ભારત પ્રવાસના તરત જ બાદ પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રીને કેમ મળી રહ્યા છે માર્કો રૂબિયો? અચાનક અમેરિકા પહોંચ્યા ઇશાક ડાર
વૈશ્વિક કૂટનીતિના મંચ પરથી આ સમયે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. અમેરિકાના નવા વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો આજે વોશિંગ્ટન ડીસીમાં પાકિસ્તાનના ઉપ-વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી મોહમ્મદ ઇશાક ડાર સાથે એક હાઈ-પ્રોફાઈલ બેઠક કરવા જઈ રહ્યા છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલય (State Department) ના સત્તાવાર શેડ્યૂલ અનુસાર, આ બેઠક સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે ૧૦ વાગ્યે (૧૪:૦૦ GMT) નક્કી કરવામાં આવી છે.
પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડાર કોઈ પણ પૂર્વ નિર્ધારિત જાહેરાત વગર અચાનક ત્રણ દિવસીય પ્રવાસે અમેરિકા પહોંચ્યા છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં અનેક પ્રકારની અટકળો તેજ થઈ ગઈ છે. આ બેઠક એવા સમયે યોજાઈ રહી છે જ્યારે પાકિસ્તાન પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) ના તણાવને ઓછો કરવા માટે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન (ઈરાન) વચ્ચે મધ્યસ્થી કરાવવા માટે સક્રિય બન્યું છે.
દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા પર થશે મંથન
પાકિસ્તાની અધિકારીઓ પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, માર્કો રૂબિયો અને ઇશાક ડાર વચ્ચેની આ મુલાકાત દરમિયાન મુખ્યત્વે પાકિસ્તાન-અમેરિકા વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મજબૂત કરવા પર ચર્ચા થશે. આ ઉપરાંત બદલાતા પ્રાદેશિક સમીકરણો, અફઘાનિસ્તાનની સ્થિતિ અને પરસ્પર હિતના વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરવામાં આવશે.
વોશિંગ્ટનમાં પોતાનો સત્તાવાર કાર્યક્રમ પૂર્ણ કર્યા બાદ ઇશાક ડાર આજે જ ઇસ્લામાબાદ પરત ફરવા રવાના થશે. નોંધનીય છે કે અમેરિકા પહોંચતા પહેલા ઇશાક ડારે ન્યૂયોર્ક શહેરમાં ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સાથે પણ એક મહત્વની બેઠક કરી હતી, જેમાં પ્રાદેશિક શાંતિ, બહુપક્ષીય સહયોગ અને નિયમો આધારિત વૈશ્વિક વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા અંગે સહમતી સધાઈ હતી.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે કડી બનવાનો પાકિસ્તાનનો પ્રયાસ?
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ઇશાક ડારની આ અચાનક અમેરિકા યાત્રા પાછળ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલો પરમાણુ વિવાદ હોઈ શકે છે. તાજેતરમાં જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસને ઈરાન સામે ત્રણ અત્યંત કડક શરતો મૂકી છે. પાકિસ્તાન પાડોશી દેશ હોવાના નાતે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના આ તણાવને શાંત કરવા માટે એક રાજદ્વારી કડી (Bridge) તરીકે કામ કરવા ઈચ્છી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન ઈચ્છે છે કે આ ક્ષેત્રમાં કોઈ મોટું યુદ્ધ ન ભડકે, કારણ કે તેની સીધી અસર પાકિસ્તાનના અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે.
ભારત પ્રવાસ પૂરો કરીને તરત જ પાકિસ્તાની નેતાને કેમ મળી રહ્યા છે રૂબિયો?
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં સૌથી રસપ્રદ બાબત એ છે કે અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો ભારતના ચાર દિવસીય સફળ પ્રવાસનો અંત કરીને સીધા વોશિંગ્ટન પહોંચ્યા છે અને આવતાની સાથે જ તેઓ પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રીને મળી રહ્યા છે. ભારતમાં પોતાના રોકાણ દરમિયાન રૂબિયોએ કોલકાતા, આગ્રા અને જયપુરની મુલાકાત લીધી હતી. આ ઉપરાંત, તેમણે નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી ક્વાડ (Quad – ભારત, અમેરિકા, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા) દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં પણ ભાગ લીધો હતો.
Deputy Prime Minister / Foreign Minister Senator Mohammad Ishaq Dar @MIshaqDar50 arrived in Washington, D.C. on an official visit.
Upon his arrival, he was received by Pakistan’s Ambassador to the United States, Ambassador Rizwan Saeed Sheikh, along with senior officials of the… pic.twitter.com/6qYOZ8oi8i
— Ministry of Foreign Affairs – Pakistan (@ForeignOfficePk) May 29, 2026
પોતાના દિલ્હી પ્રવાસ દરમિયાન માર્કો રૂબિયોએ ભારત અને અમેરિકાના સંબંધોને એક નવો ‘રીસેટ’ (Reset) આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના અગાઉના કાર્યકાળ દરમિયાન કેટલાક વ્યાપારી મુદ્દાઓને લીધે પ્રભાવિત થયા હતા.
દક્ષિણ એશિયામાં સંતુલન જાળવવાની અમેરિકાની વ્યૂહરચના
ભારત પ્રવાસના તરત જ બાદ પાકિસ્તાન સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજવી એ અમેરિકાની દક્ષિણ એશિયા વિષયક સંતુલન નીતિ (Balancing Policy) નો એક ભાગ હોઈ શકે છે. અમેરિકા સારી રીતે જાણે છે કે ચીન સાથે પાકિસ્તાનની નિકટતા ખૂબ વધારે છે, અને તાજેતરમાં જ ઇશાક ડાર ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીને મળી ચૂક્યા છે.
આવી સ્થિતિમાં, અમેરિકા પાકિસ્તાનને સંપૂર્ણપણે ચીનના પક્ષમાં જવા દેવા માંગતું નથી. માર્કો રૂબિયો ભારત સાથે વ્યૂહાત્મક અને સંરક્ષણ સંબંધો મજબૂત કરવાની સાથે-સાથે પાકિસ્તાનને પણ સાધી રાખવા માંગે છે જેથી આ ક્ષેત્રમાં અમેરિકાનો પ્રભાવ જળવાઈ રહે. આ બેઠકના પરિણામો આગામી સમયમાં દક્ષિણ અને પશ્ચિમ એશિયાની ભૌગોલિક રાજનીતિ પર મોટી અસર છોડશે તે નક્કી છે.
