પૈસા તૈયાર રાખજો! અમેરિકા અને ઈરાનની એક જિદ્દે સોના-ચાંદીના ભાવ કર્યા ધડામ, જાણો હજુ કેટલું સસ્તું થશે?
વૈશ્વિક બજારોમાં જોવા મળી રહેલી નબળાઈ અને અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયાની મજબૂતીના કારણે સ્થાનિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. મંગળવારે રાષ્ટ્રીય પાટનગર દિલ્હીના બુલિયન માર્કેટમાં સોનાના ભાવમાં ૧,૪૦૦ રૂપિયાનો મોટો કડાકો બોલાયો હતો, જેના કારણે સોનાનો ભાવ ઘટીને પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૧.૪૯ લાખ રૂપિયાના સ્તરે આવી ગયો છે. સોનાની પાછળ-પાછળ ચાંદીના ભાવમાં પણ ૨૦૦ રૂપિયાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
બજારના નિષ્ણાતોના મતે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બદલાતા રાજકીય અને આર્થિક સમીકરણો તેમજ સ્થાનિક સ્તરે રૂપિયાના મૂલ્યમાં આવેલા સુધારાની સીધી અસર સોના-ચાંદીના ભાવ પર પડી છે. સોમવારે બજાર બંધ થયું ત્યારે ૯૯.૯ ટકા શુદ્ધતા ધરાવતા સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૧,૫૦,૬૫૦ રૂપિયા હતો, જે મંગળવારે તમામ ટેક્સ સહિત ૧,૪૦૦ રૂપિયા ઘટીને ૧,૪૯,૨૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર આવી ગયો છે.
ચાંદીના ભાવની વર્તમાન સ્થિતિ
સોનાની જેમ ચાંદીના ભાવમાં પણ આંશિક નરમાઈ જોવા મળી છે. મંગળવારના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ચાંદીની કિંમત ૨૦૦ રૂપિયા ઘટીને ૨,૩૯,૮૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ (તમામ ટેક્સ સહિત) પર આવી ગઈ છે. અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં એટલે કે સોમવારે ચાંદી ૨,૪૦,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામના ઐતિહાસિક સ્તરે બંધ થઈ હતી. ટૂંકા ગાળામાં આવેલા આ ઘટાડાને કારણે સામાન્ય ગ્રાહકો અને રોકાણકારો પણ બજારની ચાલ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
શા માટે આવી સોના-ચાંદીના ભાવમાં ભારે નબળાઈ?
એચડીએફસી સિક્યોરિટીઝ (HDFC Securities) ના કોમોડિટીઝ વિભાગના સિનિયર એનાલિસ્ટ સૌમિલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, “મંગળવારે સોનાના ભાવમાં ઘટાડાનો ટ્રેન્ડ ચાલુ રહ્યો હતો, કારણ કે વૈશ્વિક રોકાણકારો હાલમાં ખૂબ જ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહ્યા છે. ટૂંક સમયમાં જ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની જૂન મહિનાની બેઠકની વિગતો (Minutes) જાહેર થવાની છે. આ ઉપરાંત, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બીજા તબક્કાની શાંતિ વાર્તા (Peace Talks) શરૂ થવા જઈ રહી છે.”
બજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ફેડરલ રિઝર્વની કમેન્ટ્રી અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટોના પરિણામો આગામી સમયમાં સોના અને ચાંદીના ભાવોને એક નવી અને સ્પષ્ટ દિશા આપશે. આ મોટી ઘટનાઓ પહેલાં મોટા રોકાણકારો બજારમાં નવું જોખમ લેવાનું ટાળી રહ્યા છે.
સ્થાનિક બજાર અને રૂપિયાની મજબૂતીનું દબાણ
એલકેપી સિક્યોરિટીઝ (LKP Securities) ના કોમોડિટી અને કરન્સી રિસર્ચ વિભાગના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જતિન ત્રિવેદીએ આ અંગે વધુ વિગતો આપતા જણાવ્યું કે, “અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો ૪૮ પૈસા જેટલો મજબૂત થયો છે. રૂપિયામાં આવેલી આ તેજીના કારણે જ સ્થાનિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓની કિંમતો પર સીધું દબાણ ઊભું થયું છે અને સોનાના ભાવમાં આટલો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.”
વાસ્તવમાં, તાજેતરમાં જ સાઉદી અરેબિયાએ એશિયાઈ દેશોના ખરીદદારો માટે કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવોમાં ઘટાડો કર્યો છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે, તેથી કાચા તેલના ભાવ ઘટવાથી ભારતનું ઈમ્પોર્ટ બિલ (આયાત ખર્ચ) ઘટવાની આશા જાગી છે. આ સકારાત્મક સમાચારના કારણે ભારતીય રૂપિયો મજબૂત થયો અને તેની સીધી નકારાત્મક અસર સોના-ચાંદીના ભાવો પર પડી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં ગોલ્ડ-સિલ્વરની ચાલ
વૈશ્વિક બજાર (International Market) ની વાત કરીએ તો ત્યાં પણ કિંમતી ધાતુઓ લાલ નિશાનમાં ટ્રેડ થઈ રહી હતી. સ્પોટ ગોલ્ડ (હાજર સોનું) ૨૪.૫૪ ડોલર અથવા ૦.૫૯ ટકાના ઘટાડા સાથે ૪,૧૪૦.૫૯ ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર આવી ગયું હતું. આ સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદી પણ લગભગ ૨ ટકા જેટલી તૂટીને ૬૦.૮૯ ડોલર પ્રતિ ઔંસના સ્તરે પહોંચી ગઈ હતી.
ઓવરસીઝ ટ્રેડ અને વૈશ્વિક તણાવની અસર
મિરાએ એસેટ શેરખાન (Mirae Asset Sharekhan) ના કોમોડિટીઝ હેડ પ્રવીણ સિંહે જણાવ્યું હતું કે, “વિદેશી બજારોમાં સ્પોટ ગોલ્ડ નીચા મથાળે કારોબાર કરી રહ્યું છે. તેનું એક મુખ્ય કારણ એ છે કે હોર્મુજ જલડમરુમધ્ય (Strait of Hormuz) અને તેની આસપાસના દરિયાઈ વિસ્તારોમાં કોમર્શિયલ જહાજો પર થયેલા હુમલા બાદ કાચા તેલના ભાવમાં થોડી રિકવરી જોવા મળી છે.”
