ડિજિટલ ક્રાંતિ: સરકાર આપી રહી છે ફ્રી ઓનલાઈન કોર્સ, માત્ર ૨.૫ કલાકમાં શીખો સાયબર સિક્યોરિટી અને AI ની મદદથી એપ્લિકેશન બનાવવી
આજના આધુનિક અને ડિજિટલ યુગમાં ઇન્ટરનેટ આપણા જીવનનો એક અભિન્ન હિસ્સો બની ગયું છે. સવારની ગુડ મોર્નિંગથી લઈને રાતના ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન સુધી, આપણે બધું જ સ્માર્ટફોન અને કમ્પ્યુટર દ્વારા કરીએ છીએ. પરંતુ, આ ડિજિટલ સગવડની સાથે-સાથે ઓનલાઈન ફ્રોડ, હેકિંગ અને સાયબર ગુનાઓનું જોખમ પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.
ભારતમાં દરરોજ હજારો લોકો નકલી બેંક કોલ, કેવાયસી (KYC) અપડેટના નામે થતી છેતરપિંડી અને લોભામણી લિંક્સનો શિકાર બની રહ્યા છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકાર અને અગ્રણી ટેક કંપનીઓ હવે સામાન્ય નાગરિકોને ડિજિટલ સુરક્ષા પ્રત્યે જાગૃત કરવા માટે મિશન મોડમાં કામ કરી રહી છે. આ અંતર્ગત સરકારે એક શાનદાર ઓનલાઈન ‘સાયબર હાઈજીન કોર્સ’ (Cyber Hygiene Course) શરૂ કર્યો છે, જે તદ્દન મફત છે અને તેને માત્ર ૨.૫ કલાકમાં પૂરો કરી શકાય છે.
ભારત સરકારનો ફ્રી ‘સાયબર હાઈજીન કોર્સ’ શું છે?
ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) દ્વારા આ વિશેષ ફ્રી સાયબર સિક્યોરિટી કોર્સ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે. આ કોર્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશના સામાન્ય ઈન્ટરનેટ યુઝર્સ, વિદ્યાર્થીઓ અને ગૃહિણીઓને ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી બચવાના સરળ અને વ્યવહારુ રસ્તાઓ શીખવવાનો છે.
ઘણીવાર એવું બને છે કે લોકો અજાણતામાં સાયબર ગુનેગારોની જાળમાં ફસાઈ જાય છે. આ કોર્સ ડિજિટલ દુનિયામાં સુરક્ષિત રહેવા માટેના પાયાના નિયમો શીખવે છે, જેને ટેકનિકલ ભાષામાં ‘સાયબર હાઈજીન’ કહેવામાં આવે છે. જેમ આપણે શારીરિક સ્વાસ્થ્ય માટે સ્વચ્છતા રાખીએ છીએ, તેવી જ રીતે ડિજિટલ ઉપકરણોને સુરક્ષિત રાખવા માટે સાયબર સ્વચ્છતા રાખવી અનિવાર્ય છે.
સાયબર અપરાધીઓની નવી યુક્તિઓ અને સરકારનો પ્રહાર
આજકાલ સાયબર માફિયાઓ લોકોને છેતરવા માટે રોજ નવી-નવી તરકીબો અપનાવી રહ્યા છે. જેમાં મુખ્યત્વે નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
ફર્ઝી બેંક કોલ અને મેસેજ: “તમારું બેંક ખાતું બ્લોક થઈ ગયું છે” અથવા “નવું એટીએમ કાર્ડ એક્ટિવેટ કરવા માટે આ નંબર પર સંપર્ક કરો” તેવા નકલી કોલ.
KYC સ્કેમ: પાન કાર્ડ કે આધાર કાર્ડ લિંક કરવાના નામે ડરાવીને ઓટીપી (OTP) મેળવી લેવો.
નકલી APK ફાઇલો: લોભામણી ઓફરો આપીને વોટ્સએપ કે એસએમએસ દ્વારા નકલી એપ્લિકેશન (APK Files) ડાઉનલોડ કરાવીને ફોન હેક કરવો.
સરકારનો આ કોર્સ સામાન્ય નાગરિકોને સક્ષમ બનાવે છે જેથી તેઓ આવી કોઈ લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલાં જ સમજી જાય કે આ એક ફ્રોડ છે.
