શું તમારી ઈ-રિક્શા પણ અચાનક બંધ થઈ જાય છે? જાણો કઈ ખતરનાક એપ પાછળ છે આ ષડયંત્ર
છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક એવા વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યા છે, જેને જોઈને દરેક વ્યક્તિ સ્તબ્ધ છે. વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે કેવી રીતે રસ્તા પર ચાલતી ઈ-રિક્શા અચાનક વચ્ચે રસ્તામાં જ બંધ થઈ જાય છે. સાંભળવામાં આ કોઈ ફિલ્મનું દ્રશ્ય લાગી શકે છે, પરંતુ આ હકીકત છે અને તેની પાછળ એક ટેકનોલોજીનો ખોટો ઉપયોગ છે. હવે આ બાબતની ગંભીરતાને જોતા સરકાર હરકતમાં આવી ગઈ છે અને રિક્ષાને રિમોટલી બંધ કરતી ખતરનાક એપ્સ સામે કડક કાર્યવાહી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
છેલ્લા 2-3 દિવસથી ઈન્ટરનેટ પર વાયરલ થઈ રહેલા વીડિયોમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો હતો કે કેટલીક ચાઈનીઝ એપ્સની મદદથી રસ્તા પર ચાલતી ઈ-રિક્શાને ગમે ત્યાંથી બંધ કરી શકાય છે. આ મામલો ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યો જ્યારે દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાંથી ડ્રાઈવરોએ ફરિયાદ કરી કે તેમની રિક્ષા ચાલતી-ચાલતી અચાનક બંધ થઈ ગઈ, જેના કારણે માત્ર તેમને આર્થિક નુકસાન જ નહીં, પરંતુ મુસાફરોની સુરક્ષા પર પણ મોટો સવાલ ઊભો થયો.
આ સમગ્ર કાવતરા પાછળ મુખ્યત્વે ‘BAT-BMS’ નામની એક એપનું નામ સામે આવ્યું છે. આ એક ચાઈનીઝ એપ છે, જેને ‘Shenzhen Grenergy Technology’ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં તેને સોલર, ઓફ-ગ્રીડ અને મરીન બેટરીના સ્વાસ્થ્યને મોનિટર કરવા માટે બનાવવામાં આવી હતી, પરંતુ કેટલાક તોફાની તત્વોએ તેનો દુરુપયોગ કરવાનું શરૂ કરી દીધું.
સરકારની કાર્યવાહી: બે એપ્સ ડિલીટ
સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો વાયરલ થયા બાદ સરકારે તરત જ આ બાબતની નોંધ લીધી છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, અત્યાર સુધી બે એવી એપ્સને એપ સ્ટોર્સમાંથી ડિલીટ કરી દેવામાં આવી છે જે ઈ-રિક્શાને રિમોટલી બંધ કરવાની સુવિધા આપી રહી હતી. સરકાર માત્ર આ એપ્સને હટાવીને જ અટકતી નથી, પરંતુ હવે એપ સ્ટોર્સ (જેમ કે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર) સાથે પણ ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે.
સરકારનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે એવી કોઈ પણ એપ, જે જાહેર સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકે છે અથવા જેનો ખોટો ઉપયોગ થઈ શકે છે, તેને એપ સ્ટોર પર લિસ્ટ જ થવા દેવામાં આવશે નહીં. આ પગલું એવા હજારો ઈ-રિક્શા ચાલકો માટે રાહતનો શ્વાસ સમાન છે, જેઓ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી આ ડરના ઓથાર હેઠળ જીવી રહ્યા હતા.
મુસાફરો અને ડ્રાઈવરોની સુરક્ષાને જોખમ
આ માત્ર એક એપનો મામલો નથી, પરંતુ ‘કનેક્ટેડ બેટરી’ (Connected Battery) ટેકનોલોજીના દુરુપયોગનો મામલો છે. ઈ-રિક્શામાં વપરાતી આધુનિક બેટરીઓ બ્લૂટૂથ અથવા અન્ય કનેક્ટિવિટી ફીચર્સ સાથે આવે છે, જેથી ડ્રાઈવર બેટરીનું લેવલ અને તેની પરફોર્મન્સ ચેક કરી શકે. પરંતુ આ જ ફીચર હવે એક સુરક્ષા ખામી બની ગઈ છે.
જો રસ્તાની વચ્ચે અચાનક રિક્ષા બંધ થઈ જાય, તો પાછળથી આવતા વાહનો સાથે અથડાવાનું જોખમ વધી જાય છે. આ ઉપરાંત, જે લોકો આ એપનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા, તેઓ વાસ્તવમાં કોઈની મહેનતની કમાણીને નિશાન બનાવી રહ્યા હતા, જે એક ગંભીર ગુનો છે.
સુરક્ષા માટે શું સાવચેતી રાખવી?
આવા કિસ્સાઓમાં ટેકનોલોજી જેટલી મદદરૂપ હોય છે, એટલી જ ખતરનાક પણ સાબિત થઈ શકે છે. જો તમે ઈ-રિક્શા ચાલક છો, તો સુરક્ષા માટે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
-
અજાણી એપ ન નાખવી: તમારી બેટરી અથવા રિક્ષાના કોઈપણ પાર્ટ માટે માત્ર એ જ એપનો ઉપયોગ કરો જેને કંપનીએ અધિકૃત (Authorized) કરી હોય. કોઈપણ શંકાસ્પદ કે ચાઈનીઝ એપ તમારા ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ ન કરો.
-
પાસવર્ડ રાખો: જો તમારી બેટરીમાં કોઈ કનેક્ટિવિટી વિકલ્પ છે, તો તેનો પાસવર્ડ હંમેશા મજબૂત રાખો. તેને ડિફોલ્ટ (જેમ કે 0000 અથવા 1234) ન રહેવા દો.
-
બ્લૂટૂથ બંધ રાખો: જ્યારે બેટરીને મોનિટર કરવાની જરૂર ન હોય, ત્યારે તમારા ફોનનું બ્લૂટૂથ અથવા રિક્ષાની બેટરીનું વાયરલેસ એક્સેસ ઓફ રાખો.
ભવિષ્યના પડકારો
આ ઘટના આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણે ‘સ્માર્ટ’ ટેકનોલોજીના યુગમાં જીવી રહ્યા છીએ, પરંતુ સુરક્ષા હજુ પણ આપણી પ્રાથમિક ફરજ છે. સરકારનું આ ત્વરિત એક્શન આવકારદાયક છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે ડિજિટલ સુરક્ષાના કડક ધોરણોની જરૂર પડશે. સ્માર્ટ ડિવાઈસના આ દોરમાં, આપણે એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે આપણે ટેકનોલોજીના માલિક બનીએ, ન કે ટેકનોલોજી આપણને ગમે ત્યાં રોકી દે.
