“અમને વેનેઝુએલા બનાવવા નીકળ્યા હતા…”: ઈરાનનો ટ્રમ્પ પર કટાક્ષ, કહ્યું– યુદ્ધ અને પ્રતિબંધો અમારા માટે નવા નથી
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા રાજદ્વારી અને સૈન્ય તણાવ વચ્ચે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાને અમેરિકી નીતિઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. પેઝેશકિયાને ઈરાનની જનતાની શક્તિ અને મનોબળની પ્રશંસા કરતા જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન ઈરાનને વેનેઝુએલા જેવી આર્થિક અને રાજકીય સ્થિતિમાં ધકેલી દેવા માંગતું હતું, પરંતુ ઈરાને અમેરિકી દબાણ સામે ઝૂકવાને બદલે એક મજબૂત શક્તિ તરીકે ઉભરીને સમગ્ર વિશ્વને ચોંકાવી દીધું છે.
બીજી તરફ, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બગાઈએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુદ્ધની ધમકીઓ અને આર્થિક પ્રતિબંધો ઈરાન માટે કંઈ નવા નથી. દેશ છેલ્લા બે દાયકા કરતાં વધુ સમયથી આવી આકરી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરતો આવ્યો છે અને પોતાની સાર્વભૌમત્વ સાથે કોઈ સમાધાન કરશે નહીં.
ઈરાની રાષ્ટ્રપતિનું દેશવાસીઓને એકજુટ થવા આહ્વાન
ગવર્નમેન્ટ વીક (સરકારી સપ્તાહ)ના પ્રારંભિક કાર્યક્રમમાં દેશને સંબોધિત કરતા રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશકિયાને કહ્યું, “અમેરિકાનો ઈરાદો ઈરાનને બીજું વેનેઝુએલા બનાવવાનો હતો. પરંતુ તેના બદલે, આપણા લોકોએ પોતાની પ્રતિકાર શક્તિ, એકતા અને અખંડિતતા દ્વારા બતાવી આપ્યું કે ઈરાન એક અજેય શક્તિ છે. અમારા નાગરિકોએ અમેરિકી ષડયંત્રો સામે અસાધારણ મનોબળ દર્શાવ્યું છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા લાદવામાં આવેલા આર્થિક અને સૈન્ય દબાણનો સામનો કરવા માટે દેશમાં આંતરિક એકતા હોવી અત્યંત જરૂરી છે. જો ઈરાનની જનતા અને નેતૃત્વ એકજૂટ થઈને સમજદારીપૂર્વક કામ કરશે, તો વિશ્વની કોઈ પણ શક્તિ ઈરાનને શરણાગતિ સ્વીકારવા કે લાચાર બનવા મજબૂર કરી શકશે નહીં.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ટ્રમ્પના દાવ સાથે વૈશ્વિક તણાવ ચરમસીમાએ
દરમિયાન, વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે સ્થિતિ ત્યારે વધુ વણસી જ્યારે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક નવો ગ્રાફિક શેર કર્યો. આ પોસ્ટેડ ઈમેજમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) ને “NEW US Territory” (નવો અમેરિકી વિસ્તાર) તરીકે દર્શાવવામાં આવી હતી.
અગાઉ પણ ટ્રમ્પે ન્યૂયોર્કના લોંગ આઇલેન્ડ ખાતે એક કાર્યક્રમમાં નિવેદન આપ્યું હતું કે તેઓ ટૂંક સમયમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર અમેરિકાનો અધિકાર ક્ષેત્ર જાહેર કરશે. ટ્રમ્પના આ નિવેદનો અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સે પશ્ચિમ એશિયામાં પહેલાથી જ ચાલતા તણાવમાં બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું છે. ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જ્યાં સુધી અમેરિકા પોતાનું આક્રમક વલણ નહીં બદલે, ત્યાં સુધી આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ બંધ જ રહેશે.
“અમેરિકા 7,000 માઇલ દૂર છે”: ઈરાનનો કડક જવાબ
અમેરિકાના દાવાઓને સખત શબ્દોમાં ફગાવી દેતા ઈરાનની સુપ્રિમ નેશનલ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહસેન રેઝાઈએ ટ્રમ્પની તીખી ટીકા કરી હતી. રેઝાઈએ જણાવ્યું કે, “અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ખુલ્લો કરાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે અને હવે તેના પર માલિકીનો દાવો કરી રહ્યું છે. અમેરિકાની આ નીતિ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનો તફાવત વોશિંગ્ટન અને હોર્મુઝ વચ્ચેના 7,000 માઈલના અંતર કરતાં પણ વધુ મોટો છે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, “પર્સિયન ગલ્ફ (પારસની ખાડી)માં ‘અમેરિકા પછીના નવા યુગ’માં તમારું સ્વાગત છે.” ઈરાની નેતાઓના આ નિવેદનો દર્શાવે છે કે ઈરાન અમેરિકાના દરિયાઈ વર્ચસ્વ સામે સહેજ પણ પાછળ હટવા તૈયાર નથી.
આર્થિક સંઘર્ષ અને ચીન પર તેની અસર
અમેરિકા હવે તેહરાનને આર્થિક રીતે વધુ ઘેરવા માટે નવા કડક પગલાં અને નાણાકીય પ્રતિબંધો લાદવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઈરાને આ ભાંડણકારી પગલાંની સખત નિંદા કરી છે અને ચેતવણી આપી છે કે આનાથી માત્ર ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને જ નહીં, પરંતુ તેના મુખ્ય વેપારી ભાગીદારોને પણ અસર થશે.
ખાસ કરીને ચીન, જે ઈરાની ક્રૂડ ઓઈલનો સૌથી મોટો આયાતકાર દેશ છે, તેના સપ્લાય ચેઈન પર આ સંઘર્ષની સીધી અસર પડી શકે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો પસાર થાય છે, તેથી આ માર્ગમાં સર્જાયેલી અસ્થિરતા વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને ઊર્જા સુરક્ષા પર ગંભીર સંકટ ઊભું કરી શકે છે.
