પીએમ કેર્સ ફંડની તપાસ કરાવો, મોદીજી માફ કરી દેશે’: RTI કાર્યકર્તા પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં કટાક્ષ
દેશમાં સરકારી ભંડોળ, પારદર્શિતા અને નાગરિકોના અધિકારોને લઈને સતત ચર્ચાઓ ચાલતી રહે છે. પીએમ કેર્સ ફંડ (PM CARES Fund) ની નાણાકીય પારદર્શિતા અને તેની તપાસ અંગે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ તરફથી કરવામાં આવેલી કેટલીક મૌખિક ટિપ્પણીઓ સામે આવ્યા બાદ રાજકીય અને કાનૂની ગલિયારાઓમાં નવો વિવાદ છેડાયો છે.
સુનાવણી દરમિયાન RTI કાર્યકર્તા અને અરજદાર દ્વારા ફંડની તપાસ માટે રજૂ કરાયેલી દલીલો પર કટાક્ષ કરતાં ચીફ જસ્ટિસે હળવા અંદાજમાં કહ્યું હતું કે, “પીએમ કેર્સ ફંડની તપાસ કરાવો, મોદીજી તમને માફ કરી દેશે.” આ નિવેદન બહાર આવ્યા બાદ સોશિયલ મીડિયા પર વિવિધ રાજકીય પક્ષો અને સંગઠનો (CJP સહિત) દ્વારા આ ટિપ્પણી પર ભારે પ્રતિક્રિયાઓ આપવામાં આવી રહી છે.
પીએમ કેર્સ ફંડ અંગેનો વિવાદ અને RTI નો મુદ્દો
કોરોના મહામારી દરમિયાન દેશભરના નાગરિકો અને વિવિધ સંસ્થાઓ પાસેથી સ્વેચ્છિક દાન એકત્ર કરવા માટે ‘પીએમ કેર્સ ફંડ’ ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતથી જ વિપક્ષી પક્ષો અને નાગરિક અધિકાર કાર્યકર્તાઓ આ ફંડને કાગળ પર જાહેર સંસ્થા (Public Authority) ઘોષિત કરીને તેને રાઈટ ટુ ઈન્ફોર્મેશન (RTI) એક્ટ હેઠળ લાવવાની માગ કરી રહ્યા છે.
અરજદારોનો આરોપ છે કે ફંડમાં અબજો રૂપિયાનું દાન મળ્યું હોવા છતાં તેનું સત્તાવાર રીતે સીએજી (CAG) ઓડિટ કરાવવામાં આવતું નથી. બીજી તરફ, કેન્દ્ર સરકાર અને ટ્રસ્ટનું વલણ એવું રહ્યું છે કે આ એક સરકારી ભંડોળ નથી પરંતુ સ્વેચ્છિક ટ્રસ્ટ છે, તેથી તેને સત્તાવાર આંકડાકીય તપાસ હેઠળ લાવી શકાય નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ મુદ્દે લાંબા સમયથી કાનૂની લડાઈ ચાલી રહી છે.
CJI ની ટિપ્પણી અને જાહેર માનસ પર તેની અસર
અદાલતી કાર્યવાહી દરમિયાન જ્યારે અરજદાર તરફથી વારંવાર તપાસની માગણીઓને દોહરાવવામાં આવી રહી હતી, ત્યારે અદાલતના બેન્ચ તરફથી કરાયેલી ટિપ્પણી ‘મોદીજી માફ કરી દેશે’ એક તરફ હળવી વક્રોક્તિ ગણાઈ રહી છે, તો બીજી તરફ વિવેચકો તેને કાનૂની લડાઈમાં નાગરિક અધિકારકર્તાઓની નિરાશાના સંકેત તરીકે પણ મૂલવી રહ્યા છે.
આરટીઆઈ કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે પારદર્શિતા એ લોકશાહીનો મુખ્ય આધારસ્તંભ છે, અને સરકાર સમક્ષ પ્રશ્નો પૂછવા એ નાગરિકોનો બંધારણીય અધિકાર છે. બીજી તરફ, શાસક પક્ષ અને કાનૂની નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે તથ્યો વગર વારંવાર કોર્ટનો સમય બગાડીને ચોક્કસ મુદ્દાઓ પર અરજીઓ દાખલ કરવાથી સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા અને કામગીરી પર નકારાત્મક અસર પડે છે. હાલમાં આ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટ અને દેશના નાગરિક સમાજમાં તીવ્ર ચર્ચાનો વિષય બનેલો છે.
