બદલાતા યુગ સાથે પોતાને કરો અપડેટ: યુવાનો માટે આ આદતો છે અત્યંત જરૂરી
દર વર્ષે ૧૨ ઓગસ્ટના રોજ વિશ્વભરમાં ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા દિવસ’ ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસ યુવાનોની અસીમ ઊર્જા, તેમના સપનાઓ અને સમાજમાં તેમના અમૂલ્ય યોગદાનને બિરદાવવાનો એક શ્રેષ્ઠ અવસર છે. માનવ જીવનમાં ૨૦ થી ૩૦ વર્ષ વચ્ચેનો સમયગાળો સૌથી નિર્ણાયક અને સુવર્ણ કાળ માનવામાં આવે છે. આ જ એ ઉંમર છે જ્યારે વ્યક્તિ પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરીને પ્રોફેશનલ લાઈફમાં કદમ મૂકે છે, પોતાની પ્રથમ નોકરી કે વ્યવસાય શરૂ કરે છે અને પોતાના ભવિષ્યની મજબૂત પાયાબંધી કરે છે. જો આ તબક્કે કેટલીક વ્યવહારુ અને મહત્વપૂર્ણ જીવન કુશળતાઓ (Life Skills) કેળવવામાં આવે, તો આવનારું આખું જીવન ખૂબ જ સરળ, સુખી અને ચિંતામુક્ત બની શકે છે.
૧. નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને રોકાણની કળા
સામાન્ય રીતે ૨૦ વર્ષની ઉંમર પછી યુવાનો પોતે કમાતા થાય છે. આ સમયે માત્ર પૈસા કમાવા પૂરતા નથી, પરંતુ તે નાણાંનું યોગ્ય સંચાલન કરવું સૌથી વધુ જરૂરી છે. તમારી આવક કે પોકેટ મનીનું એક ચોક્કસ બજેટ બનાવવાની આદત કેળવવી જોઈએ અને બિનજરૂરી ખર્ચાઓ પર લગામ મૂકવી જોઈએ. કમાયેલા નાણાંને માત્ર પિગી બેંક કે બચત ખાતામાં મૂકી રાખવાને બદલે તેને સમજદારીપૂર્વક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, એસઆઈપી કે અન્ય યોગ્ય જગ્યાએ રોકતા શીખવું જોઈએ. નાની વયથી જ યોગ્ય નાણાકીય આયોજન કરવાથી ભવિષ્યમાં ક્યારેય આર્થિક સંકટ સમયે બીજા પર નિર્ભર રહેવું પડતું નથી.
૨. સ્વાસ્થ્ય અને ફિટનેસ પ્રત્યે ગંભીરતા
યુવાનીના જોશમાં અવારનવાર યુવાનો પોતાના શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યની અવગણના કરતા હોય છે. મોડે સુધી જાગવું, અસંતુલિત આહાર લેવો અને શારીરિક શ્રમનો અભાવ – આ બધી ખરાબ આદતો શરૂઆતમાં સામાન્ય લાગે છે, પરંતુ પાછળથી ગંભીર બીમારીઓનું કારણ બને છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ વયમાં જ પૌષ્ટિક ખોરાક, પૂરતી sleep (ઊંઘ) અને દૈનિક કસરત કે યોગને દિનચર્યાનો હિસ્સો બનાવવો જોઈએ. સ્વસ્થ તન અને મન વગર જીવનમાં કોઈ મોટી સફળતાનો આનંદ માણી શકાતો નથી.
૩. પ્રભાવાત્મક વાતચીત કૌશલ્ય (Communication Skills)
તમે સમાજમાં, કોલેજમાં કે ઓફિસમાં લોકો સાથે કેવી રીતે સંવાદ સાધો છો તે તમારા વ્યક્તિત્વની છાપ રજૂ કરે છે. હંમેશાં સરળ, સ્પષ્ટ અને નમ્ર ભાષામાં વાત કરવાની કળા શીખવી જોઈએ. આ સિવાય, એક સારા વક્તા બનવાની સાથે સારા શ્રોતા બનવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. સામેની વ્યક્તિની વાત ધ્યાનથી સાંભળવાની અને સમજવાની ક્ષમતા તમારા સંબંધોને મજબૂત બનાવે છે, નવા મિત્રો બનાવવામાં મદદ કરે છે અને કારકિર્દીમાં પ્રગતિના નવા દરવાજા ખોલે છે.
૪. સ્વ-સંભાળ અને નિષ્ફળતાને સ્વીકારવાની ક્ષમતા
૨૦ થી ૩૦ વર્ષની ઉંમર પ્રયોગો કરવાની ઉંમર છે, તેથી અહીં ઘણી વાર યોજનાઓ નિષ્ફળ પણ જઈ શકે છે. પરીક્ષામાં ઓછા ગુણ આવવા, ઈન્ટરવ્યુમાં સિલેક્ટ ન થવું કે બિઝનેસમાં નુકસાન થવું એ જીવનનો અંત નથી, પરંતુ એક નવો પાઠ છે. નિષ્ફળતાથી હતાશ થવાને બદલે પોતાની ભૂલોનું વિશ્લેષણ કરીને તેમાંથી શીખવું જોઈએ. આત્મવિશ્વાસ જાળવી રાખીને ફરીથી પ્રયાસ કરવાની માનસિકતા જ વ્યક્તિને સાચા અર્થમાં પરિપક્વ અને સફળ બનાવે છે.
૫. આત્મનિર્ભર બનીને પોતાના નિર્ણયો લેવા
બાળપણમાં આપણા મોટાભાગના નિર્ણયો વાલીઓ કે પરિવારના વડીલો લેતા હોય છે. પરંતુ ૨૦ વર્ષ વટાવ્યા પછી જીવનનું સુકાન પોતાના હાથમાં લેવું પડે છે. કયો અભ્યાસક્રમ પસંદ કરવો, કયા ક્ષેત્રમાં નોકરી કરવી કે કેવા મિત્રોનો સંગ કરવો – આ તમામ નિર્ણયો તર્કબદ્ધ રીતે લેતા શીખવું જોઈએ. અનુભવી લોકો પાસેથી સલાહ-સૂચન ચોક્કસ લેવા, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય પોતાની સમજણ અને ક્ષમતાના આધારે જ લેવો જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં કોઈને દોષ આપવો ન પડે.
૬. સતત નવું શીખવાની અને અપડેટ રહેવાની વૃત્તિ
આજનો ટેકનોલોજીનો યુગ ખૂબ જ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યો છે. કામ કરવાની જૂની પદ્ધતિઓ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે અને નવી નવી સ્કિલ્સ માર્કેટમાં આવી રહી છે. જો યુવાનો નવી ટેકનોલોજી કે જ્ઞાન મેળવવામાં આળસ કરશે, તો તેઓ સ્પર્ધામાં પાછળ રહી જશે. તેથી, હંમેશા નવી ગોળ અને નવી સ્કિલ્સ શીખવા માટે તત્પર રહેવું જોઈએ. સમય સાથે પોતાની જાતને અપગ્રેડ કરતા રહેવું એ જ સફળ કારકિર્દીની સાચી ચાવી છે.
