શું તમે પણ ACમાં ભૂલી જાઓ છો આ સેટિંગ? ‘ફૅન મોડ’થી થશે મોટો ફાયદો
આજના સમયમાં કાળઝાળ ગરમીથી રાહત મેળવવા માટે એર કન્ડિશનર (AC) આપણા ઘર અને ઓફિસનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયું છે. પરંતુ ઉનાળાના આ દિવસોમાં સૌથી મોટી ચિંતા જો કોઈ વાતની હોય, તો તે મહિનાના અંતે આવતું ભારે-ભરખમ વીજળીનું બિલ છે. લોકો ACનો વપરાશ ઘટાડવા માટે અવનવા રસ્તા અપનાવતા હોય છે, કોઈ તાપમાન ૨૪ કે ૨૬ ડિગ્રી પર સેટ કરે છે, તો કોઈ ઇન્વર્ટર ટેક્નોલોજીવાળા ACનો સહારો લે છે.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તમારા ACમાં એક એવું ખાસ ફીચર કે મોડ છુપાયેલું હોય છે, જેના વિશે મોટાભાગના લોકો અજાણ હોય છે? હા, આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ ACના ‘ફૅન મોડ’ (Fan Mode) વિશે. જો તમે આ મોડને યોગ્ય સમયે અને સાચી રીતથી વાપરતા શીખી જાઓ, તો તે તમારા વીજળીના બિલને ઘટાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. આવો વિસ્તારથી જાણીએ કે આ મોડ શું છે, કેવી રીતે કામ કરે છે અને તેનો સાચી રીતે ઉપયોગ ક્યારે અને કેવી રીતે કરવો જોઈએ.
ACમાં ‘ફૅન મોડ’ વાસ્તવમાં શું હોય છે?
જ્યારે આપણે સામાન્ય દિવસોમાં AC ચલાવીએ છીએ, ત્યારે આપણો કોમ્પ્રેસર (Compressor) સતત કામ કરતો રહે છે. કોમ્પ્રેસર જ ACનો તે મુખ્ય ભાગ છે જે રૂમની હવાને ઠંડી કરે છે અને સૌથી વધુ વીજળીનો વપરાશ પણ આ જ કરે છે.
આનાથી વિપરીત, જ્યારે તમે તમારા ACના રિમોટ પર ‘Fan Mode’ એક્ટિવેટ કરો છો, ત્યારે કોમ્પ્રેસર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જાય છે. ACની અંદરનો માત્ર બ્લોઅર કે પંખો જ ચાલુ રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે આ મોડમાં AC રૂમની હવાને ઠંડી નથી કરતું, પરંતુ રૂમની અંદરની હવાને જ એક સર્ક્યુલેશનમાં ફેરવ્યા કરે છે, બિલકુલ એ જ રીતે જે રીતે સામાન્ય સીલિંગ ફૅન કે ટેબલ ફૅન કામ કરે છે. આ કારણ છે કે આ મોડમાં વીજળીનો વપરાશ નહિવત બરાબર થાય છે.
શું ફૅન મોડ ચલાવવાથી વીજળીનું બિલ ઓછું થાય છે?
આ એક ખૂબ જ સામાન્ય પ્રશ્ન છે કે શું આ મોડથી ખરેખર બિલ ઓછું આવે છે? તેનો સીધો જવાબ છે— હા, બિલકુલ આવે છે!
જ્યારે કોમ્પ્રેસર બંધ થઈ જાય છે, ત્યારે ACનું પાવર કન્ઝમ્પ્શન એટલે કે વીજળીનો વપરાશ સીધો ૯૦% સુધી ઘટી જાય છે. હવે AC ફક્ત એક પંખાની જેમ વીજળી ખેંચી રહ્યું હોય છે. જો તમે સતત વધુ પડતી ઠંડકને બદલે સામાન્ય એર સર્ક્યુલેશન ઈચ્છતા હોવ અને વીજળી પણ બચાવવા માંગતા હોવ, તો આ મોડ તમારા માટે એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. જો કે, એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે તે તમારા રૂમને ઠંડો નહીં કરે, પરંતુ માત્ર હવા ફેંકશે.
ફૅન મોડનો ઉપયોગ ક્યારે અને કેવી રીતે કરવો જોઈએ?
