‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ને મળશે પ્રચંડ વેગ: શિરડીમાં દર વર્ષે બનશે ૫ લાખ તોપના ગોળા, સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ કરશે ઉદ્ઘાટન
ભારત સરકારના મહત્વાકાંક્ષી અભિયાન ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ (Make in India) અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા મેળવવાની દિશામાં દેશે વધુ એક ઐતિહાસિક અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાસલ કરી છે. તાજેતરમાં ભારતીય સેના માટે અત્યંત ઘાતક ગણાતા ‘સૂર્યાસ્ત્ર રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ’ના સફળ પરીક્ષણો બાદ, હવે દેશમાં જ મોટા પાયે દારૂગોળો બનાવવાની તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. મહારાષ્ટ્રના સુપ્રસિદ્ધ તીર્થધામ શિરડીમાં દેશનો સૌથી મોટો ખાનગી સંરક્ષણ ઉત્પાદન પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવ્યો છે. નિબે (NIBE) ગ્રુપ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા આ અત્યાધુનિક ‘ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ કોમ્પ્લેક્સ’માં દર વર્ષે અંદાજે ૫ લાખ આર્ટિલરી શેલ (તોપના ગોળા) તૈયાર કરવામાં આવશે.
આ પ્રોજેક્ટ ભારતની સૈન્ય શક્તિને મજબૂત કરવા માટે અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં વિદેશો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ગેમ ચેન્જર સાબિત થવાનો છે. આ ભવ્ય અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ ઉત્પાદન પ્રોજેક્ટનું સત્તાવાર ઉદ્ઘાટન આજે શનિવાર, ૨૩ મે ના રોજ દેશના સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહના હસ્તે કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમને લઈને શિરડીમાં તમામ તૈયારીઓ કરી લેવામાં આવી છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, આ પ્લાન્ટ કાર્યરત થવાથી ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને સ્વદેશી દારૂગોળાનો ઝડપી અને અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરી શકાશે.
ભારતના ખાનગી સંરક્ષણ ક્ષેત્રની આ અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી સિદ્ધિ
મહારાષ્ટ્રના અહિલ્યાનગર (અગાઉનું અહમદનગર) જિલ્લાના શિરડી ખાતે આવેલો આ નવો સંકુચિત પ્લાન્ટ ભારતના ખાનગી ક્ષેત્ર (Private Sector) માટે રક્ષા ઉત્પાદનના ઇતિહાસમાં એક મોટો માઇલસ્ટોન છે. અત્યાર સુધી દેશમાં મોટાભાગના તોપના ગોળા અને ભારે દારૂગોળો સરકારી ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરીઓમાં જ બનાવવામાં આવતા હતા, પરંતુ આ પ્રોજેક્ટ સાથે ખાનગી ક્ષેત્રે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મોટી છલાંગ લગાવી છે.
આ સુવિધા દેશના સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ જેવા અત્યંત સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ખાસ ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તે સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેક્નોલોજી પર આધારિત છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે વ્યૂહાત્મક ઉત્પાદનમાં ભારતની વધતી જતી આધુનિક ક્ષમતાઓ અને તાકાતનો મજબૂત પુરાવો આપે છે.
તોપના ગોળાથી લઈને મિસાઈલ અને ડ્રોનનું થશે ભવ્ય ઉત્પાદન
આ આધુનિક ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ કોમ્પ્લેક્સ માત્ર તોપના ગોળા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ અહીં ભારતીય સેનાની જરૂરિયાત મુજબના અદભુત અને ઘાતક શસ્ત્રોનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે. તાજેતરમાં જ સૂર્યાસ્ત્ર રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમના ટ્રાયલ્સ અત્યંત સફળ રહ્યા છે, જેના કારણે હવે આ પ્લાન્ટમાં તેનું મોટા પાયે (Mass Production) ઉત્પાદન શરૂ કરવાની મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, આ કોમ્પ્લેક્સમાં ૧૫૫ mm, ૧૨૦ mm, L-૫૦ અને ૧૨૫ mm જેવા અત્યાધુનિક અને વૈશ્વિક સ્તરના તોપના ગોળા બનાવવામાં આવશે. સેનાને મજબૂતી આપવા માટે અહીં હાઈ-ટેક મિસાઈલ સિસ્ટમ્સ, આધુનિક સૈન્ય ડ્રોન (UAVs) અને શક્તિશાળી રોકેટ લોન્ચર્સનું નિર્માણ પણ સ્વદેશી ટેક્નોલોજીની મદદથી કરવામાં આવશે.
