શું AI ખરેખર છીનવી લેશે નોકરીઓ? TCSના સીઈઓએ આપેલા આ એક જવાબે આખી દુનિયાની ચિંતા દૂર કરી દીધી!
ભારતની સૌથી મોટી સોફ્ટવેર સર્વિસિસ કંપની ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (TCS) આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં એક બહુ મોટી ક્રાંતિ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. વૈશ્વિક સ્તરે આઈટી ઉદ્યોગમાં AI ના કારણે નોકરીઓ જોખમાશે તેવી ચર્ચાઓ વચ્ચે, ટીસીએસ એક તદ્દન અલગ અને આક્રમક વ્યૂહરચના સાથે મેદાનમાં ઉતરી છે. કંપનીના ટોચના એક્ઝિક્યુટિવ્સના જણાવ્યા અનુસાર, TCS તેના કાફલામાં 8,900 જેટલા સ્પેશિયલ ‘ફોરવર્ડ-ડિપ્લોયડ એન્જિનિયર્સ’ (FDEs) ની ટીમ તૈયાર કરી રહી છે. એટલું જ નહીં, AI ક્ષેત્રમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે કંપની નવી અને ઉભરતી AI કંપનીઓને ખરીદવાની (Acquisitions) તકો પણ શોધી રહી છે.

બજારના રોકાણકારોમાં લાંબા સમયથી એક ચિંતા હતી કે AI ના આગમનથી ભારતનો આશરે $315 બિલિયનનો આઈટી ક્ષેત્રનો બિઝનેસ પ્રભાવિત થશે. પરંતુ, TCS ના આ આયોજને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે કંપની AI ને પડકાર નહીં પણ એક સુવર્ણ તક તરીકે જોઈ રહી છે.
શું છે આ ‘ફોરવર્ડ-ડિપ્લોયડ એન્જિનિયર્સ’ (FDE) અને તેમનું કામ?
TCS ના સીઈઓ (CEO) કે. ક્રિથિવાસને રોઇટર્સને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે, “અમે એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગીએ છીએ કે અમારા કુલ કર્મચારીઓમાંથી 1% થી 1.5% જેટલા સહયોગીઓ એવા હોય જેમને તમે FDEs એટલે કે ફોરવર્ડ-ડિપ્લોયડ એન્જિનિયર્સ કહી શકો.”
જો કંપનીના જૂન અંત સુધીના કુલ કર્મચારીઓની સંખ્યાના આધારે ગણતરી કરીએ, તો આ આંકડો અંદાજે 5,900 થી લઈને 8,900 કર્મચારીઓ જેટલો થાય છે.
આ એન્જિનિયર્સ સામાન્ય કર્મચારીઓ કરતાં કેવી રીતે અલગ હશે?
-
આ એન્જિનિયર્સ સીધા ક્લાયન્ટ (ગ્રાહક કંપનીઓ) ની સાથે રહીને કામ કરશે.
-
તેઓ ક્લાયન્ટના બિઝનેસની ચોક્કસ જરૂરિયાતોને સમજીને AI ટૂલ્સને તે મુજબ કસ્ટમાઇઝ (અનુકૂળ) કરશે.
-
ક્લાયન્ટની કંપનીમાં AI ટેકનોલોજીનો અમલ ઝડપથી થાય તે જોવાની જવાબદારી તેમની રહેશે.
જોકે, સીઈઓએ એ સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે આ વિશાળ ટીમ માટે તેઓ બહારથી નવું હાયરિંગ કરશે કે પછી કંપનીના વર્તમાન સ્ટાફને જ આધુનિક ટ્રેનિંગ આપીને આ રોલ માટે તૈયાર કરશે.
વૈશ્વિક દિગ્ગજો સાથે સીધી ટક્કર
TCS ના આ પ્લાન સાથે તે હવે વૈશ્વિક ટેકનોલોજી જાયન્ટ્સ જેમ કે OpenAI, Anthropic અને Microsoft જેવી કંપનીઓની હરોળમાં આવી ગઈ છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ પણ પોતાના ગ્રાહકોને AI સિસ્ટમ ગોઠવવામાં મદદ કરવા માટે મોટા પાયે ‘ફોરવર્ડ-ડિપ્લોયડ એન્જિનિયર્સ’ની ભરતી કરી રહી છે. ટાટાની આ જાહેરાત દર્શાવે છે કે ભારતીય કંપનીઓ હવે ગ્લોબલ માર્કેટમાં માત્ર સપોર્ટ સિસ્ટમ તરીકે નહીં, પરંતુ ફ્રન્ટલાઇન લીડર તરીકે સ્પર્ધા કરવા તૈયાર છે.
વર્ષો પછી એક્વિઝિશન (કંપની ખરીદી) ની વ્યૂહરચના તરફ વળાંક
મુંબઈ સ્થિત મુખ્યાલય ધરાવતી TCS લાંબા સમયથી ઓર્ગેનિક ગ્રોથ (પોતાની મેળે જ ધીમો અને સ્થિર વિકાસ કરવો) પર ભરોસો રાખવા માટે જાણીતી છે. કંપનીએ વર્ષો સુધી મોટી ખરીદીઓથી અંતર રાખ્યું હતું. પરંતુ બદલાતા સમય સાથે હવે કંપનીએ પોતાની રણનીતિ બદલી છે.