ફૅન મોડનો પૂરેપૂરો ફાયદો ઉઠાવવા માટે તમને તેનો યોગ્ય સમયે ઉપયોગ કરતા આવડવું જોઈએ. જો તમે તેને ખોટા સમયે ચલાવશો, તો તમને ગરમીથી પરેશાની થઈ શકે છે. નીચે આપેલી રીતોથી તેનો સાચી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય છે:
૧. જ્યારે વાતાવરણ બહુ વધારે ગરમ ન હોય
જો બહારનું તાપમાન ખૂબ વધારે ન હોય અને હકીકતમાં હળવો ભેજ કે સામાન્ય વાતાવરણ હોય, તો તમે કુલ મોડની જગ્યાએ સીધો ફૅન મોડ વાપરી શકો છો. આનાથી રૂમમાં ગૂંગળામણ નહીં થાય અને તાજી હવાહનો અહેસાસ પણ જળવાઈ રહેશે.
૨. રૂમ અગાઉથી ઠંડો થઈ ગયા પછી
અક્ષર લોકો આખી રાત ACને ખૂબ ઓછા તાપમાન પર ચલાવીને છોડી દે છે, જેના કારણે સવાર સુધી રૂમ જરૂરિયાત કરતાં વધુ ઠંડો થઈ જાય છે અને વીજળીનું બિલ પણ ફાજલ આવે છે. તેનો એક સ્માર્ટ રસ્તો એ છે કે જ્યારે રૂમ સારી રીતે ઠંડો થઈ જાય, ત્યારે સૂવાના થોડા કલાક પહેલાં ACને ‘કુલ મોડ’માંથી હટાવીને ‘ફૅન મોડ’ પર નાખી દો. રૂમની ઠંડક (Cooling retention) ઘણા સમય સુધી જળવાઈ રહેશે અને કોમ્પ્રેસર બંધ હોવાથી તમારી વીજળી પણ બચશે.
૩. રૂમની હવા બહાર કાઢવા અથવા ફ્રેશ કરવા માટે
ઘણીવાર રૂમમાં એક જ હવા ફરતી રહે છે અને વિચિત્ર ગૂંગળામણ અનુભવાવા લાગે છે. આવા સમયે ફૅન મોડ ચાલુ કરવાથી ઇન્ડોર યુનિટ ઝડપથી હવાને સર્ક્યુલેટ કરે છે, જેનાથી રૂમનું ભેજવાળું વાતાવરણ થોડું સારું થઈ જાય છે.
ફૅન મોડ વાપરતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
-
તેને કુલ મોડનો વિકલ્પ ન સમજવો: જો બહાર કાળઝાળ ગરમી ચાલી રહી હોય અને તાપમાન ૪૦ ડિગ્રીથી ઉપર હોય, તો ફૅન મોડ તમારા કોઈ કામમાં નહીં આવે. આવા સંજોગોમાં તમારે મજબૂરીવશ કુલ મોડનો જ ઉપયોગ કરવો પડશે.
-
રૂમની બારીઓ બંધ રાખવી: જ્યારે તમે ફૅન મોડ ચલાવી રહ્યા હોવ, ત્યારે પણ રૂમના દરવાજા અને બારીઓ બંધ રાખો જેથી અંદરની ઠંડી હવા બહાર ન નીકળે અને પંખાની હવાથ જ તમને રાહત મળતી રહે.
-
ઓટો ફૅન સ્પીડનો ઉપયોગ કરવો: તમે તમારા ACમાં ફૅનની સ્પીડને ‘ઓટો’ પર સેટ કરી શકો છો, જેથી જરૂરિયાતના હિસાબે હવાલો પ્રવાહ જાતે જ એડજસ્ટ થતો રહે.
ACનું વીજળીનું બિલ ઓછું કરવું કોઈ રોકેટ સાયન્સ નથી, બસ જરૂર છે તમારા ઘરના ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોને સમજદારીપૂર્વક વાપરવાની. ફૅન મોડ ACનું એક એવું જ છુપાયેલું અદ્ભુત ફીચર છે જે તમારા વીજળીના બિલને ઘટાડવામાં તમારી મોટી મદદ કરી શકે છે. આગલી વખતે જ્યારે વાતાવરણ થોડું આહ્લાદક હોય કે રૂમ અગાઉથી જ ઠંડો થઈ ચૂક્યો હોય, ત્યારે કુલ મોડ પર પૈસા ખર્ચવાને બદલે ફૅન મોડનો ઉપયોગ કરીને જુઓ. આ નાનો બદલાવ માત્ર તમારા વીજળીના બિલને જ નહીં ઘટાડે, પણ તમારા ACની લાઈફને પણ વધુ સારી બનાવશે.
