કેમ CERT-In એ આપી છે વોટ્સએપ યુઝર્સને તાકીદની ચેતવણી? જાણો શું છે મામલો.
આજના ડિજિટલ યુગમાં વોટ્સએપ આપણા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે. મિત્રો સાથે ચેટ કરવાથી લઈને ઓફિસનું કામ કરવા સુધી આપણે વોટ્સએપ પર નિર્ભર છીએ. પરંતુ, શું તમે જાણો છો કે તમારી આ રોજિંદી ટેવ તમને સાયબર અપરાધીઓના જાળમાં ફસાવી શકે છે? હાલમાં જ ભારતની સાયબર સુરક્ષા એજન્સી ‘CERT-In’ (Indian Computer Emergency Response Team) દ્વારા એક ગંભીર ચેતવણી આપવામાં આવી છે, જે દરેક વોટ્સએપ વેબ અને ડેસ્કટોપ યુઝરે જાણવી અત્યંત જરૂરી છે.
શું છે આ નવો ખતરો?
CERT-In ના અહેવાલ મુજબ, વોટ્સએપ વેબ અને ડેસ્કટોપ યુઝર્સને નિશાન બનાવતી એક મોટી માલવેર ઝુંબેશ સક્રિય થઈ છે. આ હુમલાખોરો કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિ તરીકે નહીં, પરંતુ તમારા જ કોઈ મિત્ર, પરિવારના સભ્ય કે સહકર્મીના ‘કોમ્પ્રોમાઈઝ્ડ’ (હેક થયેલા) એકાઉન્ટ દ્વારા મેસેજ મોકલી રહ્યા છે. જ્યારે તમને કોઈ જાણીતી વ્યક્તિ પાસેથી મેસેજ આવે છે, ત્યારે સ્વાભાવિક છે કે તમે તેના પર વિશ્વાસ કરી લો છો. અને આ જ વિશ્વાસનો ફાયદો ઉઠાવીને હેકર્સ તમને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે આ માલવેર?
આ હુમલામાં હેકર્સ સીધા મેસેજ દ્વારા ‘Visual Basic Script’ (VBScript) ફાઇલો મોકલે છે. સામાન્ય રીતે આ ફાઇલો એવી રીતે દેખાય છે કે જાણે તે કોઈ મહત્વનું દસ્તાવેજ કે ફોટો હોય. જો તમે તે ફાઇલ પર ક્લિક કરો છો અથવા તેને ડાઉનલોડ કરીને ઓપન કરો છો, તો તમારા કોમ્પ્યુટર કે લેપટોપમાં માલવેર ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય છે. એકવાર આ માલવેર સિસ્ટમમાં ઘૂસી જાય પછી, સાયબર અપરાધીઓ માટે તમારી ડિવાઇસનું રિમોટ એક્સેસ મેળવવું સરળ બની જાય છે.
આ માલવેર કેટલું જોખમી હોઈ શકે?
આ હુમલો ફક્ત તમારા વોટ્સએપ સુધી સીમિત નથી. એકવાર તમારા ઉપકરણનું નિયંત્રણ હેકર્સના હાથમાં આવી જાય, પછી તેઓ નીચે મુજબની ગંભીર પ્રવૃત્તિઓ કરી શકે છે:
-
ડેટા ચોરી: તમારા ઉપકરણમાં રહેલી અંગત માહિતી, બેંકિંગ વિગતો અને અન્ય મહત્વના પાસવર્ડ્સ ચોરી શકે છે.
-
નાણાકીય છેતરપિંડી: ચોરી કરેલી વિગતોનો ઉપયોગ કરીને તમારા બેંક ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડવા કે અન્ય છેતરપિંડી કરી શકાય છે.
-
નેટવર્ક ઇન્ફેક્શન: જો તમે કોઈ ઓફિસ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા હોવ, તો આ માલવેર સમગ્ર નેટવર્કમાં ફેલાઈ શકે છે, જે મોટા પાયે નુકસાન કરી શકે છે.
-
વધુ માલવેરનો ફેલાવો: આ માલવેર તમારી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને અન્ય લોકોને પણ આ જ પ્રકારના હાનિકારક મેસેજ મોકલી શકે છે, જેથી હુમલાની સાંકળ સતત ચાલુ રહે છે.
તમારે શું કરવું જોઈએ? (સુરક્ષાના ઉપાયો)
CERT-In એ આ સંદર્ભમાં સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી છે. જો તમે પણ વોટ્સએપ વેબ કે ડેસ્કટોપ વાપરો છો, તો આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
૧. અજાણી ફાઇલોથી રહો દૂર: ભલે મેસેજ તમારા બેસ્ટ ફ્રેન્ડ કે પરિવારના સભ્યનો હોય, જો તમને અપેક્ષા ન હોય તેવી કોઈ પણ ફાઇલ કે એટેચમેન્ટ આવે, તો તેને ભૂલથી પણ ઓપન ન કરો.
૨. પુષ્ટિ કરો: જો તમને કોઈ મેસેજ શંકાસ્પદ લાગે, તો તરત જ તે વ્યક્તિને કોલ કરો અથવા સામાન્ય ટેક્સ્ટ મેસેજ કરીને પૂછો કે શું તમે આ ફાઇલ મોકલી છે? ઘણીવાર હેકર્સના મેસેજ લખવાની શૈલી અલગ હોઈ શકે છે, જે ઓળખી શકાય છે.
૩. સાવચેતી જ સુરક્ષા છે: કોઈપણ લિંક કે ફાઇલ પર ક્લિક કરતા પહેલા બે વાર વિચારો. યાદ રાખો, આજના સમયમાં સાવધાની રાખવી એ જ ડેટા સુરક્ષાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે.
સાયબર સુરક્ષામાં વધતો ખતરો
માત્ર વોટ્સએપ જ નહીં, હાલમાં સમગ્ર વિશ્વમાં AI-આધારિત સાયબર હુમલાઓમાં ધરખમ વધારો થયો છે. આથી જ, CERT-In દ્વારા ૧૦ જૂનના રોજ મોબાઈલ ફોન અને કોમ્પ્યુટર બનાવતી કંપનીઓ માટે પણ સુરક્ષાના નિયમો કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. આપણે પણ એક જવાબદાર ડિજિટલ નાગરિક તરીકે આ બાબતે જાગૃત રહેવું જોઈએ.
