અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામ છતાં એલપીજી સપ્લાય પર કેમ મંડરાઈ રહ્યું છે સંકટ?
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલતા લશ્કરી તણાવમાં કામચલાઉ વિરામ આવ્યો હોવા છતાં, દરિયાઈ માર્ગો પર સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતાને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર અને એલપીજી (LPG) પુરવઠા પર ચિંતાના વાદળો હજુ પણ ઘેરાયેલા છે. જોકે, ભારતીય ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે આજે ૨૯ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ દેશભરમાં એલપીજી ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.
આજે ૨૯ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ સરકારી તેલ વિતરણ કંપનીઓ દ્વારા દેશભરમાં એલપીજી (LPG) ગેસ સિલિન્ડરના આજના દરો યથાવત રાખવામાં આવ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયામાં યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ વચ્ચે ઓમાન અને રાતા સમુદ્ર વિસ્તારના દરિયાઈ માર્ગો પર પુરવઠાની અનિશ્ચિતતા હોવા છતાં, સ્થાનિક સ્તરે ઘરગથ્થુ ગ્રાહકો માટે સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી, જે એક મોટો દિલચસ્પ રાહતનો વિષય છે.
જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ ડેટા દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગેસ સપ્લાય ચેઈન હજુ પણ ભારે દબાણ હેઠળ છે.
દરિયાઈ માર્ગો પર સંકટ અને એલપીજી પુરવઠા પર અસર
કેપ્લર શિપિંગ ડેટા (Kpler Shipping Data) ના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક અને રાજકીય તણાવના કારણે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ અને ગેસ ટ્રાન્ઝિટ પોઈન્ટ ગણાતા ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા માલવાહક જહાજોની સંખ્યામાં તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. હાલ આ વ્યૂહાત્મક માર્ગ પરથી દૈનિક માત્ર ૧૦ કરતાં પણ ઓછા કોમોડિટી જહાજો પસાર થઈ રહ્યા છે.
બીજી તરફ, રાતા સમુદ્રના પ્રવેશદ્વાર સમાન ‘બાબ અલ-મંડેબ સામુદ્રધુની’ (Bab al-Mandab Strait) માં હૂથી બળવાખોરોના વળતા હુમલા અને અનિશ્ચિતતાના કારણે રવિવારે માત્ર ૧૧ કોમોડિટી જહાજો જ પસાર થઈ શક્યા હતા. આ સંકટને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના પરિવહન ખર્ચમાં અને વિલંબમાં વધારો થયો છે, જેની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા સપ્લાય પર પડી રહી છે.
આજે તમારા શહેરમાં ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરનો ભાવ શું છે?
વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે દેશની જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓએ આજે સ્થાનિક કિંમતોમાં કોઈ વધારો કર્યો નથી:
-
દિલ્હી: ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમત રૂ. ૯૪૨.૦૦ પર સ્થિર છે.
-
મુંબઈ: આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં ઘરેલુ સિલિન્ડરનો ભાવ રૂ. ૯૪૧.૫૦ નોંધાયો છે.
નોંધનીય છે કે, દેશમાં ઘરેલુ ગેસના ભાવમાં છેલ્લે ૭ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે પ્રતિ સિલિન્ડર રૂ. ૨૯ નો વધારો થયો હતો. તે પૂર્વે ૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ રૂ. ૬૦ નો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો હતો. ત્યારથી અત્યાર સુધી ઘરેલુ કિંમતો સ્થિર રાખવામાં આવી છે.
કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના દરો અને ગ્રાહકોને રાહત
કોમર્શિયલ ઉપયોગ માટેના ૧૯ કિલોના એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં છેલ્લે ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ મોટી રાહત આપવામાં આવી હતી. ઓઇલ કંપનીઓએ કોમર્શિયલ સિલિન્ડર દીઠ રૂ. ૧૮૩.૫૦ નો મોટો ઘટાડો કર્યો હતો, જેનાથી હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ અને નાના વેપારીઓને મોટો આર્થિક લાભ થયો હતો.
આ સુધારા બાદ દિલ્હીમાં કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરનો ભાવ રૂ. ૩,૧૧૩.૫૦ થી ઘટીને રૂ. ૨,૯૩૦.૦૦ ના સ્તરે આવી ગયો હતો, જે આજે પણ એ જ ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે.
૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ થઈ શકે છે નવો ફેરફાર
સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (IOCL, BPCL, HPCL) સામાન્ય રીતે દર મહિનાની ૧ લી તારીખે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલ અને બેન્ચમાર્ક ઇંધણના દરોના આધારે એલપીજીના ભાવની સમીક્ષા કરે છે. આથી, હવે આગામી સંભવિત ભાવ ફેરફાર ૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ થવાની પૂરતી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
