કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની મોટી માંગ: ₹18,000 થી વધીને ₹69,000 થઈ શકે છે લઘુત્તમ બેઝિક પે
કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો આતુરતાપૂર્વક 8મા પગાર પંચની ભલામણો અને નિર્ણયોની રાહ જોઈ રહ્યા છે. કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા આઠમા પગાર પંચ હેઠળ લઘુત્તમ મૂળ પગાર (બેઝિક સેલેરી) વધારીને ₹69,000 કરવાનો અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. જોકે, સરકારે હજુ સુધી આ માંગણીઓને સત્તાવાર મંજૂરી આપી નથી. 8મા પગાર પંચ ગઠન બાદ આ તમામ રજૂઆતો પર ગહન વિચારણા કરાશે અને તેની સત્તાવાર ભલામણો કેબિનેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે.
₹69,000 ના પગાર વધારા પાછળનું ગણિત
સરકારી કર્મચારીઓના વેતન નિર્ધારણમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિબળ માનવામાં આવે છે. હાલમાં 7મા પગાર પંચ હેઠળ કર્મચારીઓને મળતો લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹18,000 છે, જે 2.57 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધારિત હતો.
હવે કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સંસ્થા ‘નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઈન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી’ (NC-JCM) દ્વારા 3.83 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરવામાં આવી છે. જો વર્તમાન લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹18,000 ને પ્રસ્તાવિત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 વડે ગુણવામાં આવે, તો તે રકમ ₹68,994 થાય છે, જેને રાઉન્ડ ફિગરમાં આશરે ₹69,000 ગણવામાં આવે છે.
3.83 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ પાછળના કારણો
કર્મચારી સંગઠનોનું કહેવું છે કે વેતનની ગણતરી માટે પરિવારના એકમોની સંખ્યા 3 સભ્યોથી વધારીને 5 સભ્યો (કર્મચારી, જીવનસાથી, બે બાળકો અને માતાપિતા) કરવી જોઈએ. સતત વધતી મોંઘવારી, તબીબી ખર્ચ અને જીવનનિર્વાહના ઊંચા ખર્ચ સામે ₹18,000 નો વર્તમાન મૂળ પગાર હવે અપૂરતો સાબિત થઈ રહ્યો છે.
આ ઉપરાંત પેન્શનર સંગઠનોએ પણ નિવૃત્ત કર્મચારીઓ માટે લઘુત્તમ માસિક પેન્શન ₹9,000 થી વધારીને ₹45,000 કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
અગાઉના પગાર પંચોની સ્થિતિ
પગાર પંચના ઈતિહાસ પર નજર કરીએ તો, 5મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.74 હતું અને લઘુત્તમ બેઝિક પે ₹2,550 નક્કી કરાયો હતો. 6ઠ્ઠા પગાર પંચમાં 1.86 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે લઘુત્તમ પગાર ₹7,000 કરાયો, જ્યારે 7મા પગાર પંચમાં 2.57 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે તેને વધારીને ₹18,000 કરવામાં આવ્યો હતો. હવે 8મા પગાર પંચ માટે 3.83 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સાથે આશરે ₹69,000 ની પ્રસ્તાવિત માંગ મૂકવામાં આવી છે.
સરકારનો અભિપ્રાય અને એક્સપર્ટ્સનું માનવું
લઘુત્તમ વેતન ₹18,000 થી સીધું વધારીને ₹69,000 કરવું એ કેન્દ્ર સરકાર માટે ખૂબ જ મોટો આર્થિક પડકાર બની શકે છે. તેનાથી દેશના નાણાકીય બજેટ, પગાર બિલ અને પેન્શન ખર્ચ પર નોંધપાત્ર વધારાનો બોજ પડશે.
નાણાકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર સત્તાવાર મંજૂરી વખતે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.6 થી 3.0 ની વચ્ચે નક્કી કરી શકે છે. આ અંગેનો આખરી નિર્ણય આઠમા પગાર પંચના અધ્યક્ષ અને સમિતિની અંતિમ ભલામણો આવ્યા બાદ જ કેબિનેટ મંજૂરી દ્વારા લેવાશે.
