ઇબોલા વાયરસને લઈને ભારત સરકાર એલર્ટ: ‘જો લક્ષણો દેખાય તો…’, તમામ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ્સ માટે કડક એડવાઇઝરી જાહેર
આફ્રિકન દેશોમાં ઝડપથી ફેલાઈ રહેલા ખતરનાક ‘ઇબોલા વાયરસ’ (Ebola Virus) ને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે અત્યારથી જ આગોતરા પગલાં લેવાનું શરૂ કરી દીધું છે. કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે આ વાયરસના સંભવિત જોખમને ટાળવા માટે દેશભરમાં તકેદારી વધારી દીધી છે. આ અંતર્ગત ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ (DGHS) દ્વારા દેશના તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ્સ (International Airports) માટે એક વિશેષ અને કડક એડવાઇઝરી (માર્ગદર્શિકા) જાહેર કરવામાં આવી છે, જેથી ભારતમાં આ વાયરસના પ્રવેશને સખત રીતે રોકી શકાય.
WHO એ જાહેર કરી ‘ગ્લોબલ હેલ્થ ઇમરજન્સી’
વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા આફ્રિકન ખંડના ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DR Congo) અને યુગાન્ડામાં ફેલાયેલા ઇબોલા વાયરસના પ્રકોપને ‘પબ્લિક હેલ્થ ઇમરજન્સી ઓફ ઇન્ટરનેશનલ કન્સર્ન’ (આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની જાહેર આરોગ્ય કટોકટી) જાહેર કરવામાં આવી છે. વિશ્વ સ્તરે સર્જાયેલી આ ગંભીર પરિસ્થિતિને જોતાં ભારત સરકાર પળેપળની સ્થિતિ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહી છે. કોરોના મહામારી જેવા ભૂતકાળના અનુભવો પરથી પાઠ લઈને સરકાર આ વખતે સહેજ પણ બેદરકારી રાખવા માંગતી નથી.
હાઈ-રિસ્ક દેશોમાંથી આવતા પ્રવાસીઓ પર વિશેષ નજર
DGHS દ્વારા જારી કરાયેલી આ નવી એડવાઇઝરીમાં ખાસ કરીને ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો, યુગાન્ડા અને સાઉથ સુદાન જેવા ‘હાઈ-રિસ્ક’ (અતિ જોખમી) દેશોમાંથી ભારત આવી રહેલા મુસાફરો પર વિશેષ દેખરેખ રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
એડવાઇઝરીના કડક નિયમો અનુસાર, જો આ દેશોમાંથી આવતા કોઈપણ પ્રવાસીમાં ઇબોલાના શંકાસ્પદ લક્ષણો જોવા મળે, તો તેણે એરપોર્ટ પર ઇમિગ્રેશન કાઉન્ટર (Immigration Counter) પર પહોંચતા પહેલા જ ત્યાં તહેનાત એરપોર્ટ હેલ્થ ઓફિસર (APHO) ને આ અંગેની જાણ કરવી ફરજિયાત રહેશે.
ઇબોલા વાયરસના મુખ્ય લક્ષણો કયા છે?
સરકારે મુસાફરો અને એરપોર્ટ સ્ટાફને વાયરસના લક્ષણો ઓળખવા માટે ખાસ તાકીદ કરી છે. ઇબોલા સંક્રમિત વ્યક્તિમાં નીચે મુજબના પ્રાથમિક અને ગંભીર લક્ષણો જોવા મળી શકે છે:
૧. અચાનક અને તીવ્ર તાવ આવવો.
૨. અસહ્ય માથાનો દુખાવો અને શરીરમાં ભારે નબળાઈ કે થાક લાગવો.
૩. સ્નાયુઓ અને સાંધાનો દુખાવો થવો.
૪. ગળામાં સતત ખરાશ રહેવી.
૫. ઉલ્ટી અને ઝાડા (ડાયરિયા) થવા.
૬. ગંભીર પરિસ્થિતિમાં શરીરના આંતરિક અંગો અથવા બહારના ભાગોમાંથી (જેમ કે નાક, મોં કે પેઢામાંથી) લોહી વહેવું (Bleeding).
સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયની ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠક
દેશમાં તબીબી વ્યવસ્થાઓની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા માટે સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ (NCDC) અને ઇન્ટિગ્રેટેડ ડિસીઝ સર્વેલન્સ પ્રોગ્રામ (IDSP) સહિતના સંબંધિત વિભાગોના વડાઓ વચ્ચે એક મહત્વની બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં દેશના જાહેર આરોગ્યના પગલાંને વધુ મજબૂત કરવા અને હોસ્પિટલોમાં આઇસોલેશન વોર્ડ તૈયાર રાખવા જેવા કડક નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે.
સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ દેશવાસીઓને આશ્વાસન આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, “ભારતમાં હાલના તબક્કે ઇબોલા વાયરસનો એક પણ કેસ નોંધાયો નથી અને આપણા દેશ માટે વર્તમાન જોખમ ખૂબ જ ઓછું છે. પરંતુ સાવચેતી અને આગોતરી તૈયારીના ભાગરૂપે જ અમે એરપોર્ટ પર દેખરેખ અને સ્ક્રીનિંગ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યા છીએ, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ ખતરો ન રહે.”
સંક્રમિતોના સંપર્કમાં આવેલા લોકોનું થશે ટ્રેકિંગ
નવી ગાઈડલાઈનમાં જણાવ્યા મુજબ, માત્ર લક્ષણો ધરાવતા પ્રવાસીઓ જ નહીં, પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ આફ્રિકા પ્રવાસ દરમિયાન કોઈ ઇબોલા સંક્રમિત દર્દીના સીધા સંપર્કમાં આવી હોય, અથવા તેના લોહી કે શારીરિક પ્રવાહી (Body Fluids) ના સંપર્કમાં આવી હોય, તો તેની પણ એરપોર્ટ પર કડક તપાસ કરવામાં આવશે અને તેને ઓબ્ઝર્વેશન હેઠળ રાખવામાં આવશે.
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાઈ-રિસ્ક દેશોની ટ્રાવેલ હિસ્ટ્રી ધરાવતા પ્રવાસીઓએ ભારતમાં આગમન પછીના ૨૧ દિવસ સુધી પોતાના સ્વાસ્થ્ય પર નજર રાખવી પડશે. જો આ ૨૧ દિવસની અંદર તાવ કે અન્ય કોઈ પણ લક્ષણ દેખાય, તો તેમણે તરત જ નજીકના ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો પડશે અને પોતાની વિદેશ યાત્રાની સંપૂર્ણ માહિતી આપવી પડશે.
મુસાફરોને સહયોગ આપવા કેન્દ્ર સરકારની અપીલ
હાલમાં એરપોર્ટ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (APHO) આખી તપાસ અને સ્ક્રીનિંગ પ્રક્રિયાનું સીધું સુપરવિઝન કરી રહ્યું છે. ઇબોલા એ ખૂબ જ ચેપી અને જીવલેણ રોગ હોવાથી, કેન્દ્ર સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓને અપીલ કરી છે કે તેઓ દેશના હિત અને સુરક્ષા માટે એરપોર્ટ પર થતી હેલ્થ સ્ક્રીનિંગ પ્રક્રિયામાં તબીબી સ્ટાફને પૂરેપૂરો સહયોગ આપે અને પોતાની ટ્રાવેલ હિસ્ટ્રી ક્યારેય ન છુપાવે. સરકારના આ સમયસરના કડક પગલાં દેશને સંભવિત મેડિકલ ઈમરજન્સીથી બચાવવામાં ખૂબ જ મહત્વના સાબિત થશે.
