કુદરતનો બેવડો મિજાજ: ઉત્તરમાં પારો ૪૭ ડિગ્રી ભણી તો દક્ષિણમાં તોફાની વરસાદ; જાણો આજના હવામાનની પળેપળની વિગત
ભારત હાલમાં હવામાનના બે અત્યંત વિરોધાભાસી અને આશ્ચર્યજનક ચરમસીમાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. દેશનો નકશો જાણે બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયો હોય તેમ, ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના રાજ્યો જ્યારે સૂર્યદેવના અગનગોળા અને ભીષણ હીટવેવ (ગરમીનું મોજું) થી ભઠ્ઠીની જેમ શેકાઈ રહ્યા છે, ત્યારે દક્ષિણ ભારત અને પૂર્વોત્તર (નોર્થ-ઈસ્ટ) ના રાજ્યોમાં પ્રચંડ વાવાઝોડા સાથે મુસળધાર વરસાદે ભયનો માહોલ ઉભો કર્યો છે. આજે ૨ મે ના રોજ હવામાન વિભાગ (IMD) એ દેશના અનેક રાજ્યો માટે રેડ, ઓરેન્જ અને યલો એલર્ટ જારી કરીને નાગરિકોને સાવચેત રહેવા અપીલ કરી છે.
દિલ્હી-NCR અને પંજાબ-હરિયાણામાં અસહ્ય તાપ
રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારો (NCR) માં અત્યારે મોટો આર્થિક અને શારીરિક શૉક આપતી ગરમી પડી રહી છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી ૨૮ મે સુધી દિલ્હી-એનસીઆરમાં હીટવેવથી કોઈ રાહત મળવાની આશા નથી. દિવસ દરમિયાન તીવ્ર ચામડી દઝાડતો તડકો અને સુકા ગરમ પવનો લોકોને ઘરની અંદર કેદ રહેવા મજબૂર કરી રહ્યા છે. જોકે, સ્થાનિક સિસ્ટમના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં અચાનક ધૂળની આંધી અને હળવા ઝાપટા પડી શકે છે, પરંતુ તેનાથી તાપમાનમાં કોઈ મોટો ઘટાડો નહીં થાય. પંજાબ અને હરિયાણામાં પણ સ્થિતિ એવી જ કટોકટીપૂર્ણ છે, જ્યાં બપોરના સમયે રસ્તાઓ સૂમસામ ભાસી રહ્યા છે.
રાજસ્થાન ૪૭ ડિગ્રી સાથે દેશનું સૌથી ગરમ ક્ષેત્ર બનશે
ઉનાળાનો સૌથી ભયાનક પ્રકોપ પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાં જોવા મળી રહ્યો છે. હવામાન વિશ્લેષકોના મતે, આગામી ૨૬ અને ૨૭ મે ના રોજ અહીં પારો તમામ રેકોર્ડ તોડીને ૪૭ ડિગ્રી સેલ્સિયસ ની આસપાસ પહોંચી શકે છે. આગામી ચાર દિવસ સુધી અહીં સૂકું પૂરું વાતાવરણ રહેશે. જોકે, ગ્રાહકો અને નાગરિકો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે ૨૮ અને ૨૯ મે ના રોજ સક્રિય થનારું નવું વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (પશ્ચિમી વિક્ષેપ) આ કાળઝાળ ગરમીમાંથી થોડી શાંતિ અપાવી શકે છે.
