શું ટ્રેન્ટ લિમિટેડનો ગોલ્ડન સમય પૂરો થયો? શેર ક્રેશ થયા પછી જાણો શું છે નિષ્ણાતોની સલાહ!
ટાટા ગ્રુપની ફેશન અને લાઈફસ્ટાઈલ દિગ્ગજ કંપની ‘ટ્રેન્ટ લિમિટેડ’ (Trent Ltd) છેલ્લા ઘણા સમયથી શેરબજારમાં ચર્ચાનો વિષય બની છે. જે કંપનીએ એક સમયે રોકાણકારોને છપ્પરફાડ રિટર્ન આપીને માલામાલ કરી દીધા હતા, તે જ સ્ટોક હાલમાં ભારે દબાણ હેઠળ છે. એક સમયે પોતાના ઓલ-ટાઈમ હાઈ એટલે કે ₹5,563.35 ના સ્તર પર પહોંચેલો આ શેર ત્યાંથી 40% થી પણ વધુ તૂટી ગયો છે. જોકે, તાજેતરમાં નીચલા સ્તરેથી થોડી ખરીદી જોવા મળી અને શેર 6.8% ના વધારા સાથે ₹3,095.20 પર બંધ થયો. હાલમાં કંપનીનું માર્કેટ કેપ ₹1,64,986.62 કરોડ છે. પરંતુ સવાલ એ થાય છે કે, આખરે આટલો મોટો ઘટાડો કેમ આવ્યો અને શું હવે સૌથી ખરાબ સમય વીતી ગયો છે?
રેવેન્યુ ગ્રોથની ગતિ કેમ ધીમી પડી?
કોઈપણ કંપનીની સફળતા તેના રેવેન્યુ ગ્રોથ પરથી માપી શકાય છે. ટ્રેન્ટ લિમિટેડના આંકડા જોઈએ તો, નાણાકીય વર્ષ 2023માં કંપનીનું વાર્ષિક રેવેન્યુ ₹8,242 કરોડ હતું, જે વધીને નાણાકીય વર્ષ 2026માં ₹20,074 કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. પરંતુ અહીં એક મોટો વળાંક છે. વર્ષ 2023માં કંપનીની સેલ્સ ગ્રોથ રેકોર્ડ 83.24% હતી, જે હવે ઘટીને 17.16% પર આવી ગઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ ગતિમાં ઘટાડો એ વાતનો સંકેત છે કે કંપની હવે તેના ‘ગ્રોથ ફેઝ’માંથી ‘મેચ્યોર ફેઝ’ તરફ આગળ વધી રહી છે. જ્યારે કંપની મેચ્યોરિટી લેવલ પર પહોંચે છે, ત્યારે તેની વિકાસની ઝડપ સ્વાભાવિક રીતે જ ધીમી પડે છે, જેની અસર શેરના ભાવ પર જોવા મળે છે.
વેલ્યુએશનનું આસમાની ઊંચાણ
શેરબજારમાં ઘણીવાર જ્યારે કોઈ સ્ટોક ખૂબ જ લોકપ્રિય બની જાય છે, ત્યારે તેનું વેલ્યુએશન વાસ્તવિકતા કરતા ઘણું વધારે થઈ જાય છે. વર્ષ 2024માં ટ્રેન્ટ લિમિટેડના કિસ્સામાં પણ કંઈક આવું જ થયું. કંપનીનું પ્રાઈસ-ટુ-અર્નિંગ (P/E) રેશિયો લગભગ 231.6 ગણા અને પ્રાઈસ-ટુ-બુક (P/B) રેશિયો 62.5 ગણા સુધી પહોંચી ગયો હતો. રીટેલ સેક્ટરની અન્ય કંપનીઓની સરખામણીએ આ વેલ્યુએશન ખૂબ જ મોંઘું હતું. રોકાણકારોએ કંપની પાસેથી ઘણી બધી અપેક્ષાઓ રાખી લીધી હતી, અને જ્યારે કંપનીના પરિણામોમાં થોડી પણ સુસ્તી જોવા મળી, ત્યારે રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાયો અને પ્રોફિટ-બુકિંગ શરૂ થયું, જેના કારણે શેર એકદમ નીચે પટકાયો.
