વીજળીનું બિલ અડધું કરવાનો માસ્ટરપ્લાન: બે 5kW કે એક 10kW સોલર? જાણો ક્યાં થશે ખરી બચત!
આજના મોંઘવારીના જમાનામાં ઘરનું વીજળીનું બિલ ઘટાડવું એ દરેક મધ્યમવર્ગીય પરિવાર માટે પ્રાથમિકતા બની ગયું છે. ખાસ કરીને ગરમીની સિઝનમાં દિવસ-રાત ચાલતા એસી અને મોટા ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોના કારણે લાઈટબિલ હજારો રૂપિયામાં આવે છે. આ તકલીફમાંથી બચવા માટે ઘરની છત પર સોલર પેનલ લગાવવી એ સૌથી શ્રેષ્ઠ અને કાયમી ઉકેલ ગણાય છે.
જોકે, જ્યારે કોઈ ગ્રાહક પોતાના ઘર કે વ્યવસાયિક જગ્યા માટે ૧૦ કિલોવોટ પાવરની જરૂરિયાત નક્કી કરે છે, ત્યારે તેની સામે એક મોટો ટેકનિકલ પ્રશ્ન ઊભો થાય છે. શું ૫ કિલોવોટ ક્ષમતાના બે અલગ-અલગ સોલર પ્લાન્ટ મુકાવવા જોઈએ કે પછી ૧૦ કિલોવોટની એક સિંગલ સોલર સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરાવવી જોઈએ? યોગ્ય માહિતીના અભાવે લેવાયેલો એક ખોટો નિર્ણય ગ્રાહકને હજારો રૂપિયાનો વધારાનો આર્થિક બોજ આપી શકે છે.
સ્થાપના અને સાધનોના ખર્ચનું ગણિત
સોલર એન્જિનિયરોના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૦ કિલોવોટની એક જ સિંગલ સિસ્ટમ લગાવવી એ આર્થિક દ્રષ્ટિએ સૌથી વધુ ફાયદાકારક સોદો છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ૧૦ કિલોવોટના એક સિંગલ સોલર પ્લાન્ટમાં માત્ર એક જ મોટું સોલર ઇન્વર્ટર, સિંગલ વાયરિંગ નેટવર્ક અને એક જ વાર માઉન્ટિંગ સ્ટ્રક્ચરનો ખર્ચ થાય છે.
બીજી તરફ, જો તમે ૫ કિલોવોટની બે અલગ-અલગ સિસ્ટમ બેસાડવાનો નિર્ણય કરો છો, તો તમારે બે અલગ-અલગ ઇન્વર્ટર ખરીદવા પડે છે. આ સિવાય ડબલ પ્રોટેક્શન સ્વિચ, ડબલ વાયરિંગ અને બે વાર ઇન્સ્ટોલેશન ચાર્જ ચૂકવવો પડે છે, જે તમારું બજેટ બિનજરૂરી રીતે વધારી દે છે. એક જ મોટી સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરવાથી સાધનો અને મજૂરીનો પ્રારંભિક ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.
લોડ મેનેજમેન્ટ અને કામગીરીની ક્ષમતા
જે ઘરોમાં મોટા પાયે વીજ વપરાશ થાય છે—જેમ કે એકસાથે ૩ થી ૪ એસી, સમર્સિબલ પંપ, ગીઝર અને ઇન્ડક્શન ચાલતા હોય—ત્યાં પાવરનો ઝાટકો (Peak Load) ખૂબ વધારે હોય છે. ૧૦ કિલોવોટની એક સિંગલ સિસ્ટમ આ ભારે પાવર લોડને ખૂબ જ સરળતાથી અને સ્થિર રીતે સંભાળી લે છે.
પરંતુ જો ૫ કિલોવોટના બે અલગ પ્લાન્ટ હોય અને ઘરના વીજ જોડાણને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવે, તો ઘણીવાર એવું બને છે કે ઘરની એક લાઇન પર લોડ વધી જાય અને બીજી લાઇન ખાલી રહે. આના કારણે લોડ વધારે હોય તેવા ભાગમાં ટ્રીપિંગ થવું, સિસ્ટમ ગરમ થઈ જવી કે પાવર ફ્લક્ચ્યુએશન થવાનો ભય સતત રહે છે.
જાળવણી અને આફ્ટર-સેલ્સ સર્વિસ
કોઈપણ ટેકનિકલ સિસ્ટમમાં ઉપકરણોની સંખ્યા જેટલી ઓછી હોય, તેની જાળવણી એટલી જ આસાન રહે છે. ૧૦ કિલોવોટની એક સિસ્ટમમાં માત્ર એક જ ઇન્વર્ટરની દેખરેખ રાખવાની હોય છે.
જ્યારે બે અલગ સિસ્ટમમાં સાધનોની સંખ્યા બમણી થઈ જાય છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં કોઈ ટેકનિકલ ખામી સર્જાય તો રિપેરિંગ અને પાર્ટ્સ બદલવાનો ખર્ચ વધી જાય છે.
જગ્યા અને બજેટનું આયોજન
૧૦ કિલોવોટની મોટી સિસ્ટમ મૂકાવતા પહેલાં ઘરની છત પર પૂરતી જગ્યા અને આખો દિવસ સૂર્યપ્રકાશ મળે છે કે નહીં તે ચકાસવું અત્યંત જરૂરી છે. જો તમારી પાસે હાલમાં પૂરતું બજેટ ન હોય, તો તમે શરૂઆતમાં ૫ કિલોવોટની એક સિસ્ટમથી શરૂઆત કરી શકો છો અને ભવિષ્યમાં બજેટ થાય ત્યારે ઇન્વર્ટર અને પેનલ્સ અપગ્રેડ કરાવીને તેને ૧૦ કિલોવોટ સુધી લઈ જઈ શકો છો.
જો તમારી પાસે છત પર પૂરતી જગ્યા હોય અને બજેટ ઉપલબ્ધ હોય, તો ૫ કિલોવોટના બે પ્લાન્ટ કરતાં એક જ ૧૦ કિલોવોટનો સોલર પ્લાન્ટ લગાવવો એ બચત, ઓછી જાળવણી અને વધુ પાવર માટે સૌથી વધુ નફાકારક સાબિત થાય છે.
