સુરતનો પ્રખ્યાત સ્ટ્રીટ ફૂડ હવે તમારા રસોડામાં: માત્ર ૧૦ મિનિટમાં તૈયાર કરો સ્પેશિયલ સુરતી લોચો
સુરતનું નામ પડે એટલે દરેક ચટોરાના મોંમાં પાણી આવી જાય, અને જ્યારે વાત સુરતના વિશ્વપ્રસિદ્ધ ‘સુરતી લોચા’ની હોય ત્યારે તો કહેવું જ શું! પરંપરાગત રીતે સુરતી લોચો બનાવવા માટે ચણાની દાળને કલાકો સુધી પલાળવી અને આથો લાવવો પડે છે, પરંતુ બદલાતા સમય સાથે હવે મિનિટોમાં ઇન્સ્ટન્ટ સુરતી લોચો બનાવી શકાય છે. ચણાના લોટ અને પૌંઆના અનોખા મિશ્રણથી તૈયાર થતી આ વાનગી સ્વાદમાં મૂળ સુરતી લોચાને પણ ટક્કર આપે છે.
ગુજરાતનું સુરત શહેર તેની અનોખી ખાણીપીણી અને સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ માટે વિશ્વભરમાં જાણીતું છે. “સુરતનું જમણ અને કાશીનું મરણ” એ કહેવત એમ જ પ્રખ્યાત નથી થઈ! સુરતના સ્ટ્રીટ ફૂડમાં જે વાનગી સૌથી વધુ લોકપ્રિય છે તે છે ‘સુરતી લોચો’. સામાન્ય રીતે લોચો બનાવવા માટે ચણાની દાળને આખી રાત કે કલાકો સુધી પલાળીને તેને પીસવી પડે છે અને ત્યારબાદ લાંબો સમય આથો લાવવો પડે છે. પરંતુ આજની ઝડપી જિંદગીમાં જો તમને અચાનક સુરતી લોચો ખાવાનું મન થાય, તો હવે કલાકો સુધી રાહ જોવાની જરૂર નથી.
માત્ર ચણાનો લોટ, પૌંઆ અને ઘરમાં રહેલી સરળ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને તમે મિનિટોમાં જ મિશ્રણ તૈયાર કરી, રેસ્ટોરન્ટ કે સુરતના પ્રખ્યાત લોચા સ્ટેન્ડ જેવો જ સોફ્ટ, ચટપટો અને ગરમાગરમ લોચો બનાવી શકો છો.

જરૂરી સામગ્રીનું વિગતીકરણ
ઇન્સ્ટન્ટ સુરતી લોચો બનાવવા માટેની સામગ્રી અત્યંત સરળ છે અને દરેક ભારતીય રસોડામાં આસાનીથી મળી રહે છે:
-
મુખ્ય ખીરું બનાવવા માટે: ૧ કપ (આશરે ૧૫૦ ગ્રામ) ચણાનો લોટ, ૧/૪ કપ ધોયેલા અને પલાળેલા પૌંઆ, ૨ થી ૩ ચમચી તાજું દહીં, ૧ ચમચી આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, ૧/૨ ચમચી હળદર, ૧ નાની ચમચી ઈનો (Fruit Salt) અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું.
-
સ્પેશિયલ લોચા મસાલો: લાલ મરચું પાવડર, સંચળ (કાળું મીઠું) અને શેકેલા જીરાનો પાવડર (સરખા પ્રમાણમાં મિક્સ કરેલો).
-
ગાર્નિશિંગ અને સર્વિંગ માટે: સીંગતેલ અથવા પીગળેલું બટર, ઝીણી સેવ, બારીક સમારેલી ડુંગળી, લીલી કોથમરી અને તીખી-મીઠી ચટણી.
બનાવવાની સંપૂર્ણ અને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
૧. ખીરું (Batter) તૈયાર કરવું:
સૌથી પહેલા મિક્સર જાર લો. તેમાં ચણાનો લોટ, થોડા પાણીમાં પલાળેલા પૌંઆ, ૨ થી ૩ ચમચી દહીં, આદુ-મરચાંની પેસ્ટ, હળદર, સ્વાદાનુસાર મીઠું અને જરૂર મુજબ પાણી ઉમેરી દો. હવે મિક્સરને બરાબર ચલાવીને ઢોકળાના ખીરા કરતાં થોડું પાતળું અને એકદમ સ્મૂધ મિશ્રણ તૈયાર કરી લો. પૌંઆ ઉમેરવાથી લોચાનું ટેક્સચર એકદમ સોફ્ટ અને જાળીદાર બને છે.
૨. આથો લાવવાની ટૂંકી પ્રક્રિયા:
મિક્સરમાંથી ખીરાને એક ઊંડા વાસણમાં કાઢી લો. આ ખીરાને ઢાંકીને ૧૦ થી ૧૫ મિનિટ માટે એકબાજુ રહેવા દો. આનાથી ચણાનો લોટ અને પૌંઆ પાણી સોષીને સરસ રીતે સેટ થઈ જશે.
૩. સ્ટીમ (બાફવાની) રીત:
હવે ઢોકળિયા કે સ્ટીમરમાં પાણી ગરમ કરવા મૂકો. લોચો બાફવાની પ્લેટ કે થાળીને થોડા તેલથી બરાબર ગ્રીસ કરી લો. વાસણમાં રાખેલા ખીરામાં ૧ નાની ચમચી ઈનો (ફ્રૂટ સોલ્ટ) ઉમેરીને એક જ દિશામાં હળવા હાથે મિક્સ કરો, જેથી ખીરું એકદમ ફૂલીને હળવું થઈ જાય. હવે તુરંત જ ખીરાને ગ્રીસ કરેલી પ્લેટમાં રેડો અને ઊંચી આંચ પર માત્ર ૭ થી ૮ મિનિટ માટે વરાળમાં બાફી લો. ધ્યાન રાખવું કે લોચાને ઢોકળાની જેમ એકદમ કઠણ નથી થવા દેવાનો, તે થોડો નરમ અને ચીકણો (લોચો પડે તેવો) રહેવો જોઈએ.

૪. ગરમાગરમ સર્વિંગ:
લોચો બફાઈ જાય એટલે તેને સ્ટીમરમાંથી બહાર કાઢી ગરમાગરમ જ પ્લેટમાં કાઢો. તેના પર ઉદાર હાથે કાચું સીંગતેલ કે પીગળેલું બટર રેડો. ત્યારબાદ ઉપરથી તૈયાર કરેલો ચટપટો લોચા મસાલો, પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઝીણી સેવ, સમારેલી ડુંગળી અને લીલી કોથમરી ભભરાવો.
સાથે મરચાં અને લીલી ચટણી પીરસીને ગરમાગરમ આસ્વાદ માણો. આ ઇન્સ્ટન્ટ વાનગી નાના બાળકોથી લઈને મોટા વડીલો સુધી સૌ કોઈને ખૂબ જ પસંદ આવશે