૨ લાખને પાર પહોંચશે ’૧૦ ગ્રામ સોનું’! વૈશ્વિક યુદ્ધ વચ્ચે થઈ ગઈ સૌથી ‘મોટી ભવિષ્યવાણી’, શું હવે નવો ઈતિહાસ રચાશે?
વિશ્વભરમાં ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (Geo-political Tension), મધ્ય-પૂર્વ (Middle East) ના ભયાનક યુદ્ધ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાની સીધી અસર હવે બુલિયન માર્કેટ એટલે કે સોના-ચાંદીના બજાર પર જોવા મળી રહી છે. તાજેતરના સમયમાં સોનાના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે, દુનિયાની સૌથી મોટી અને પ્રતિષ્ઠિત વૈશ્વિક બેંકો તેમજ બ્રોકરેજ ફર્મ્સ દ્વારા એક સનસનાટીભર્યો અહેવાલ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ વૈશ્વિક અહેવાલો અનુસાર, સોનાનું ભવિષ્ય લાંબા ગાળે અત્યંત તેજસ્વી છે અને આગામી સમયમાં સોનાના ભાવ તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડીને એક નવો ઈતિહાસ રચી શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના આ સમીકરણોને જો ભારતીય રૂપિયામાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે, તો વર્તમાન સમયમાં અંદાજે ₹૧.૬૦ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહેલું સોનું ભવિષ્યમાં ₹૨ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામના ઐતિહાસિક સ્તરને પાર કરી જાય તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે.
વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો બની ‘ગોલ્ડ બાયર’
મોંઘવારી, મજબૂત થતો યુએસ ડોલર અને વધતા વ્યાજ દરોને કારણે વૈશ્વિક બજાર પર હાલમાં ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે ડોલર મજબૂત થાય ત્યારે સોનાના ભાવ ઘટે છે, પરંતુ અત્યારે સ્થિતિ ઉલટી છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો (Central Banks) કરન્સીના અવમૂલ્યનથી બચવા માટે સોનાને સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન (Safe Haven) માનીને ક્રેઝી ખરીદી કરી રહી છે.
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) ના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં જ દુનિયાભરની સેન્ટ્રલ બેંકોએ ૨૪૪ ટન સોનાની બમ્પર ખરીદી કરી છે, જે અગાઉના ક્વાર્ટર કરતાં ઘણી વધારે છે. આ સિવાય, ગોલ્ડમેન સૅક્સનું અનુમાન છે કે કેન્દ્રીય બેંકો આગામી દિવસોમાં દર મહિને સરેરાશ ૬૦ ટન સોનાની ખરીદી ચાલુ રાખશે.
ગ્લોબલ બેંકોનું અનુમાન: પ્રતિ ઔંસ સોનાના સંભવિત લક્ષ્યાંકો (Target Prices)
| વૈશ્વિક બેંક / નાણાકીય સંસ્થા | ટૂંકા અને લાંબા ગાળાનો અંદાજ (પ્રતિ ઔંસ) | ભારતીય બજાર પર સંભવિત અસર (પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ) | તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ |
| જેપી મોર્ગન (JP Morgan) | ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં $૬,૦૦૦ સુધી પહોંચશે. | ₹૧.૮૫ લાખથી વધુ થવાની સંભાવના. | વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને પ્રાદેશિક યુદ્ધો. |
| ગોલ્ડમેન સૅક્સ (Goldman Sachs) | લાંબા ગાળા માટે બુલિશ, સેન્ટ્રલ બેંકોની મોટી ખરીદી. | ₹૨.૦૦ લાખની સપાટી વટાવી શકે છે. | કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા દર મહિને ૬૦ ટનની ખરીદીનો ટાર્ગેટ. |
| સિટી બેંક (Citi Bank) | ટૂંકા ગાળામાં અંદાજે $૫,૦૦૦ ની સપાટી. | સ્થાનિક બજારમાં તેજીની નવી લહેર આવશે. | રોકાણકારો દ્વારા સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનની શોધ. |
| વેલ્સ ફાર્ગો અને યુબીએસ (UBS) | અનુક્રમે $૬,૧૦૦ થી $૬,૨૦૦ નો લક્ષ્યાંક. | ભારતમાં સોનું નવો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ બનાવશે. | મોંઘવારી સામે રક્ષણ મેળવવાની ગ્લોબલ ટ્રેન્ડ. |
ટૂંકા ગાળામાં વધઘટ, લાંબા ગાળે જબરદસ્ત તેજી
જોકે, આ મહા-તેજીની વચ્ચે જેપી મોર્ગન અને ગોલ્ડમેન સેક્સે રોકાણકારો માટે એક મહત્વની ચેતવણી પણ જાહેર કરી છે. વૈશ્વિક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે એક સમયે આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં સોનાનો ભાવ પ્રતિ ઔંસ $૫૬૦૦ ના રેકોર્ડ હાઈ સ્તર પર પહોંચી ગયો હતો, જે હાલમાં ઘટીને $૪૫૦૦ પ્રતિ ઔંસની આસપાસ સ્થિર થયો છે. જો આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક શેરબજારો (Stock Markets) માં મોટો કડાકો આવે છે, તો મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારોને તાત્કાલિક રોકડ (કેશ) ની જરૂર પડશે. આવી કટોકટીની સ્થિતિમાં રોકાણકારો પોતાના સોનાના ભંડાર વેચીને લિક્વિડિટી ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરશે, જેના કારણે ટૂંકા ગાળા માટે સોનાના ભાવમાં મોટી નરમાઈ કે તીવ્ર ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે.
એએનઝેડ (ANZ) બેંકના આર્થિક વિશ્લેષણ મુજબ, સોનામાં તેજીનો આ સિલસિલો ખૂબ લાંબો ચાલવાનો છે. વર્ષ ૨૦૨૭ ના મધ્ય સુધીમાં સોનું આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે $૬,૦૦૦ પ્રતિ ઔંસની સ્થિર સપાટી વટાવી જશે.
આ તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય રિપોર્ટ્સ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે ભલે ટૂંકા ગાળા માટે મોંઘવારી અને ઊંચા વ્યાજ દરો સોનાની ગતિ રોકવાનો પ્રયાસ કરે, પરંતુ લાંબા ગાળે સોનાની ચમક ઓછી થવાની નથી. તેથી, ભારતીય રોકાણકારોએ લગ્નસરાની સિઝન કે તહેવારોની ખરીદીમાં ઉતાવળ કરવાને બદલે, બજારના દરેક ઘટાડા પર સમજી-વિચારીને ટુકડાઓમાં (SIP સ્વરૂપે) સોનામાં રોકાણ કરવું જોઈએ, કારણ કે ભવિષ્યમાં ₹૨ લાખ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામનો ટાર્ગેટ હવે બહુ દૂર જણાતો નથી.