માત્ર ૨.૫ કલાકમાં મેળવો ડિજિટલ સુરક્ષાનું કવચ
આ ઓનલાઈન કોર્સની સૌથી મોટી ખાસાઅત એ છે કે તેનો સમયગાળો ખૂબ જ ટૂંકો છે. આ કોર્સને કમ્પ્લીટ કરવા માટે માત્ર અઢી કલાક (૨.૫ કલાક) નો સમય લાગે છે. આનો અર્થ એ છે કે કોઈ પણ વ્યસ્ત નોકરીયાત વ્યક્તિ, કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ કે વયસ્કો પોતાના ફ્રી સમયમાં ઘરે બેઠા જ આ આખો કોર્સ આસાનીથી પૂરો કરી શકે છે.
આ શોર્ટ-ટર્મ કોર્સમાં સાયબર સુરક્ષાના અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વિષયોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જેમ કે:
ફિશિંગ સ્કેમ (Phishing Scams) ની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?
ઓટીપી (OTP) અને યુપીઆઈ (UPI) ફ્રોડથી કેવી રીતે બચવું?
સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ (ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, વોટ્સએપ) ને હેકર્સથી કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવા?
ઇન્ટરનેટ બેંકિંગનો સુરક્ષિત ઉપયોગ અને મજબૂત પાસવર્ડ બનાવવાની વૈજ્ઞાનિક રીત.
બીજી તરફ ટેક જાયન્ટ Google નો મોટો ધમાકો: કોડિંગ વિના બનશે App
ડિજિટલ સુરક્ષાની સાથે-સાથે ટેકનોલોજીની દુનિયામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પણ મોટી ક્રાંતિ લાવી રહ્યું છે. આ ક્ષેત્રમાં વિશ્વની સૌથી મોટી ટેક કંપની ગૂગલ (Google) એ એક આશ્ચર્યજનક દાવો કર્યો છે. ગૂગલે જણાવ્યું છે કે તેના નવા એઆઈ ટૂલ (AI Tool) ની મદદથી હવે દુનિયાભરમાં લાખો એવા લોકો પણ એન્ડ્રોઇડ એપ્લિકેશન્સ (Android Apps) બનાવી રહ્યા છે, જેમને કોડિંગ (Coding) નો અક્ષર પણ આવડતો નથી.
અત્યાર સુધી કોઈ પણ મોબાઈલ એપ બનાવવા માટે જાવા, પાયથન કે કમ્પ્યુટર લેંગ્વેજ શીખવી પડતી હતી, જેમાં મહિનાઓ કે વર્ષોનો સમય જતો હતો. પરંતુ ગૂગલના આ નવા એઆઈ ટૂલે આખી પ્રક્રિયાને એટલી સરળ બનાવી દીધી છે કે તમે માત્ર સામાન્ય ભાષામાં કમાન્ડ આપીને તમારી મનપસંદ એપ્લિકેશન મિનિટોમાં તૈયાર કરી શકો છો.
ભવિષ્યની ડિજિટલ દુનિયાના બે સૌથી મજબૂત સ્તંભ: AI અને સાયબર સિક્યોરિટી
ગૂગલના આ પગલાથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આવનારો સમય સંપૂર્ણપણે એઆઈ (AI) નો છે. એપ્લિકેશન બનાવવી, કન્ટેન્ટ ક્રિએશન કરવું કે ઓફિસના કામો કરવા, આ બધું જ એઆઈ દ્વારા ખૂબ ઝડપી બની જશે. પરંતુ, જેટલી ઝડપથી એપ્સ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ વધશે, તેટલી જ મોટી જરૂરિયાત ‘સાયબર સિક્યોરિટી’ ની ઊભી થશે.
આથી જ, ભવિષ્યની ટેકનોલોજીકલ દુનિયામાં આ બંને વિષયો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનવાના છે. જે લોકો અત્યારથી સાયબર સુરક્ષા અને એઆઈના બેઝિક્સ શીખી લેશે, તેમના માટે કરિયર અને બિઝનેસના અગણિત નવા રસ્તાઓ ખુલી જશે.
કેવી રીતે જોડાવું આ સરકારી કોર્સમાં?
ભારત સરકારના આ ફ્રી સાયબર હાઈજીન કોર્સમાં જોડાવા માટે કોઈ પણ નાગરિક સરકારના સત્તાવાર ડિજિટલ લર્નિંગ પ્લેટફોર્મ (જેમ કે I4C અથવા આપેલા ડિજિટલ પોર્ટલ) પર જઈને ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કરાવી શકે છે. આ કોર્સ સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ છે અને કોર્સ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા બાદ સરકાર તરફથી સત્તાવાર સર્ટિફિકેટ પણ ડિજિટલ ફોર્મેટમાં આપવામાં આવે છે, જે વિદ્યાર્થીઓની પ્રોફાઈલ માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