‘ઝુડિયો’ (Zudio): પોતાની જ સફળતા કે મુસીબત?
ટ્રેન્ટની સફળતામાં મોટો ફાળો તેમના ‘ઝુડિયો’ બ્રાન્ડનો છે, જેણે દેશભરમાં યુવાનોના દિલ જીતી લીધા છે. પરંતુ હવે આ જ બ્રાન્ડ માટે એક પડકાર પણ ઉભો થયો છે. ભારતીય ફેશન બજારમાં હવે ઈ-કોમર્સ દિગ્ગજો અને સ્થાનિક બ્રાન્ડ્સનું ઘણું કોમ્પિટિશન છે. સાથે જ, ઝુડિયોએ એક જ વિસ્તારમાં એટલા બધા આઉટલેટ્સ ખોલી નાખ્યા છે કે હવે તે પોતાના જ સ્ટોર્સ સાથે સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે, જેને બિઝનેસની ભાષામાં ‘કેનિબલાઈઝેશન’ કહેવાય છે. એક જ વિસ્તારમાં વધારે સ્ટોર્સ હોવાથી દરેક સ્ટોરની પોતાની કમાણી અને પ્રોફિટ માર્જિન પર દબાણ વધી રહ્યું છે. કંપનીએ વિસ્તરણ તો કર્યું, પરંતુ હવે તેની સકારાત્મક અસર દેખાવામાં સમય લાગી રહ્યો છે.
માંગમાં સુસ્તી અને મોંઘા વિસ્તરણનો બોજ
દેશની વર્તમાન આર્થિક સ્થિતિ જોઈએ તો, સામાન્ય લોકો હવે કપડાં અને લાઈફસ્ટાઈલ પ્રોડક્ટ્સ પાછળ ખર્ચ કરવામાં થોડા સાવચેત થયા છે. ફુગાવાને કારણે લોકોની ખરીદશક્તિ પર અસર પડી છે, જેનાથી જૂના સ્ટોર્સની સેલ્સ ગ્રોથ (Same-Store Sales Growth) પણ પ્રભાવિત થઈ છે. બીજી તરફ, કંપની નાના શહેરોમાં ઝડપથી નવા સ્ટોર્સ ખોલી રહી છે. કોઈપણ નવા સ્ટોરને નફાકારક બનવામાં સમય લાગે છે. ટૂંકા ગાળા માટે આ વિસ્તરણ ખર્ચ કંપનીના પ્રોફિટ પર ભારે પડી રહ્યો છે, જેના કારણે રોકાણકારો થોડા સમય માટે નિરાશ થયા છે.
શું હવે સૌથી ખરાબ સમય વીતી ગયો છે?
કોઈપણ કંપની જ્યારે આટલા મોટા પાયે વિસ્તરણ કરતી હોય, ત્યારે તેમાં થોડો સમય ઉતાર-ચઢાવ આવવો સામાન્ય છે. ટ્રેન્ટ લિમિટેડ હજુ પણ ભારતીય રીટેલ માર્કેટમાં એક મજબૂત ખેલાડી છે. જે રીતે શેરમાં નીચલા સ્તરેથી રિકવરી જોવા મળી રહી છે, તે દર્શાવે છે કે લાંબા ગાળાના રોકાણકારો હજુ પણ આ કંપનીની ક્ષમતા પર વિશ્વાસ ધરાવે છે. કંપની પોતાની વ્યૂહરચના બદલી રહી છે અને મેચ્યોરિટી ફેઝમાં વધુ સારી કાર્યક્ષમતા લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
