શાળાએ જવા નીકળેલી ધોરણ ૭ ની વિદ્યાર્થીની અચાનક ગાયબ થઈ ગઈ, પછી સીસીટીવીના ૧ કેમેરાએ જે બતાવ્યું તે જોઈને પોલીસ પણ ચોંકી ગઈ!
આજના આધુનિક યુગમાં ટેકનોલોજી માત્ર સંચારનું માધ્યમ નથી રહી, પરંતુ તે સુરક્ષા માટેનું એક અતિ શક્તિશાળી સાધન બની ગઈ છે. જ્યારે કોઈ પરિવારનું બાળક અચાનક ગુમ થઈ જાય છે, ત્યારે તે પરિવાર પર આભ તૂટી પડે છે. આવી સ્થિતિમાં સમયસર મળેલી ટેકનોલોજીકલ મદદ કોઈ ચમત્કારથી ઓછી હોતી નથી.
ગુજરાત પોલીસે તાજેતરમાં અમલમાં મૂકેલા ‘ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબર સ્પેસ’ અભિયાન હેઠળ અદ્યતન ટેકનોલોજી, સીસીટીવી નેટવર્ક અને સાયબર ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને માત્ર ૨૮ જ દિવસના ટૂંકા ગાળામાં રાજ્યભરમાંથી ૪૨ ગુમ થયેલા બાળકોને સહીસલામત શોધી કાઢીને તેમના પરિવારો સાથે મિલન કરાવ્યું છે.
અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ અને મજબૂત નેતૃત્વ
આ રાજ્યવ્યાપી અભિયાન નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીના નેતૃત્વ હેઠળ અને રાજ્ય પોલીસ વડા (DGP) શ્રી જ્ઞાનેન્દ્રસિંહ મલિકના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઝુંબેશનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં સાયબર સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરવાનો, સાયબર અપરાધીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાનો અને ખાસ કરીને ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં મહિલાઓ તથા બાળકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો.
સીઆઈડી ક્રાઈમ અને રેલવેના મહાનિર્દેશક (DGP) ડૉ. કે.એલ.એન. રાવ તથા સીઆઈડી ક્રાઈમ (વુમન સેલ)ના અધિક પોલીસ મહાનિર્દેશક (ADGP) શ્રી અજય ચૌધરીની દેખરેખ હેઠળ આ સમગ્ર અભિયાન આયોજનબદ્ધ રીતે પાર પાડવામાં આવ્યું હતું. રાજ્યના તમામ પોલીસ સ્ટેશનો, સાયબર ક્રાઈમ સેલ અને સ્થાનિક પોલીસની સક્રિય ભાગીદારીથી આ અભિયાન અત્યંત સફળ રહ્યું હતું.
ખંભાતનો કિસ્સો: ‘વિશ્વાસ ફેઝ-૨’ સીસીટીવી નેટવર્કની કમાલ
આ સમગ્ર ઓપરેશન દરમિયાન ટેકનોલોજીની તાકાત દર્શાવતો એક ભાવુક કિસ્સો આણંદ જિલ્લાના ખંભાતમાં બન્યો હતો. ખંભાતની ખોડિયાર નગર સોસાયટીમાં રહેતી અને ખંભાત નાગરિક સહકારી બેંક પ્રાથમિક શાળામાં ધોરણ ૭ માં અભ્યાસ કરતી એક બાળકી સવારે પોતાની સાયકલ લઈને શાળાએ જવા નીકળી હતી.
