NEET પરીક્ષા હવે વધુ ‘સ્ટુડન્ટ-ફ્રેન્ડલી’, દિવ્યાંગ ઉમેદવારોને મળશે 65 મિનિટનો વધારાનો સમય
નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) એ આગામી 21 જૂનના રોજ યોજાનારી નીટ યુજી (NEET UG 2026) રી-એક્ઝામને લઈને પોતાની તમામ તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લીધી છે. આ વખતે પરીક્ષાને માત્ર કડક જ નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે વધુ અનુકૂળ અને ‘સ્ટુડન્ટ-ફ્રેન્ડલી’ (Candidate-Friendly) બનાવવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ અંતર્ગત NTA એ પરીક્ષા પેટર્ન અને બુકલેટની ડિઝાઇનમાં કેટલાક એવા મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ ફેરફારો કર્યા છે, જેની વિદ્યાર્થીઓ લાંબા સમયથી રાહ જોઈ રહ્યા હતા.
એજન્સીનું કહેવું છે કે આ ફેરફારોનો મુખ્ય હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પરીક્ષા હોલમાં વિદ્યાર્થીઓનો કિંમતી સમય વહીવટી અથવા તકનીકી સમસ્યાઓને કારણે વેડફાય નહીં. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે આ વખતે નીટ પરીક્ષામાં શું-શું બદલાવા જઈ રહ્યું છે અને તેનાથી કયા વિદ્યાર્થીઓને સૌથી વધુ ફાયદો થશે.
ડાબા હાથે લખતા (Left-Handed) વિદ્યાર્થીઓ માટે વિશેષ પહેલ
આ વખતના પરીક્ષા સુધારામાં સૌથી અનોખું અને પ્રશંસનીય પગલું લેફ્ટ-હેન્ડેડ એટલે કે ડાબા હાથે લખતા ઉમેદવારો માટે લેવામાં આવ્યું છે. સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે કે પરંપરાગત પરીક્ષા બુકલેટની ડિઝાઇન જમણા હાથે લખતા વિદ્યાર્થીઓને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવે છે, જેના કારણે લેફ્ટ-હેન્ડેડ વિદ્યાર્થીઓને અગવડતા પડે છે.
NTA એ આ વખતે ટેસ્ટ બુકલેટના લેઆઉટને સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યો છે. નવા નિયમ મુજબ, બુકલેટના મુખ્ય નિર્દેશ પૃષ્ઠ (Instruction Page) ની તરત જ પછી બે રફ વર્ક પેજ (રફ કામ માટેના પાના) આપી દેવામાં આવશે. પહેલા રફ વર્કના પાના બુકલેટના બિલકુલ અંત ભાગમાં હોતા હતા. આ કારણે ડાબા હાથે લખતા વિદ્યાર્થીઓને વારંવાર પાના પલટાવીને પાછળ જવું પડતું હતું, જેનાથી તેમનો સમય પણ બગડતો હતો અને એકાગ્રતા પણ તૂટતી હતી. હવે નવી ડિઝાઇનથી આ વિદ્યાર્થીઓને કોઈ પણ પરેશાની વિના તરત જ રફ વર્ક કરવાની સુવિધા મળશે.
રફ વર્ક માટે પાના બમણા થયા, હવે ખુલ્લેઆમ કરો કેલ્ક્યુલેશન
નીટ પરીક્ષામાં ફિઝિક્સ અને કેમિસ્ટ્રીના ન્યુમેરિકલ (દાખલાઓ) પ્રશ્નો ઉકેલવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ ઘણું રફ વર્ક કરવું પડે છે. વિદ્યાર્થીઓની આ વ્યવહારિક સમસ્યાને સમજીને NTA એ બીજો એક મોટો રાહત આપતો નિર્ણય લીધો છે.