કંપનીના સીએફઓ (CFO) સમીર સેક્સરિયાએ સંકેત આપ્યા છે કે તેઓ AI, ડેટા સિક્યોરિટી અને સાયબર સિક્યોરિટી ક્ષેત્રમાં યોગ્ય કંપનીઓ ખરીદવા માટે સક્રિયપણે મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે. સેક્સરિયાના જણાવ્યા અનુસાર, “અમે એવી તકો શોધી રહ્યા છીએ જે વૈશ્વિક બજારમાં અમારી વ્યૂહાત્મક સ્થિતિને વધુ મજબૂત અને પ્રભાવશાળી બનાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થાય.”

AI: આઈટી ઉદ્યોગનો મિત્ર કે શત્રુ?
બજારમાં ચાલી રહેલી સૌથી મોટી ચર્ચા એ છે કે જો AI બધા કામ મિનિટોમાં કરી દેશે, તો આઈટી આઉટસોર્સિંગ મોડેલનું શું થશે? શું ક્લાયન્ટ્સ ભારતીય કંપનીઓને કામ આપવાનું બંધ કરી દેશે?
આ ચિંતાઓને ફગાવી દેતાં સીઈઓ કે. ક્રિથિવાસને બહુ રસપ્રદ તર્ક આપ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે, ભલે ગમે તેટલા મજબૂત AI મોડેલ્સ આવી જાય, પરંતુ કંપનીઓને તે મોડેલ્સને સિસ્ટમમાં ઇન્ટિગ્રેટ કરવા અને યોગ્ય રીતે ચલાવવા માટે TCS જેવા અનુભવી પાર્ટનર્સની જરૂર હંમેશા રહેશે.
ક્રિથિવાસને ઉમેર્યું કે, “કોઈપણ AI ટૂલને સફળતાપૂર્વક ચલાવવા માટે ગ્રાહકના બિઝનેસ પર્યાવરણ અને જૂની સિસ્ટમનું ઊંડું જ્ઞાન હોવું જરૂરી છે. આ એ જગ્યા છે જ્યાં અમે અન્યો કરતાં અલગ પડીએ છીએ. આ માત્ર સસ્તા શ્રમ (Cost Arbitrage) નો ખેલ નથી, પરંતુ અમે વર્ષોથી જે ટેલેન્ટ પૂલ ઊભો કર્યો છે, આ તેની તાકાત છે.”
આજના સમયમાં કંપનીઓ કોઈ એક જ AI મોડેલ પર નિર્ભર નથી રહેતી. તેઓ મલ્ટિપલ AI મોડેલ્સનો ઉપયોગ કરે છે, અને આ અલગ-અલગ મોડેલ્સને એકબીજા સાથે જોડવા, જૂની સિસ્ટમ સાથે કનેક્ટ કરવા અને ડેટાના પ્રવાહને સુરક્ષિત રીતે મેનેજ કરવાનું જટિલ કામ આઈટી એન્જિનિયર્સ વિના શક્ય નથી.
આવકમાં ઉતાર-ચઢાવ અને ભવિષ્યનો રોડમેપ
જો આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, તાજેતરના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં TCS ની વાર્ષિક AI આવકનો વૃદ્ધિ દર પાછલા ક્વાર્ટરના 28% થી ઘટીને 13% પર આવી ગયો હતો. આ ધીમી ગતિ અંગે સ્પષ્ટતા આપતા ક્રિથિવાસને જણાવ્યું કે, લાંબા ગાળા માટે તેઓ ક્વાર્ટર-ઓન-ક્વાર્ટર (QoQ) 25% ની વૃદ્ધિની અપેક્ષા રાખે છે, પરંતુ આ બિઝનેસ એક સીધી રેખામાં આગળ વધે તેવી આશા રાખવી ભૂલભરેલી છે, તેમાં ઉતાર-ચઢાવ આવતા રહેશે.
આ મિશનને સફળ બનાવવા માટે TCS નાણાકીય રીતે પણ સંપૂર્ણ સજ્જ છે. સીએફઓ સેક્સરિયાએ જણાવ્યું કે કંપની ટેલેન્ટ ડેવલપમેન્ટ (કર્મચારીઓના કૌશલ્ય વિકાસ) અને કંપનીની અંદર જ AI નો વ્યાપ વધારવા માટે વાર્ષિક આશરે $1 બિલિયન (અંદાજે 8,300 કરોડ રૂપિયાથી વધુ) નો માતબર ખર્ચ કરે છે. આ બજેટનો મોટો હિસ્સો ટ્રેનિંગ, ટાર્ગેટેડ હાયરિંગ અને નેક્સ્ટ જનરેશન AI ટેકનોલોજીના નિષ્ણાતોની ભરતી પાછળ વાપરવામાં આવી રહ્યો છે.