જ્યારે બાળકી શાળાએ ન પહોંચી, ત્યારે સમયસૂચકતા વાપરીને તેના વર્ગશિક્ષકે વાલીઓને જાણ કરી હતી. ગભરાયેલા વાલીઓએ તાત્કાલિક ખંભાત સિટી પોલીસનો સંપર્ક કર્યો. પોલીસે ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વગર ‘વિશ્વાસ ફેઝ-૨’ સીસીટીવી નેટવર્ક અને ડિજિટલ સરવેલન્સ સાધનોનો ઉપયોગ કરીને રૂટનું એનાલિસિસ શરૂ કર્યું. સીસીટીવી ફૂટેજ ચકાસતાની સાથે જ પોલીસે ગણતરીના કલાકોમાં બાળકીનું લોકેશન ટ્રેસ કરી લીધું અને તેને તેની સાયકલ સાથે સહીસલામત શોધીને પરિવારને સોંપી દીધી.
૧ થી ૨૮ જુલાઈ: ૨૮ દિવસમાં ૪૨ માસૂમોનું પરિવાર સાથે મિલન
ખંભાતનો આ કિસ્સો માત્ર એક ઉદાહરણ છે. ૧ જુલાઈથી ૨૮ જુલાઈ દરમિયાન હાથ ધરાયેલા આ ખાસ અભિયાનમાં ગુજરાત પોલીસે સાયબર ટૂલ્સ, સીસીટીવી એનાલિટિક્સ અને ટેકનોલોજીકલ ડેટાની મદદથી રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી ગુમ થયેલા ૪૨ બાળકોને શોધી કાઢ્યા હતા.
જે બાળકોના ગુમ થવાથી પરિવારોમાં અંધકાર છવાઈ ગયો હતો, ત્યાં પોલીસે અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ફરી ખુશીઓ લાવી આપી હતી. આ સફળતા દર્શાવે છે કે જ્યારે પોલીસની કાર્યનિષ્ઠા સાથે આધુનિક સાધનો જોડાય છે, ત્યારે કેવા સકારાત્મક પરિણામો મળે છે.
ચાર તબક્કામાં હાથ ધરાયેલું બહુઆયામી ઓપરેશન
આ ‘ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબર સ્પેસ’ માત્ર બાળકોને શોધવા પૂરતું સીમિત નહોતું, પરંતુ તે ચાર અલગ-અલગ તબક્કામાં વહેંચાયેલું એક વ્યાપક અભિયાન હતું:
-
ગુમ થયેલા બાળકોની શોધખોળ: સાયબર સર્વેલન્સ અને સીસીટીવી એનાલિટિક્સ દ્વારા બાળકોનું લોકેશન ટ્રેસ કરવું.
-
સાયબર તપાસની ગુણવત્તા: સાયબર ગુનાઓની તપાસમાં સુધારો કરવો અને સાયબર અપરાધીઓ પર કડક સિકંજો કસવો.
-
ડિજિટલ સુરક્ષા જાગૃતિ: નાગરિકોને ઓનલાઈન છેતરપિંડી, ડિજિટલ ફ્રોડ અને સાયબર જોખમો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે શિક્ષિત કરવા.
-
સોશિયલ મીડિયા અને આઉટરીચ કેમ્પેઈન: શાળાઓ, કોલેજો અને જાહેર સ્થળોએ આઉટરીચ સેશન્સ અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સાયબર હાઈજીન તથા ઈન્ટરનેટના જવાબદાર ઉપયોગ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવી.
ટેકનોલોજી આધારિત સ્માર્ટ પોલિસિંગ તરફ ગુજરાતનું મજબૂત કદમ
ગુજરાત પોલીસનું આ સફળ અભિયાન સાબિત કરે છે કે રાજ્યમાં લો એન્ડ ઓર્ડર જાળવવા અને નાગરિકોની સુરક્ષા માટે ટેકનોલોજી હવે મુખ્ય હથિયાર બની ગઈ છે. રાજ્યભરમાં પથરાયેલું સીસીટીવી નેટવર્ક, સાયબર ફોરેન્સિક સાધનો અને ત્વરિત એક્શન લેતી પોલીસ ટીમ આજે રાજ્યના બાળકો અને મહિલાઓ માટે એક અદૃશ્ય પણ મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડી રહી છે.