હવે નીટ યુજી રી-એક્ઝામની બુકલેટમાં રફ વર્ક માટે મળતા પાનાની સંખ્યાને બમણી (Double) કરી દેવામાં આવી છે. પહેલા વિદ્યાર્થીઓને રફ કામ માટે માત્ર 2 પાના જ મળતા હતા, જે ઘણીવાર ઓછા પડતા હતા અને વિદ્યાર્થીઓ નાના-નાના અક્ષરોમાં લખવા માટે મજબૂર થતા હતા. પરંતુ હવે નવા નિયમો હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને રફ વર્ક માટે કુલ 4 પાના આપવામાં આવશે. આનાથી વિદ્યાર્થીઓને કોઈ પણ પ્રકારના તણાવ વિના ગણતરી (Calculations) કરવા માટે પૂરતી જગ્યા મળી રહેશે.
પરીક્ષાનો કુલ સમય 195 મિનિટ, જાણો સમયનું આખું ગણિત
સમય પ્રબંધન (Time Management) ને લઈને પણ NTA એ સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ કરી દીધી છે. નીટ યુજી રી-એક્ઝામ માટે પરીક્ષાનો કુલ સમય 195 મિનિટ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. પરીક્ષા પોતાના નક્કી કરેલા સમય એટલે કે બપોરે 2:00 વાગ્યાથી શરૂ થઈને સાંજે 5:15 વાગ્યા સુધી ચાલશે.
સમય અંગે NTAની સ્પષ્ટતા: એજન્સીએ સાફ કર્યું છે કે આ 195 મિનિટના કુલ સમયમાં પરીક્ષા હોલની અન્ય ઔપચારિકતાઓ પણ સામેલ છે. જેમ કે— વિદ્યાર્થીઓની સહી લેવી, એડમિટ કાર્ડની તપાસ કરવી, આન્સર કોપી (ઉત્તરવહી) કલેક્ટ કરવી અને અન્ય સત્તાવાર પ્રક્રિયાઓ. NTA નો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે આ કાગળની કાર્યવાહીના કારણે વિદ્યાર્થીઓનો એ સમય બગડે નહીં, જે તેમને પેપર સોલ્વ કરવા માટે મળવો જોઈએ. આ વ્યવસ્થાથી વિદ્યાર્થીઓ માનસિક રીતે શાંત થઈને પોતાનું આખું પેપર સમયસર હલ કરી શકશે.
દિવ્યાંગ (PwBD) શ્રેણીના ઉમેદવારોને મળશે વધારાનો સમય
NTA એ સંવેદનશીલ અભિગમ અપનાવતા દિવ્યાંગ (PwBD) શ્રેણીના પાત્ર ઉમેદવારો માટે પણ વિશેષ વ્યવસ્થા કરી છે. પરીક્ષા દરમિયાન તેમને થતી અગવડતાને ધ્યાનમાં રાખીને એજન્સી તેમને 65 મિનિટનો વધારાનો વળતર સમય (Compensatory Time) આપશે.
આનો અર્થ એ થાય છે કે જ્યાં સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ માટે પરીક્ષા સાંજે 5:15 વાગ્યે સમાપ્ત થઈ જશે, ત્યાં દિવ્યાંગ શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓ સાંજે 6:20 વાગ્યા સુધી પોતાનું પેપર પૂરું કરી શકશે. આ વધારાના સમયથી તેમને પોતાના પ્રશ્નોને સમજવામાં અને ઓએમઆર (OMR) શીટ ભરવામાં સરળતા રહેશે.
પરીક્ષાને તણાવમુક્ત બનાવવાનો પ્રયાસ
NTA ના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, નીટ જેવી દેશની સૌથી મોટી અને પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષામાં એક-એક મિનિટની કિંમત હોય છે. બુકલેટની નવી અને આધુનિક ડિઝાઇનથી લઈને સમયના નવા નિર્ધારણ સુધીના તમામ પગલાં માત્ર એટલા માટે લેવામાં આવ્યા છે જેથી વિદ્યાર્થીઓ કોઈ પણ બાહ્ય તણાવ કે અગવડતા વિના પોતાની યોગ્યતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરી શકે.
જો તમે અથવા તમારા પરિવારમાં કોઈ આ પરીક્ષામાં બેસવાનું હોય, તો આ નવા નિયમોને સારી રીતે સમજી લો. પરીક્ષાને લગતા કોઈ પણ અન્ય સત્તાવાર અપડેટ કે ગાઈડલાઈન માટે ઉમેદવારો સતત નીટની ઓફિશિયલ વેબસાઈટ neet.nta.nic.in પર નજર રાખે.