દેશના વિવિધ ઝોનમાં આજની હવામાન સ્થિતિ એક નજરે
| દેશનો વિસ્તાર (Region) | મુખ્ય પ્રભાવિત રાજ્યો | વર્તમાન તાપમાન / સ્થિતિ | હવામાન વિભાગનું એલર્ટ / આગાહી |
| ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત | રાજસ્થાન, પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી | ૪૫°C થી ૪૭°C (ભીષણ લૂ) | રેડ અને ઓરેન્જ એલર્ટ, બપોરે બહાર ન નીકળવું. |
| મધ્ય અને પૂર્વ ભારત | મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, ઝારખંડ | ૪૨°C થી ૪૫°C (ગરમ પવનો) | લૂની સાથે કેટલાક જિલ્લામાં ધૂળની આંધી અને વીજળી. |
| પહાડી પ્રદેશો | હિમાચલ પ્રદેશ (ઉના, કાંગડા, સોલન) | સામાન્ય કરતાં ૪-૫ ડિગ્રી ઊંચું | ૨૬-૨૭ મે દરમિયાન યલો હીટવેવ એલર્ટ. |
| પૂર્વોત્તર ભારત | આસામ, મેઘાલય, અરુણાચલ પ્રદેશ | વાવાઝોડું, ૫૦ કિમીની ઝડપે પવન | ૨૬ મે સુધી ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણી. |
| દક્ષિણ ભારત | તમિલનાડુ, કેરળ પ્રદેશ | પ્રી-મોન્સૂન ચોમાસાની એન્ટ્રી | નીલગિરિ સહિત ૧૦ જિલ્લામાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ. |
યુપી અને બિહારમાં અણધાર્યો ડબલ એટેક
ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાં હવામાનની પેટર્ન અત્યંત વિચિત્ર બની ગઈ છે. એક તરફ લખનૌ, કાનપુર, પ્રયાગરાજ, વારાણસી અને આગ્રા જેવા શહેરોમાં હીટવેવ એલર્ટ છે, તો બીજી તરફ પશ્ચિમ યુપીના મેરઠ, શામલી, બુલંદશહેર અને સહારનપુરમાં અચાનક વાવાઝોડા અને વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. બિહારના પટના, ગયા અને મુઝફ્ફરપુરમાં આગામી બે દિવસ (૨૫ અને ૨૬ મે) દરમિયાન ભારે વરસાદની ચેતવણી છે. અહીં પૂરપાટ ઝડપે ફૂંકાતા પવન અને હવામાં ભેજનું ઊંચું પ્રમાણ (Humidity) ગ્રાહકો અને સામાન્ય જનતા માટે બફારો વધારીને સમસ્યાઓ બમણી કરશે.
મધ્યપ્રદેશ, ઝારખંડ અને પહાડોની સ્થિતિ
મધ્યપ્રદેશમાં આગામી ત્રણ દિવસ સુધી અસહ્ય તાપ પડવાની શક્યતાને પગલે અલગ-અલગ જિલ્લાઓમાં રેડ અને ઓરેન્જ એલર્ટ જારી કરાયા છે. ઝારખંડના ગઢવા અને પલામુમાં હીટવેવની સાથે આકાશમાંથી વીજળી પડવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, જે પહાડો પર લોકો ગરમીથી બચવા જાય છે તે હિમાચલ પ્રદેશના ઉના, બિલાસપુર અને કાંગડા પણ અત્યારે ગરમીથી તપી રહ્યા છે, જેને કારણે પ્રવાસીઓની મુશ્કેલીઓ વધી છે.
દક્ષિણમાં વહેલા ચોમાસાનો મંગલ ધ્વનિ
જ્યારે અડધો દેશ ગરમીથી ત્રાહિમામ છે, ત્યારે દક્ષિણ ભારતમાં પ્રકૃતિ મહેરબાન થઈ છે. તમિલનાડુ અને કેરળના દરિયાકાંઠે ચોમાસાનું આગમન સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યું છે. આજના દિવસે તમિલનાડુના નીલગિરિ, ઇરોડ, સેલમ અને વેલ્લોર સહિત ૧૦ મોટા જિલ્લાઓમાં મુસળધારથી અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. આ વરસાદ આગામી દિવસોમાં દેશના અન્ય ભાગો તરફ આગળ વધશે.
ભારતમાં જોવા મળી રહેલો આ આબોહવાકીય બદલાવ ગ્લોબલ વોર્મિંગની ગંભીર ચેતવણી છે. એક જ સમયે દેશના એક ખૂણે દુષ્કાળ જેવો તાપ અને બીજા ખૂણે પૂર જેવો વરસાદ પ્રકૃતિના અસંતુલનને દર્શાવે છે. આવી સ્થિતિમાં, ઉત્તર ભારતના નાગરિકોને હાઇડ્રેટેડ રહેવા અને દક્ષિણ ભારતના લોકોને તોફાનથી બચવા માટે સલામત સ્થળોએ રહેવા હવામાન નિષ્ણાતોએ ખાસ સલાહ આપી છે.
