પ્રમુખ ટ્રમ્પનો સનસનાટીભર્યો દાવો: ‘ઈરાનની સેના હવે સંપૂર્ણપણે ખતમ, તેઓ ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવી શકે
મધ્ય-પૂર્વમાં સર્જાયેલી ભયાનક સૈન્ય કટોકટી અને યુદ્ધના નગારા વાગી રહ્યા છે તે દરમિયાન, અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વૈશ્વિક સ્તરે મોટો દાવો કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં ગરમાવો લાવી દીધો છે. પોતાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (Truth Social) પર એક સનસનાટીભરી પોસ્ટ મૂકીને ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે, અમેરિકાના કડક વલણ અને લશ્કરી દબાણને કારણે ઈરાન હવે સંપૂર્ણપણે બેકફૂટ પર આવી ગયું છે. ટ્રમ્પના મતે, વેનેઝુએલાની જેમ જ હવે ઈરાનનું નૌકાદળ, વાયુસેના અને તેના ટોચના નેતાઓ લાચાર થઈ ચૂક્યા છે અને તેઓ અમેરિકા સાથે કોઈપણ ભોગે નવો રાજદ્વારી સોદો કરવા માટે ઉત્સુક છે. સૌથી મોટો દાવો કરતા ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, જો અમે મધ્ય-પૂર્વમાં સમયસર હસ્તક્ષેપ કરીને ઈરાનને રોક્યો ન હોત, તો તેઓ ક્યારનાય પરમાણુ બોમ્બ બનાવી ચૂક્યા હોત; પરંતુ હવે ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવી શકશે નહીં.
શી જિનપિંગ સાથે મુલાકાત અને અમેરિકી આર્મીના વખાણ
પોતાની આ હાઈ-પ્રોફાઈલ સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં પ્રમુખ ટ્રમ્પે ચીનની મુલાકાતનો ઉલ્લેખ કરીને બેઇજિંગ સાથેના સંબંધો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની પ્રશંસા કરતા લખ્યું કે, “હું હમણાં જ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને મળીને પાછો ફર્યો છું. તેઓ ખૂબ જ પ્રભાવશાળી અને સારા માણસ છે.” ટ્રમ્પે વધુમાં ખુલાસો કર્યો હતો કે આ મુલાકાત દરમિયાન ચીનના પ્રમુખે પણ અમેરિકી સૈન્ય શક્તિનો સ્વીકાર કર્યો હતો અને સ્વીકાર્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની આર્મી ખરેખર અવિશ્વસનીય અને અદભુત છે.
મધ્ય-પૂર્વ યુદ્ધ કટોકટી: વૈશ્વિક નેતાઓ અને દેશોનું વલણ
| પક્ષકાર / દેશ | વર્તમાન રાજદ્વારી વલણ (Diplomatic Stance) | લેવાયેલા તાત્કાલિક પગલાં / હલચલ | મુખ્ય આર્થિક અને પ્રાદેશિક ચિંતા |
| યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (US) | ઈરાન પર મહત્તમ સૈન્ય અને આર્થિક દબાણ લાવવાની નીતિ. | પ્રમુખ ટ્રમ્પ દ્વારા પરમાણુ કાર્યક્રમ કાયમ માટે રોકવાનો દાવો. | યુદ્ધ ટળ્યા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ ઘટાડવાનો લક્ષ્યાંક. |
| ઈરાન (Iran) | અમેરિકી અને ઇઝરાયેલી એટેકના ડર વચ્ચે એરસ્પેસ બંધ કરી. | પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીર તેહરાન જવા રવાના. | સૈન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બચાવવા અને આર્થિક પતન રોકવાની મથામણ. |
| ખાડી દેશો (UAE, સાઉદી, કતાર) | યુદ્ધ રોકવા માટે અમેરિકા સાથે બેક-ચેનલ વાટાઘાટો તેજ કરી. | પ્રમુખ ટ્રમ્પને શાંતિ મંત્રણા ચાલુ રાખવા સત્તાવાર વિનંતી કરી. | ઈરાન જો જવાબી હુમલો કરે, તો આખા અખાતી દેશોનું અર્થતંત્ર તબાહ થવાનો ભય. |
પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ ઈરાન દોડ્યા; ખાડી દેશો એક્શનમાં
અમેરિકાના આ આકરા વલણ અને સંભવિત હુમલાની આશંકા વચ્ચે પડોશી દેશ પાકિસ્તાન પણ સક્રિય થયું છે. પાકિસ્તાની સૈન્યના ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ જનરલ અસીમ મુનીર તાબડતોબ ઈરાનની મુલાકાતે રવાના થઈ ગયા છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, ઇસ્લામિક દેશો વતી પાકિસ્તાન આ યુદ્ધને રોકવા માટે મધ્યસ્થીનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
બીજી તરફ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), સાઉદી અરેબિયા અને કતાર જેવા પ્રભાવશાળી ખાડી દેશોએ પણ યુદ્ધ ફાટી નીકળતું રોકવા માટે પોતાના રાજદ્વારી પ્રયાસો ગુપ્ત રીતે તેજ કરી દીધા છે. આ આરબ દેશોએ વ્હાઇટ હાઉસ અને પ્રમુખ ટ્રમ્પને વિનંતી કરી છે કે તેઓ ઈરાન સાથે વાતચીતનો રસ્તો ખુલ્લો રાખે. ખાડી દેશોને ડર છે કે જો અમેરિકા ઈરાન પર સીધો લશ્કરી હુમલો કરશે, તો જવાબી કાર્યવાહીમાં ઈરાન સમગ્ર અખાતી ક્ષેત્રની તેલ રિફાઇનરીઓ અને સપ્લાય ચેઈનને નિશાન બનાવી શકે છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને મંદીના ખાઈમાં ધકેલી દેશે.
પ્રમુખ ટ્રમ્પે આ વૈશ્વિક ચિંતાઓ વચ્ચે દુનિયાને આશ્વાસન આપતા જણાવ્યું છે કે, ઈરાન સાથે આ મુદ્દો ઉકેલાતાની સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળશે અને બધું જ ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં શાંતિપૂર્ણ રીતે સમાપ્ત થઈ જશે.
પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું આ નિવેદન દર્શાવે છે કે અમેરિકા મધ્ય-પૂર્વમાં પોતાની શરતો પર જ શાંતિ ઈચ્છે છે. પાવર પોલિટિક્સના આ ખેલમાં ઈરાન ખરેખર નરમ પડ્યું છે કે પછી આ કોઈ મોટા તોફાન પહેલાંની શાંતિ છે, તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.
