EPFO 3.0 નો જાદુ: બેંક એટીએમની જેમ જ પીએફ ખાતામાંથી મિનિટોમાં ઉપડશે રોકડા નાણાં; ₹૫ લાખ સુધીના દાવા માત્ર ૩ દિવસમાં થશે સેટલ
દેશના કરોડો નોકરીયાત વર્ગ માટે પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) એ ભવિષ્યની આર્થિક સુરક્ષાનું સૌથી મોટું માધ્યમ છે. પીએફના નાણાં કટોકટીના સમયે કે નિવૃત્તિ પછી કામ આવે છે, પરંતુ અત્યાર સુધી પીએફના પૈસા ઉપાડવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ જટિલ અને સમય માંગી લે તેવી રહી છે. કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) હવે પોતાના સભ્યોની આ મુશ્કેલીને કાયમ માટે દૂર કરવા જઈ રહ્યું છે. EPFO દ્વારા પીએફ ઉપાડની પ્રક્રિયાને બેંક એટીએમ (ATM) માંથી રોકડ ઉપાડવા જેટલી જ સરળ અને ડિજિટલાઈઝ્ડ કરવા માટે એક નવતર વહીવટી
કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) દ્વારા દેશના કરોડો સભ્યો માટે પીએફ ઉપાડની પ્રક્રિયાને એકદમ સરળ અને ઝડપી બનાવવા માટે સતત મોટા ડિજિટલ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. આ ક્રાંતિકારી ફેરફારોના આગામી ચરણને ‘EPFO 3.0’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. સામાન્ય રીતે પીએફના પૈસા મેળવવા માટે કર્મચારીઓએ અઠવાડિયા સુધી રાહ જોવી પડતી હતી, પરંતુ હવે નવી સિસ્ટમ હેઠળ એટીએમમાંથી રોકડ ઉપાડવા જેટલી જ સરળતાથી પીએફ ફંડ મેળવી શકાશે. દેશના કેન્દ્રીય શ્રમ અને રોજગાર મંત્રી મનસુખ માંડવિયાના જણાવ્યા અનુસાર, આ આધુનિક એટીએમ પીએફ વિથડ્રોઅલ સિસ્ટમનું ટેકનિકલ પરીક્ષણ (Testing) સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ગયું છે અને ટૂંક સમયમાં જ તેને સત્તાવાર રીતે સામાન્ય જનતાના ઉપયોગ માટે લોન્ચ કરી દેવામાં આવશે.
એટીએમ અને યુપીઆઈ (UPI) થી કેવી રીતે ઉપડશે પીએફના પૈસા?
ઘણા કર્મચારીઓમાં હજુ પણ એ મૂંઝવણ છે કે શું પીએફનું કોઈ અલગ એટીએમ કાર્ડ આવશે? તો તેનો જવાબ છે ‘ના’. EPFO 3.0 ના ડિજિટલ માળખા હેઠળ, સભ્યો પોતાના ઓનલાઈન પોર્ટલ અથવા એપ પર જઈને જોઈ શકશે કે તેઓ તેમના ખાતામાંથી કુલ કેટલી રકમ ઉપાડવા માટે પાત્ર (Eligible) છે. આ મંજૂર થયેલી રકમ ત્વરિત ધોરણે યુપીઆઈ (UPI) ના માધ્યમથી કર્મચારીના પીએફ ખાતા સાથે લિંક થયેલા નિયમિત બેંક ખાતામાં જમા કરી દેવામાં આવશે. એકવાર આ નાણાં તમારા બેંક ખાતામાં આવી જાય એટલે તમે તમારા સામાન્ય ડેબિટ/એટીએમ કાર્ડથી બેંકના એટીએમ મશીન પર જઈને રોકડ ઉપાડી શકો છો અથવા ઓનલાઈન પેમેન્ટ માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકો છો.
રકમ ઉપાડવાના નવા નિયમો અને રીટેન્શન બફર
નવી ગાઇડલાઇન અનુસાર, કર્મચારીઓ કટોકટીના સમયે આ સુવિધા હેઠળ પોતાના કુલ પીએફ બેલેન્સના ૫૦% થી લઈને ૭૫% સુધીની રકમ ઓનલાઈન ઉપાડી શકશે. જોકે, ભવિષ્યની નાણાકીય સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને EPFO એ એક મહત્વનો નિયમ બનાવ્યો છે કે ઉપાડ કર્યા પછી પણ કર્મચારીના પીએફ ખાતામાં આશરે ૨૫% ની રકમ ‘ફરજિયાત રીટેન્શન બફર’ (Mandatory Retention Buffer) તરીકે જાળવી રાખવી અનિવાર્ય રહેશે, જેથી ખાતું સક્રિય રહે. વળી, આ આંશિક ઉપાડની સીધી અસર માત્ર પીએફ (EPF) બેલેન્સ પર જ પડશે. કર્મચારીઓના પેન્શન ફંડ એટલે કે ઇપીએસ (EPS) ના હિસ્સાને આનાથી કોઈ નુકસાન કે અસર થશે નહીં, તે બિલકુલ સુરક્ષિત રહેશે.
ઓટો સેટલમેન્ટની મર્યાદા વધારીને ₹૫ લાખ કરાઈ
કર્મચારીઓ માટે સૌથી મોટા રાહતના સમાચાર એ છે કે EPFO એ ઓપ્ટ-આઉટ ઓટો સેટલમેન્ટની મર્યાધા અગાઉના ૧ લાખ રૂપિયાથી પાંચ ગણી વધારીને સીધી ૫ લાખ રૂપિયા કરી દીધી છે. જો કોઈ કર્મચારીને પોતાના ઘરની ખરીદી, ગંભીર બીમારીની તબીબી સારવાર (Medical Treatment), સંતાનોના ઉચ્ચ શિક્ષણ અથવા લગ્ન જેવા મહત્વના સામાજિક પ્રસંગો માટે પૈસાની જરૂર હોય, તો તેઓ આ સુવિધાનો લાભ લઈ શકે છે. નવા નિયમો હેઠળ, ₹૫ લાખ સુધીના આવા ઈમરજન્સી દાવાઓ માત્ર ૩ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં ઓટો-સેટલ થઈને સીધા ખાતામાં આવી જશે.
ઉમંગ એપ પર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન અને વોટ્સએપ સેવા
EPFO 3.0 પહેલ અંતર્ગત સુરક્ષા અને સુવિધાને વધુ મજબૂત કરવા માટે ‘ફેસ ઓથેન્ટિકેશન ટેક્નોલોજી’ (FAT) નો ઉમેરો કરવામાં આવ્યો છે. હવે કર્મચારીઓ સરકારી ‘UMANG’ એપ પર ચહેરાની ઓળખ (Face Lock) દ્વારા જ પોતાનો યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર (UAN) સક્રિય કરી શકશે, ડિજિટલ પાસબુક જોઈ શકશે અને ઓનલાઈન ક્લેમ સબમિટ કરી શકશે. આ ઉપરાંત, ટેક્નોલોજીથી ઓછા માહિતગાર લોકો માટે EPFO ટૂંક સમયમાં જ વેરિફાઇડ વોટ્સએપ (WhatsApp) સેવા શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે, જ્યાં માત્ર એક “Hello” મેસેજ મોકલીને પીએફ બેલેન્સ અને ક્લેમ સ્ટેટસ જેવી તમામ સેવાઓની માહિતી આંગળીના ટેરવે મેળવી શકાશે.
