્ડસ્ટ્રી’ (European Round Table for Industry) માં સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. આ બેઠક સાથે પીએમ મોદીના પાંચ દેશોના મહત્વપૂર્ણ પ્રવાસનો એક અત્યંત અગત્યનો તબક્કો પૂર્ણ થયો છે, જેમાં આ અગાઉ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) અને નેધરલેન્ડ્સની ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાતોનો સમાવેશ થતો હતો.
ગોથેનબર્ગ શહેરમાં ૧૭ મે ના રોજ યોજાયેલો આ કાર્યક્રમ કૂટનીતિ અને બિઝનેસના ક્ષેત્રમાં ભારત-યુરોપ વચ્ચેના તાજેતરના સૌથી મોટા અને પ્રભાવશાળી કાર્યક્રમોમાંનો એક રહ્યો. આ ખાસ બેઠકની સહ-મેજબાની સ્વીડનના પ્રધાનમંત્રી ઉલ્ફ ક્રિસ્ટરસન અને યુરોપિયન કમિશનના અધ્યક્ષ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને સંયુક્ત રીતે કરી હતી. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક પોસ્ટમાં પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે, યુરોપના અગ્રણી બિઝનેસ લીડર્સ સાથેની ચર્ચાઓનો મુખ્ય હેતુ ભારત અને સ્વીડન વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાનો હતો, ખાસ કરીને ભવિષ્યની ટેક્નોલોજી, રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સુરક્ષા અને હેલ્થકેર જેવા ઊભરતાં ક્ષેત્રોમાં ભાગીદારી મજબૂત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
ભારત-સ્વીડન સંબંધોને મળશે નવી ગતિ: પીએમ મોદી
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ યુરોપની દિગ્ગજ કંપનીઓને ભારતના વિશાળ બજાર અને તકોનો લાભ લેવા માટે આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સેમિકન્ડક્ટર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ડીપ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ અને રિન્યુએબલ એનર્જી (ગ્રીન એનર્જી) જેવા હાઇ-ટેક ક્ષેત્રોમાં ભારત સાથે મળીને કામ કરવા માટે સ્વીડિશ અને યુરોપિયન રોકાણકારોને ખુલ્લું આમંત્રણ આપ્યું છે.
પીએમ મોદીએ ટ્વીટ કરીને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે, “આ યાત્રાના પરિણામોથી ભારત-સ્વીડન સંબંધોને એક નવી ઊર્જા અને ઝડપ મળશે. મને પૂરો ભરોસો છે કે ભારત-સ્વીડનની આ મજબૂત ભાગીદારી આગામી સમયમાં વિશ્વ માટે એક વધુ સમૃદ્ધ અને ટકાઉ ભવિષ્યના નિર્માણમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે.” આ સાથે જ ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જાયસવાલે પણ આ પ્રવાસની મુખ્ય ઉપલબ્ધિઓ વિશે વિગતવાર માહિતી શેર કરી હતી.
સ્વીડન પ્રવાસની 6 સૌથી મોટી અને મહત્વની બાબતો
1. બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો હવે ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ બન્યા
ભારત અને સ્વીડને આગામી પાંચ વર્ષ એટલે કે વર્ષ ૨૦ rattle૨૦૨૬ થી ૨૦૩૦ સુધીના સમયગાળા માટે એક ‘સંયુક્ત નિવેદન’ અને ‘સંયુક્ત કાર્ય યોજના’ (Joint Action Plan) નો સ્વીકાર કર્યો છે. આ સમજૂતી સાથે જ બંને દેશોના પરસ્પર સંબંધોને હવે ‘વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી’ (Strategic Partnership) નો સર્વોચ્ચ દરજ્જો મળ્યો છે. આ નવી રૂપરેખાનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશોની આર્થિક અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવાનો છે. આ અંતર્ગત વ્યૂહાત્મક સંવાદ, આગામી પેઢીના આર્થિક સંબંધો, અદ્યતન ટેકનોલોજી, કનેક્ટિવિટી અને બંને દેશોના નાગરિકો વચ્ચે પરસ્પર તાલમેલ વધારવા પર કામ કરવામાં આવશે.
