‘મુખ્યમંત્રીનો દીકરો છે એટલે કામ મળે છે…’: રિતેશ દેશમુખે કઈ રીતે તોડ્યો નેપોટિઝમનો ‘લેબલ’?
બોલીવૂડમાં જ્યારે પણ ‘સ્ટાર કિડ્સ’ની વાત આવે, ત્યારે એક શબ્દ હંમેશા ચર્ચાઓમાં રહે છે – ‘નેપોટિઝમ’ (પરિવારવાદ). ઘણા કલાકારો આના કારણે આખી જિંદગી સંઘર્ષ કરે છે. આવો જ એક અનુભવ મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિલાસરાવ દેશમુખના પુત્ર અને જાણીતા અભિનેતા રિતેશ દેશમુખે પણ કર્યો છે. હાલમાં રિયાલિટી શો ‘લોકઅપ: સચ યા સઝા’ના મંચ પરથી રિતેશે તેમના કરિયરના શરૂઆતના દિવસોમાં સહન કરેલા તે દર્દ અને સંઘર્ષની વાત કરી છે, જ્યારે લોકો કહેતા હતા કે રિતેશને બધું ‘થાળીમાં પીરસાયેલું’ મળ્યું છે.
શરૂઆતનો સમય અને તે ‘ટૅગ’નું ભારણ
રિતેશ દેશમુખે વર્ષ 2003માં ‘તુઝે મેરી કસમ’ ફિલ્મથી બોલીવૂડમાં ડેબ્યુ કર્યું હતું. જે સમયે તેઓ ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પ્રવેશ્યા, ત્યારે તેમના પિતા વિલાસરાવ દેશમુખ મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી હતા. સ્વાભાવિક છે કે, તે સમયે મીડિયા અને લોકોની નજરમાં એક ધારણા બંધાઈ ગઈ હતી કે રિતેશને કામ તેના પિતાના પદને કારણે મળી રહ્યું છે.

‘લોકઅપ’ના સેટ પર જ્યારે એક કન્ટેસ્ટન્ટ યોગેશ રાવતે પોતાના પર લાગેલા ‘ધોખેબાજ’ના ટૅગ વિશે દુઃખ વ્યક્ત કર્યું, ત્યારે રિતેશ પોતાને રોકી ન શક્યા. તેમણે ખૂબ જ ભાવુક થઈને કહ્યું, “જ્યારે મેં મારી પહેલી ફિલ્મ કરી, ત્યારે મારા પિતા મુખ્યમંત્રી હતા. લોકોએ તરત જ કહી દીધું કે આને તો કામ પિતાના કારણે મળે છે અને તેની ફિલ્મો પણ એટલે જ ચાલે છે. હું એવા તબક્કામાંથી પસાર થયો છું જ્યાં મારા ટેલેન્ટ કરતાં મારા પિતાની ઓળખને વધુ મહત્વ આપવામાં આવતું હતું.”
23 વર્ષનો સંઘર્ષ: લેબલ તોડવાની સફર
રિતેશે આગળ સમજાવ્યું કે કોઈ પણ ટૅગને તોડવા માટે માત્ર વાતો કામ નથી આવતી, તેના માટે વર્ષોનો સતત સંઘર્ષ અને મહેનત જરૂરી છે. આજે રિતેશને ઈન્ડસ્ટ્રીમાં 23 વર્ષ થઈ ગયા છે અને તેમણે 60 થી વધુ ફિલ્મો કરી છે. તેમણે કહ્યું, “આ 23 વર્ષોમાં 60 ફિલ્મો કરીને મેં તે ટૅગને તોડ્યો છે. મેં મારી પોતાની ઓળખ બનાવી છે. કેટલાક ટૅગ્સને તોડવામાં સમય લાગે છે, લોકોના મંતવ્યો બદલાવામાં દાયકાઓ નીકળી જાય છે, પણ જો તમારામાં સાચું ટેલેન્ટ હોય, તો અંતે તમારી મહેનત જ બોલે છે.”
