આર્થિક પ્રહાર કે નવો વ્યાપાર નિયમ? ટ્રમ્પના આક્રમક પગલાંથી વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા હચમચી ગઈ
અમેરિકન રાજકારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી ફરી એકવાર મોટી ઉથલપાથલથી હચમચી ઉઠ્યા છે. અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે અત્યાર સુધીના સૌથી કઠિન અને આક્રમક આર્થિક યુદ્ધની જાહેરાત કરી છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા રાજદ્વારી વ્યવહારો અને તણાવનો કોઈ ઉકેલ ન આવ્યા બાદ ટ્રમ્પે આ કઠોર વલણ અપનાવ્યું છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ Truth Social પર ખુલ્લેઆમ પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાનને સમજૂતીની દિશામાં આગળ વધવા અને પોતાની અર્થવ્યવસ્થા સુધારવાના જેટલા તકો તેમણે આપ્યા, કદાચ તેટલા બીજા કોઈ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ નહીં આપ્યા હોય. જોકે, તેમને આ વાતનું ઊંડું દુઃખ છે કે ઈરાની નેતાઓ આ ઐતિહાસિક તકનો જરાય ફાયદો ઉઠાવી શક્યા નહીં અને પરિસ્થિતિને વધુ વણસી નાખી.
ઈરાનની કમર તોડવા માટે ‘ઇકોનોમિક ડી-ડે’
આ નવા અને કડક નિર્ણય હેઠળ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે અભૂતપૂર્વ સ્તરના આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવાની જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા હવે વૈશ્વિક સ્તરે ઈરાનને સંપૂર્ણપણે અલગ કરવાની રણનીતિ પર કામ કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનની નૌકાદળ અને વાયુસેના પહેલાથી જ નાશ પામી ચૂકી છે, લશ્કરી કારખાનાઓ કાટમાળમાં આવી ગઈ છે અને તેની ચલણની કિંમત સંપૂર્ણપણે ઘટી ગઈ છે. આ બધા આંચકાઓને કારણે દેશ પહેલાથી જ વિનાશની આરે ઉભો છે.
મદદગાર દેશો અને વૈશ્વિક સંસ્થાઓને અલ્ટીમેટમ
આ જાહેરાતનું સૌથી મોટું અને ગંભીર પાસું એ છે કે ટ્રમ્પએ માત્ર ઈરાન પૂરતી જ પોતાની નારાજગી સીમિત નથી રાખી, પરંતુ તેના મદદગાર દેશોને પણ સીધી ચેતવણી આપી છે. ટ્રમ્પએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે જે પણ દેશ, નાણાકીય સંસ્થાઓ, બિઝનેસ હાઉસ, એરપોર્ટ કે સરકારી સંસ્થાઓ ઈરાનને પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ રીતે કોઈપણ પ્રકારની મદદ પહોંચાડશે, તેમને ભારે આર્થિક પરિણામો ભોગવવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.
અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ઈરાન વિરુદ્ધ લાગુ કરવામાં આવી રહેલા આ કઠોર આર્થિક પ્રતિબંધોમાં નીચેના પગલાં સામેલ છે:
તેલની તસ્કરી પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવો.
સ્વેપ લાઇન અને કેશ ટ્રાન્સફર પર સખત અંકુશ લગાવવો.
એક્સચેન્જ હાઉસ અને ફ્રન્ટ કંપનીઓના વ્યવસાયોને ઠપ કરવા.
જહાજોની રજિસ્ટ્રી પર કડક પ્રતિબંધો લાદવા.
ટ્રમ્પએ આ પગલાંને ‘ઇકોનોમિક ડી-ડે’ ગણાવતા દુનિયાભરના સહયોગીઓ અને સાથી દેશોને અપીલ કરી છે कि તેઓ ઈરાનના આ જોખમને નાબૂદ કરવા અને તેને અલગ-થલગ કરવામાં અમેરિકાને સંપૂર્ણ સાથ આપે.
‘આ સિરફિરા લોકો હારની કગાર પર છે’
ઈરાની નેતૃત્વ પર પ્રહાર કરતા ટ્રમ્પએ તેમને ‘સિરફિરા’ (ક્રેઝી) ગણાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ લોકો આજે હારની કગાર પર ઊભા છે અને અમેરિકાનું આ ઐતિહાસિક પગલું માત્ર તેમની શક્તિને તોડશે નહીં, પરંતુ દુનિયાભરમાં આતંકવાદ ફેલાવવાની તેમની ક્ષમતાને પણ હંમેશા માટે પંગુ બનાવી દેશે. પોતાના સંબોધનના અંતમાં ટ્રમ્પએ ફરી એકવાર દોહરાવ્યું કે કોઈપણ સંજોગોમાં ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર મેળવવા દેવામાં આવશે નહીં.