2. ‘ભારત-સ્વીડન સંયુક્ત ઇનોવેશન ભાગીદારી 2.0’ ની શરૂઆત
ટેક્નોલોજી અને વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં મોટી ક્રાંતિ લાવવા માટે આ સેકન્ડ જનરેશન ઇનોવેશન પાર્ટનરશિપ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ પહેલ હેઠળ એક ડિજિટલ એટલે કે વર્ચ્યુઅલ ‘ભારત-સ્વીડન સંયુક્ત વિજ્ઞાન અને તકનીકી કેન્દ્ર’ (Joint Science and Technology Centre) સ્થાપવામાં આવશે. આ કેન્દ્ર મુખ્યત્વે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), 6G ટેક્નોલોજી, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, સસ્ટેનેબલ માઇનિંગ (ટકાઉ ખાણકામ), મહત્વપૂર્ણ ખનિજોની શોધ, સ્પેસ (અંતરિક્ષ) અને લાઇફ સાયન્સ જેવા અત્યંત જટિલ વિષયો પર સાથે મળીને સંશોધન કરશે.
3. ‘ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કોરિડોર’ ને મંજૂરી
આ પ્રવાસનો સૌથી મોટો હાઇલાઇટ પોઇન્ટ ‘ભારત-સ્વીડન ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કોરિડોર’ (SITAC) ની સ્થાપનાને મળેલી મંજૂરી છે. આ વિશેષ કોરિડોરનો હેતુ ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન અને એડવાન્સ ટેકનોલોજી રિસર્ચના ક્ષેત્રમાં પરસ્પર સહયોગ વધારવાનો છે. આનાથી ભારત અને સ્વીડનના સ્થાનિક ઉદ્યોગો તેમજ નવા સ્ટાર્ટઅપ્સને એકબીજાની ટેકનોલોજી શેર કરવા માટે એક મજબૂત અને વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ મળશે.
4. પાંચ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક
આર્થિક મોરચે બંને દેશોએ એક ઐતિહાસિક સંકલ્પ લીધો છે. ભારત અને સ્વીડન આગામી પાંચ વર્ષની અંદર પરસ્પર દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણને અત્યારના સ્તર કરતાં સીધું બમણું કરવા માટે સંમત થયા છે. આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયથી બંને દેશોના વ્યાપારી વિકાસને નવી પાંખો મળશે, વેપાર કરવાની પ્રક્રિયા સરળ (Ease of Doing Business) બનશે અને ભારત સરકારના મહત્વાકાંક્ષી ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ (Make in India) પ્રોગ્રામ હેઠળ ઉત્પાદન ક્ષેત્રને મોટો વેગ મળશે.
5. યુવાનો માટે રોજગારી વધારવા SME અને સ્ટાર્ટઅપ પ્લેટફોર્મ
દેશમાં રોજગારીની તકો ઊભી કરવા અને યુવાનોમાં નવોનમેષ (નવા આઈડિયા) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક વિશેષ ‘ભારત-સ્વીડન SME અને સ્ટાર્ટઅપ પ્લેટફોર્મ’ વિકસાવવામાં આવશે. આ પ્લેટફોર્મ નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SMEs) તેમજ નવા ઉદ્યોગસાહસિકોને બિઝનેસ નેટવર્કિંગ, ફંડિંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર સુધી પહોંચવામાં સીધી મદદ કરશે, જેનાથી મોટા પાયે નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે.
6. ‘ટેગોર-સ્વીડન’ વ્યાખ્યાન શ્રેણીની મોટી જાહેરાત
બંને દેશો વચ્ચે માત્ર આર્થિક કે સૈન્ય સંબંધો જ નહીં, પરંતુ સાંસ્કૃતિક અને બૌદ્ધિક સંબંધો પણ મજબૂત બને તે માટે ભારત સરકારના સૂત્ર ‘વિકાસ ભી, વિરાસત ભી’ (વિકાસ પણ અને વારસો પણ) ની થીમ હેઠળ ‘ટેગોર-સ્વીડન’ વ્યાખ્યાન શ્રેણી (Lecture Series) ની શરૂઆત કરવામાં આવશે. આ અનોખી પહેલથી બંને દેશોના સાહિત્યકારો, વૈજ્ઞાનિકો અને પ્રોફેસરો વચ્ચે વૈચારિક આદાન-પ્રદાન વધશે અને લોકો વચ્ચેના પરસ્પર સંબંધો વધુ ગાઢ બનશે.