કોમેડીથી ગંભીર ભૂમિકા સુધીનો સફર
રિતેશ દેશમુખે તેમની કારકિર્દીમાં જે વિવિધતા જાળવી છે, તે ખૂબ જ પ્રશંસનીય છે. ‘મસ્તી’, ‘હાઉસફુલ’, ‘ધમાલ’ જેવી ફિલ્મોમાં પોતાની કોમિક ટાઈમિંગથી લોકોને હસાવનાર રિતેશે ‘એક વિલન’ જેવી ફિલ્મમાં સાબિત કરી દીધું કે તેઓ ગંભીર અને ડાર્ક રોલ પણ એટલી જ કુશળતાથી કરી શકે છે.
તેમની સફરનો સૌથી મહત્વનો પડાવ તેમની તાજેતરની મરાઠી ફિલ્મ ‘રાજા શિવાજી’ છે. આ ફિલ્મમાં માત્ર તેમણે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી નથી, પરંતુ તેનું નિર્દેશન પણ કર્યું છે. આ ફિલ્મની સફળતાએ તમામ શંકાઓનું નિરાકરણ લાવી દીધું છે. આજે ‘રાજા શિવાજી’ 100 કરોડથી વધુની કમાણી કરનારી સૌથી મોટી મરાઠી ફિલ્મ બની ગઈ છે, જે રિતેશની કલાત્મક ક્ષમતા અને તેમના પિતાની છાયાથી અલગ થઈને બનેલી સફળતાનો જીવંત પુરાવો છે.
શું ‘લોકઅપ’નો મંચ રિતેશના અનુભવને સમજાવે છે?
‘લોકઅપ: સચ યા સઝા’ રિયાલિટી શોનું ફોર્મેટ જ એવું છે કે જ્યાં કન્ટેસ્ટન્ટ્સ સતત માનસિક દબાણ હેઠળ હોય છે. જ્યારે યોગેશ રાવતે કહ્યું કે લોકોની ખોટી વાતો અને ટૅગ્સને કારણે તેમની માતાને પણ શરમ અનુભવવી પડી, ત્યારે રિતેશના શબ્દોએ તેમને દિલાસો આપ્યો. રિતેશે સમજાવ્યું કે, જીવનમાં ક્યારેક લોકો તમારી પાછળ વાર્તાઓ ગઢે છે, જે સત્યથી ઘણી દૂર હોય છે. પરંતુ તે વાર્તાઓને ખોટી સાબિત કરવાની તાકાત તમારા કામમાં હોવી જોઈએ.
સ્ટાર કિડ્સ માટેનો પડકાર: પડછાયામાંથી બહાર નીકળવું
આપણે ત્યાં એક માનસિકતા છે કે રાજકારણી કે મોટા સ્ટારના સંતાન માટે સફળતા મેળવવી સરળ હોય છે. પરંતુ સાચું એ છે કે, તેમને સફળતા મેળવવા માટે સામાન્ય માણસ કરતા અનેકગણી વધુ મહેનત કરવી પડે છે, કારણ કે તેમની દરેક ભૂલને મોટા પાયે જોવામાં આવે છે. રિતેશ દેશમુખ આનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. તેમણે ક્યારેય વિવાદોમાં પડવાને બદલે પોતાના કામને બોલવા દીધું.
મહેનતનો કોઈ વિકલ્પ નથી
રિતેશ દેશમુખની આ વાર્તા એવા દરેક યુવાન માટે પ્રેરણારૂપ છે જે પોતાના ક્ષેત્રમાં પોતાની ઓળખ બનાવવા માંગે છે. લોકો શું કહેશે અથવા તમારા પર કેવા ટૅગ લગાડશે, તેના પર તમારો કોઈ કાબૂ નથી. પણ તમે તમારી મહેનત અને નિષ્ઠાથી તે ટૅગ્સને કાયમ માટે ભૂંસી શકો છો. રિતેશની સફર એ સાબિત કરે છે કે, નામ અને હોદ્દો શરૂઆતની તક આપી શકે છે, પણ લાંબી રેસના ઘોડા બનવા માટે તો તમારે તમારી જાતને સાબિત કરવી જ પડે છે.
આજે જ્યારે આપણે રિતેશને એક સફળ અભિનેતા, નિર્દેશક અને ‘લોકઅપ’ જેવા મોટા શોના હોસ્ટ તરીકે જોઈએ છીએ, ત્યારે તે મુખ્યમંત્રીના પુત્ર તરીકે નહીં, પણ એક ‘સર્વગુણ સંપન્ન કલાકાર’ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. આ તેમની જીત છે અને આ જ તેમના સંઘર્ષની વાસ્તવિકતા છે.
