‘ઝકરબર્ગ ભારતને અસ્થિર કરવા માંગે છે’: પીએમ મોદીની પોસ્ટ હટાવવાના વિવાદ પર સંસદીય સમિતિના અધ્યક્ષનો મેટા બોસ પર સણસણતો પ્રહાર
માર્ક ઝુકરબર્ગ પોતે માફી માંગે નહીં તો મેટા પાસેથી ‘સેફ હાર્બર’ સુરક્ષા પાછી ખેંચવાની નિશિકાંત દુબેની ચીમકી; બિગ ટેક કંપનીઓ સાથે 5 કલાક ચાલેલી બેઠક બાદ આકરો નિર્ણય
પીએમ મોદીનો વીડિયો હટાવતાં વિવાદ વકર્યો
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ફેસબુક પરથી ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો એક વીડિયો ટૂંક સમય માટે હટાવી દેવામાં આવ્યા બાદ દેશમાં મોટો રાજકીય અને ટેકનિકલ વિવાદ ઊભો થયો છે. આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લેતાં સંદેશાવ્યવહાર અને આઇટી (IT) પરની સંસદીય સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ અને ભાજપના સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ મેટાના સીઈઓ (CEO) માર્ક ઝુકરબર્ગના ઇરાદાઓ સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
સંસદીય પેનલની મહત્વની બેઠક બાદ દુબેએ સીધો આરોપ લગાવ્યો હતો કે, ઝુકરબર્ગ અને તેમની કંપનીનો હેતુ ભારતને અસ્થિર કરવાનો છે. આ સાથે તેમણે માંગ કરી છે કે આ મુદ્દે મેટાના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી માર્ક ઝુકરબર્ગ પોતે ભારત અને સંસદ સમક્ષ માફી માંગે.
સંસદીય સમિતિની બેઠક અને ‘સેફ હાર્બર’ પાછું ખેંચવાની ચેતવણી
સંસદીય પેનલે મેટા, સ્નેપચેટ, ગૂગલ, એક્સ (X) અને યુટ્યુબ (YouTube) જેવી વૈશ્વિક ટેક પ્લેટફોર્મ્સના પ્રતિનિધિઓ સાથે લગભગ પાંચ કલાક સુધી લાંબી બેઠક યોજી હતી.
બેઠક બાદ પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં ગોડ્ડાથી ભાજપના સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ જણાવ્યું હતું કે:
વીડિયો હટાવવો ગંભીર બાબત: વડાપ્રધાન જેવી બંધારણીય વ્યક્તિનો વીડિયો પાંચ કલાકથી વધુ સમય માટે પ્લેટફોર્મ પરથી દૂર કરવો એ અત્યંત ગંભીર બાબત છે.
સીઈઓ તરફથી માફીની માંગ: મેટા ઇન્ડિયાના પ્રતિનિધિઓ માફી માંગવા તૈયાર હતા, પરંતુ સમિતિએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માફી ખુદ કંપનીના સીઈઓ માર્ક ઝુકરબર્ગ તરફથી આવવી જોઈએ.
સેફ હાર્બર રદ કરવાની ચીમકી: જો ઝુકરબર્ગ વ્યક્તિગત રીતે માફી નહીં માંગે, તો આઇટી એક્ટની કલમ 79 હેઠળ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓને મળતી ‘સેફ હાર્બર’ (Safe Harbor) સુરક્ષા પાછી ખેંચી લેવાની ભલામણ કરવામાં આવશે. જો આ સુરક્ષા દૂર થાય, તો પ્લેટફોર્મ પર પોસ્ટ થતા દરેક કન્ટેન્ટ માટે કંપની પોતે કાયદાકીય રીતે જવાબદાર બનશે.
“આ પહેલી વાર નથી” ભૂતકાળના વિવાદોનો ઉલ્લેખ
દુબેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મેટા દ્વારા ભારતની રાજકીય પ્રક્રિયા અને શાસનમાં દખલ કરવાનો આ પહેલો પ્રયાસ નથી.
તેમણે જાન્યુઆરી 2025માં ઝુકરબર્ગ દ્વારા આપવામાં આવેલા એક વિવાદિત નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તે સમયે ઝુકરબર્ગે દાવો કર્યો હતો કે કોવિડ બાદ લોકોનો સરકારો પરથી વિશ્વાસ ઉઠી ગયો હતો, જેના કારણે 2024ની ચૂંટણીઓમાં ઘણી શાસક સરકારો હારી ગઈ હતી. આ યાદીમાં તેમણે ભારતનો પણ સમાવેશ કર્યો હતો, જોકે 2024માં ભાજપ આગેવાની હેઠળનું એનડીએ (NDA) જોડાણ સત્તા પર આવ્યું હતું. આ નિવેદન બાદ ભારે વિરોધ થતાં ટેક જાયન્ટે માફી માંગવી પડી હતી.
#WATCH | Delhi: After chairing the meeting of the Parliamentary Standing Committee on Communications & IT, Committee Chairman and BJP MP Dr Nishikant Dubey said, “…Understand the situation that has arisen within the algorithm. What Meta India did, what X did, and what YouTube… pic.twitter.com/L36mSc7bDl
— ANI (@ANI) August 3, 2026
પક્ષપાતી અલ્ગોરિધમ અને બાળ સુરક્ષા સામે ગંભીર આરોપો
સંસદીય સમિતિએ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓના અલ્ગોરિધમ અને કન્ટેન્ટ મોડરેશન નીતિઓ પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા હતા:
1. અલ્ગોરિધમમાં ભેદભાવ:
દુબેના જણાવ્યા મુજબ, મેટાના અલ્ગોરિધમમાં મોટો પક્ષપાત જોવા મળ્યો છે. દેશના મુખ્ય નોંધાયેલા રાજકીય પક્ષો (ભાજપ, કોંગ્રેસ, સમાજવાદી પાર્ટી, આપ)ની કુલ વ્યુઅરશિપ અંદાજે 23 થી 24 મિલિયન છે, જ્યારે બિન-નોંધાયેલા સંગઠનો, અજાણ્યા પેજીસ અથવા બિન-સરકારી સંસ્થાઓ (NGO)ને 27 મિલિયન જેટલી વ્યુઅરશિપ અલ્ગોરિધમ દ્વારા આપવામાં આવી રહી છે.
2. ચાઇલ્ડ એબ્યુઝ અને મહિલા વિરોધી કન્ટેન્ટ:
મેટા અને યુટ્યુબ જેવા પ્લેટફોર્મ્સ પર બાળ જાતીય શોષણ સામગ્રી (CSAM) અને મહિલાઓની સુરક્ષાને જોખમાવતી સામગ્રી સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહે છે. કંપનીઓ આવા સંવેદનશીલ કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક હટાવવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
રાજ્ય સરકારોનો અસંતોષ અને કાયદાકીય કાર્યવાહી
ટેક કંપનીઓની મનસ્વીતા સામે માત્ર કેન્દ્ર સરકાર જ નહીં પરંતુ વિવિધ રાજ્યો પણ પગલાં લઈ રહ્યા છે. તેલંગાણાની કોંગ્રેસ સરકારે પણ મેટા ઈન્ડિયા સામે એફઆઈઆર (FIR) નોંધાવી છે.
