મોટો આંચકો! સવાર-સવારમાં જ ક્રેશ થયું WhatsApp સર્વર, ફોન રીસ્ટાર્ટ કરતા પહેલાં આ ખાસ વાંચો.
વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય અને રોજિંદા જીવનનો એક મહત્વનો હિસ્સો બની ગયેલા ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ વોટ્સએપ (WhatsApp) ના કરોડો યુઝર્સ માટે સોમવારની સવાર મુશ્કેલીભરી સાબિત થઈ છે. સોમવારે વહેલી સવારથી જ વિશ્વના ઘણા દેશોમાં વોટ્સએપનું સર્વર ડાઉન થવાને કારણે વૈશ્વિક આઉટેજ (Global Outage) ની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. આ ટેકનિકલ ખામીને લીધે યુઝર્સ એકબીજાને ફોટો, વીડિયો, જીઆઇએફ (GIF), સ્ટીકર્સ અને અન્ય મીડિયા ફાઇલો મોકલવામાં અસમર્થ રહ્યા હતા.
મેટા (Meta) ની માલિકી ધરાવતા વોટ્સએપમાં અચાનક આવેલી આ સમસ્યાને કારણે ઓફિસનું કામ કરતા પ્રોફેશનલ્સથી લઈને સામાન્ય લોકો ભારે પરેશાન થયા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર પણ આ અંગે ફરિયાદોનો પૂર આવ્યો હતો. ચાલો જાણીએ કે આ આઉટેજ દરમિયાન યુઝર્સને કેવા પ્રકારની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો અને કયા દેશોમાં આની સૌથી વધુ અસર જોવા મળી.

ડાઉનડિટેક્ટર (Downdetector) ના આંકડા શું કહે છે?
બજારમાં ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ અને એપ્સના આઉટેજ પર નજર રાખતી પ્રખ્યાત વેબસાઈટ ‘ડાઉનડિટેક્ટર’ (Downdetector) ના જણાવ્યા અનુસાર, સોમવારે વહેલી સવારથી જ યુઝર્સે વોટ્સએપ કામ ન કરતું હોવાની ફરિયાદો નોંધાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. ડાઉનડિટેક્ટર પર યુઝર્સ દ્વારા નોંધાવવામાં આવેલી ફરિયાદોના આંકડા નીચે મુજબ વહેંચાયેલા હતા:
-
૪૧ ટકા યુઝર્સ: મેસેજ મોકલવા કે મેળવવામાં (Messaging) સમસ્યા આવી રહી હોવાની ફરિયાદ કરી.
-
૪૦ ટકા યુઝર્સ: આખી એપ્લિકેશન (App) જ યોગ્ય રીતે કામ ન કરતી હોવાનું જણાવ્યું.
-
૧૩ ટકા યુઝર્સ: નોટિફિકેશન (Notifications) ન મળવા અથવા મોડા મળવાની ફરિયાદ નોંધાવી.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે આ ખામી કોઈ એક નાના ફીચર પૂરતી મર્યાદિત નહોતી, પરંતુ તેની અસર એપના આખા યુઝર ઇન્ટરફેસ અને કનેક્ટિવિટી પર પડી હતી.
મીડિયા ફાઇલો અપલોડિંગમાં થઈ રહ્યો હતો મોટો ધાંધિયા
આ આઉટેજની સૌથી અજીબ અને પરેશાન કરનારી બાબત એ હતી કે વોટ્સએપ પર સામાન્ય ટેક્સ્ટ મેસેજ (લખાણવાળા સંદેશા) મોકલાઈ રહ્યા હતા. કેટલાક યુઝર્સ એકબીજાને ટેક્સ્ટ મેસેજ મોકલી શકતા હતા, પરંતુ જેવી કોઈ વ્યક્તિ ફોટો અથવા વીડિયો મોકલવાનો પ્રયાસ કરતી, કે તરત જ પ્રક્રિયા અટકી જતી હતી.
ઘણા યુઝર્સે જણાવ્યું કે ચેટ બોક્સમાં ફોટો સિલેક્ટ કરીને સેન્ડ કર્યા પછી પણ તે સામેવાળી વ્યક્તિ સુધી પહોંચતો નહોતો. સ્ક્રીન પર માત્ર ‘લોડિંગ’ (Loading Icon) નું ચિહ્ન ગોળ-ગોળ ફરતું દેખાતું હતું અથવા તો ‘રીટ્રાય’ (Retry) એટલે કે ફરીથી પ્રયાસ કરવાનો ઓપ્શન આવી જતો હતો. માત્ર ફોટો-વીડિયો જ નહીં, પણ રોજિંદા ચેટિંગમાં વપરાતા ડિજિટલ સ્ટીકર્સ અને જીઆઇએફ (GIF) પણ મોકલી શકાતા નહોતા. ખાસ કરીને જે ફાઇલોની સાઈઝ મોટી હતી, તે અપલોડ થવામાં કલાકોનો સમય લાગતો હતો અથવા તો છેલ્લે ‘ફેઈલ’ (Failed) થઈ જતી હતી. આનાથી સ્પષ્ટ થતું હતું કે વોટ્સએપના મલ્ટિમીડિયા સર્વરમાં કોઈ મોડી ટેકનિકલ ખામી સર્જાઈ હતી.
