ઈરાનનો અમેરિકા પર મોટો આરોપ, તેલ પ્રતિબંધો પર મળેલી મુક્તિ પાછી ખેંચાતા સંઘર્ષ ચરમસીમાએ
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) નો પ્રદેશ એક લાવા સમાન બની ગયો છે, જે ગમે ત્યારે આખી દુનિયાને પોતાની ઝપેટમાં લઈ શકે છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં જ ૧૮ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ થયેલો ઐતિહાસિક યુદ્ધવિરામ કરાર માત્ર ગણતરીના દિવસોમાં જ ધૂળધાણી થઈ ગયો છે. અમેરિકી વાયુસેના અને નૌકાદળ દ્વારા દક્ષિણ ઈરાનમાં આવેલા અનેક વ્યૂહાત્મક લશ્કરી ઠેકાણાઓ પર એકસાથે અનેક જવાબી હુમલા કરવામાં આવ્યા છે. આ ભયાનક એરસ્ટ્રાઈક અને બોમ્બમારા બાદ ઈરાનના પ્રખ્યાત બંદર અબ્બાસમાં આવેલા શાહિદ હક્કાની બંદર (Shahid Haqqani Port) પર ભીષણ આગ લાગી હોવાના અહેવાલોથી વૈશ્વિક બજારમાં સન્નાટો વ્યાપી ગયો છે. આ સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકા સામે અત્યંત આકરા શબ્દોમાં ન્યૂક્લિયર પાવર જેવી જ ગર્જના કરી છે.
ઇસ્લામાબાદ સમજૂતી તોડવાનો અમેરિકા પર સીધો આરોપ
ઈરાને સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને અમેરિકા પર ‘ઇસ્લામાબાદ સમજૂતી કરાર’ (MoU) નું ખુલ્લેઆમ અને શરમજનક ઉલ્લંઘન કરવાનો સીધો આક્ષેપ કર્યો છે. તેહરાન તરફથી જણાવવામાં આવ્યું છે કે બંને દેશો વચ્ચે થયેલા કરારની કલમ ૧૦ મુજબ ઈરાનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલ વેચવાની કામચલાઉ રાહત આપવામાં આવી હતી. પરંતુ યુએસ ટ્રેઝરી વિભાગ દ્વારા ઈરાની તેલ નિકાસ પરની આ કામચલાઉ મુક્તિ (જનરલ લાઇસન્સ) અચાનક પાછી ખેંચી લેવામાં આવી છે, જે કરારની શરતોનો ઘોર અનાદર છે. ઈરાને આ નિર્ણયની વૈશ્વિક મંચ પર આકરી નિંદા કરી છે અને સાફ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે આનાથી સર્જાનારી આગામી તમામ ભયાનક પરિસ્થિતિઓ માટે માત્ર અને માત્ર અમેરિકા જ જવાબદાર રહેશે.
“માત્ર ૨૦ દિવસમાં જ અમેરિકાનું અસલી ચરિત્ર સામે આવ્યું”
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ ગુસ્સા સાથે મીડિયાને જણાવ્યું કે, ૧૮ જૂને ઇસ્લામાબાદમાં કરાર પર હસ્તાક્ષર થયાને હજુ ૨૦ દિવસ પણ પૂરા થયા નહોતા, ત્યાં જ અમેરિકાએ ૩ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ ઇંધણ નિકાસનું જનરલ લાઇસન્સ રદ કરવાની જાહેરાત કરી દીધી. આ ઘટના દર્શાવે છે કે વોશિંગ્ટન વહીવટીતંત્ર કેટલું ખરાબ ઈરાદાવાળું, અસ્થિર અને અવિશ્વસનીય વલણ ધરાવે છે. ઈરાનનો મોટો આરોપ છે કે છેલ્લા બે સપ્તાહ દરમિયાન અમેરિકાએ કાં તો સીધી રીતે અથવા તો લેબનોન સામે ઇઝરાયેલની સૈન્ય કાર્યવાહીને પ્રોત્સાહન આપીને આ શાંતિ કરારની અનેક કલમોનો ભંગ કર્યો છે.
“અમે ઈમાનદારી બતાવી, અમેરિકાએ બહાનાબાજી કરી”
તેહરાને વૈશ્વિક સમુદાય સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રાખતા કહ્યું કે, કરાર થયા બાદથી ઈરાને તેની તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓ ખૂબ જ નિષ્ઠા અને પ્રામાણિકતાથી પૂર્ણ કરી હતી. અમે કોઈ પણ પ્રકારની ઉશ્કેરણીજનક પ્રવૃત્તિ કરી નહોતી, તેમ છતાં અમેરિકા સતત જુદા જુદા ખોટા બહાના હેઠળ પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓમાંથી છટકી રહ્યું છે અને પાયાવિહોણા આક્ષેપો કરીને પ્રતિબંધો લાદી રહ્યું છે. ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વના રક્ષણ માટે તેઓ કોઈપણ હદ સુધી જવા માટે તૈયાર છે અને આ આર્થિક તથા લશ્કરી ઉલ્લંઘનના ગંભીર પરિણામો અમેરિકાએ ભોગવવા જ પડશે.
દક્ષિણ ઈરાનમાં વિસ્ફોટો અને જાનમાલનું નુકસાન
બીજી તરફ, આ રાજદ્વારી યુદ્ધ હવે જમીની સ્તરે લોહીયાળ જંગમાં ફેરવાઈ ગયું છે. દક્ષિણ ઈરાનના સિરિક, કેશ્મ ટાપુ અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બંદર અબ્બાસમાં સોમવાર રાતથી જ અનેક પ્રચંડ વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાઈ રહ્યા છે. ઈરાનના સરકારી પ્રસારણકર્તા આઈઆરઆઈબી (IRIB) ના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકી યુદ્ધજહાજો અને ફાઇટર જેટ્સ દ્વારા છોડવામાં આવેલા ઘાતક ગોળાઓના ટુકડા સિરિકના એક મોટા વાણિજ્યિક બંદર પર આવીને પડ્યા હતા, જેના કારણે બંદર પર મોટું નુકસાન થયું છે અને ત્યાં કામ કરી રહેલા અનેક સ્થાનિક કર્મચારીઓ ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે.
સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા તમામ ઘાયલોને કટોકટીના ભાગરૂપે તાત્કાલિક નજીકની મીનાબ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં કેટલાકની હાલત અત્યંત નાજુક હોવાનું કહેવાય છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો આ સીધો લશ્કરી ટકરાવ જો આગામી થોડા દિવસોમાં શાંત નહીં થાય, તો વૈશ્વિક સ્તરે ઇંધણની સપ્લાય ચેઈન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જશે અને દુનિયાભરમાં આર્થિક મહામંદી આવવાનો મોટો ખતરો ઉભો થઈ જશે.