₹૩,૦૦૦ કરોડથી વધુનો આર્થિક રોકાણ પ્રોજેક્ટ અને જમીનનું વિસ્તરણ
નિબે ગ્રુપનો આ મેગા પ્રોજેક્ટ કદ અને રોકાણ બંને દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ વિશાળ છે. હાલમાં આ પ્રોજેક્ટ આશરે ૨૦૦ એકરની જમીનમાં ફેલાયેલો છે, પરંતુ કંપનીની ભવિષ્યની યોજનાઓ અનુસાર તેને ૩,૦૦૦ એકર સુધી વિસ્તૃત કરવાની મંજૂરી અને ક્ષમતા રાખવામાં આવી છે. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત કુલ ખર્ચ ₹૩,૦૦૦ કરોડથી પણ વધુ આંકવામાં આવ્યો છે.
આ પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કાના પ્રારંભિક રોકાણ તરીકે કંપની દ્વારા ₹૧,૦૦૦ કરોડનો જંગી ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિશાળ રોકાણને કારણે રક્ષા ક્ષેત્રમાં ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર અને રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) ને અદભુત પ્રોત્સાહન મળશે, જેનાથી ભારત આગામી સમયમાં શસ્ત્રોની આયાત કરતો દેશ મટીને નિકાસ કરતો દેશ બનવા તરફ આગળ વધશે.
૨,૦૦૦ થી વધુ લોકોને રોજગારી અને સ્થાનિક MSME ઉદ્યોગોને બૂસ્ટર ડોઝ
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર દેશની સુરક્ષા માટે જ નહીં, પરંતુ મહારાષ્ટ્ર અને ખાસ કરીને સ્થાનિક વિસ્તારના આર્થિક વિકાસ માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થવાનો છે. આ હાઈ-ટેક પ્રોજેક્ટના કારણે સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ ક્ષેત્રમાં અદભુત રોજગારીની તકો ઊભી થશે. આ સૈન્ય એકમ શરૂ થવાથી સ્થાનિક વિસ્તારના આશરે ૨,૦૦૦ થી વધુ લોકોને પ્રત્યક્ષ (Direct) અને પરોક્ષ (Indirect) રીતે ગૌરવપૂર્ણ રોજગારી મળશે.
આ ઉપરાંત, આટલા મોટા પ્લાન્ટને કાચો માલ અને નાના સ્પેરપાર્ટ્સ પૂરા પાડવા માટે મહારાષ્ટ્રના અનેક સ્થાનિક લઘુ, સૂક્ષ્મ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) ને મોટા ઓર્ડર્સ મળશે. જેનાથી સ્થાનિક ઉદ્યોગોને નવું જીવન મળશે અને સમગ્ર ક્ષેત્રના ઔદ્યોગિક વાતાવરણને મોટો બૂસ્ટર ડોઝ મળશે.
દેશની સુરક્ષા સાથે કમાણી: ૭૦ ટકા સંરક્ષણ સાધનોની વિદેશોમાં નિકાસ કરાશે
આ પ્રોજેક્ટની સૌથી આકર્ષક અને મહત્વની વ્યૂહાત્મક બાબત એ છે કે તે માત્ર ભારતીય સેનાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે જ નથી બનાવવામાં આવ્યો. વડાપ્રધાનના ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા ફોર ધ વર્લ્ડ’ (વિશ્વ માટે ભારતમાં નિર્માણ) ના વિઝનને સાકાર કરતા, આ પ્લાન્ટમાં ઉત્પાદિત થનારા કુલ સંરક્ષણ સાધનો અને દારૂગોળામાંથી આશરે ૭૦ ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો વિશ્વના અન્ય મિત્ર દેશોને નિકાસ (Export) કરવાનો મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી ભારત વૈશ્વિક ડિફેન્સ સપ્લાય ચેઈનનો એક મુખ્ય હિસ્સો બનશે અને દેશને મોટા પ્રમાણમાં વિદેશી હૂંડિયામણની કમાણી પણ થશે.
ઉદ્ઘાટન સમારોહ: દિગ્ગજ નેતાઓ અને સૈન્ય વડાઓની ઉપસ્થિતિ
આ ઐતિહાસિક પ્રોજેક્ટનું સફળ ક્રિયાન્વયન મહારાષ્ટ્રના જ પ્રતિષ્ઠિત નિબે (NIBE) ગ્રુપ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આજે ૨૩ મે ના રોજ યોજાનારા ભવ્ય શિરડી ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ કોમ્પ્લેક્સ (DMC) ના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં દેશ અને રાજ્યના ટોચના નેતાઓ હાજરી આપવાના છે.
મુખ્ય અતિથિ તરીકે સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ રિબન કાપીને આ પ્લાન્ટ દેશને સમર્પિત કરશે. આ ગૌરવશાળી પ્રસંગે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, દેશના સર્વોચ્ચ સૈન્ય અધિકારી એટલે કે ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણ અને મહારાષ્ટ્રના જલસંપત્તિ મંત્રી રાધાકૃષ્ણ વિખે-પાટીલ પણ વિશેષ રૂપે ઉપસ્થિત રહેશે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતીય સંરક્ષણ ઇતિહાસમાં ખાનગી ભાગીદારીનું એક નવું પ્રકરણ લખશે.