ભારત સહિત કયા-કયા દેશોમાં જોવા મળી અસર?
આ કોઈ સ્થાનિક નેટવર્કની સમસ્યા નહોતી પરંતુ એક વૈશ્વિક કટોકટી હતી. ડાઉનડિટેક્ટર અને સોશિયલ મીડિયા પર જે રીતે અલગ-અલગ ભાષાઓમાં ફરિયાદો આવી રહી હતી, તેનાથી સાબિત થયું કે આ સમસ્યા વિશ્વના ઘણા મોટા દેશોમાં એકસાથે શરૂ થઈ હતી. આ આઉટેજથી પ્રભાવિત મુખ્ય દેશોમાં શામેલ છે:
-
ભારત (India): જ્યાં વિશ્વના સૌથી વધુ વોટ્સએપ યુઝર્સ છે, ત્યાં સવારથી જ લોકો પરેશાન થયા હતા.
-
યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) અને ફ્રાન્સ (France): યુરોપના આ દેશોમાં પણ મીડિયા શેરિંગ ઠપ્પ થઈ ગયું હતું.
-
બ્રાઝિલ, કેનેડા અને મેક્સિકો: ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકાના દેશોમાં પણ આ જ સ્થિતિ હતી.
-
સ્પેન અને કોલંબિયા: અહીં પણ યુઝર્સે મીડિયા ફાઇલો બ્લોક થઈ હોવાની જાણ કરી હતી.
ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ આટલા મોટા પાયે ફરિયાદો આવવાનો અર્થ એ છે કે મેટાના સેન્ટ્રલ સર્વર અથવા ક્લાઉડ નેટવર્કમાં કોઈ મોટો ટેકનિકલ બગ (Bug) આવી ગયો હતો, જેના કારણે ગ્લોબલ ટ્રાફિક જામ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.

યુઝર્સે કર્યા જુગાડ, પણ બધું જ રહ્યું નકામું
જ્યારે પણ કોઈ એપ કામ કરવાનું બંધ કરે છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે લોકો જે ઘરગથ્થુ ઉપાયો અજમાવે છે, તેવા તમામ પ્રયાસો આજે પણ યુઝર્સે કરી જોયા. ઘણા લોકોએ પોતાના સ્માર્ટફોનને રીસ્ટાર્ટ (Restart) કર્યો, તો કેટલાકે વાય-ફાય (Wi-Fi) બંધ કરીને મોબાઈલ ડેટા પર એપ ચલાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો જેથી નેટવર્કની ખામી ઓળખી શકાય.
કેટલાક યુઝર્સે તો એક ડગલું આગળ વધીને વોટ્સએપને અનઇન્સ્ટોલ કરીને ફરીથી ઇન્સ્ટોલ (Reinstall) પણ કરી જોયું. પરંતુ આ તમામ જુગાડ નકામા સાબિત થયા, કારણ કે સમસ્યા યુઝર્સના ફોન કે ઇન્ટરનેટ કનેક્શનમાં નહોતી, પણ ખુદ વોટ્સએપના મુખ્ય સર્વરમાં હતી.
મેટા (Meta) તરફથી મૌન, રવિવારે પણ આવ્યા હતા સંકેત
આવડી મોટી વૈશ્વિક સમસ્યા સર્જાઈ હોવા છતાં, વોટ્સએપની પેરેન્ટ કંપની મેટા (Meta) દ્વારા આ અહેવાલ લખાય છે ત્યાં સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન કે સ્પષ્ટતા બહાર પાડવામાં આવી નથી. કંપનીએ એ નથી જણાવ્યું કે આ ખામી પાછળનું સાચું કારણ શું હતું અને સિસ્ટમ ક્યારે સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થશે.
નોંધનીય છે કે, આઉટેજ ટ્રેકિંગ પ્લેટફોર્મના અહેવાલો મુજબ, વોટ્સએપમાં આવી જ નાની-મોટી સર્વિસ સમસ્યાઓ રવિવારે પણ જોવા મળી હતી, જે સોમવારે આવનારા મોટા કડાકાનો સંકેત હોઈ શકે છે. હાલમાં યુઝર્સ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉનું ટ્વિટર) પર #WhatsAppDown હૅશટૅગ સાથે મીમ્સ શેર કરીને પોતાનો બળાપો કાઢી રહ્યા છે અને સિસ્ટમ ક્યારે સામાન્ય થાય તેની રાહ જોઈ રહ્યા છે.