રાત્રિ મુસાફરી થશે વધુ સુરક્ષિત: વાહનોના હાઇ-બીમ ઉપયોગ પર નિયંત્રણ મૂકવાની યોજના
રાત્રિના સમયે હાઇવે કે સામાન્ય રસ્તાઓ પર વાહન ચલાવતી વખતે સામેથી આવતા વાહનોની તીવ્ર અને તેજસ્વી હેડલાઇટ્સને કારણે આંખો અંજાઈ જવાની સમસ્યાથી હવે વાહનચાલકોને ટૂંક સમયમાં મુક્તિ મળી શકે છે. સામેના વાહનના હાઇ-બીમના કારણે થોડી સેકન્ડો માટે ક્ષમતા ગુમાવી બેસવી એ માર્ગ અકસ્માતોનું એક મુખ્ય કારણ બની ગયું છે. આ ગંભીર સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) એ વાહનોની હેડલાઇટની તેજ, હાઇ-બીમનો ઉપયોગ અને ખાસ કરીને ભારે વાહનોની દૃશ્યતા (Visibility) ને લઈને કેટલાક મહત્વપૂર્ણ અને કડક ફેરફારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
ટુ-વ્હીલર અને કાર ચાલકો માટે મોટો ખતરો
રાત્રિના સમયે સામેથી આવતી કાર, બસ કે ટ્રકની એચઆઈડી (HID) અથવા એલઈડી (LED) હેડલાઇટ્સની તીવ્ર ચમક સામેના ચાલકની આંખો પર સીધો પ્રકાશ ફેંકે છે. જેના કારણે ચાલકને સામેનો રસ્તો, વળાંક કે પદયાત્રીઓ દેખાતા બંધ થઈ જાય છે. આ પરિસ્થિતિ ખાસ કરીને ટુ-વ્હીલર (બાઇક અને સ્કૂટર) સવારો માટે અત્યંત જોખમી સાબિત થાય છે, કારણ કે તેમની પાસે આગળ કોઈ રક્ષણાત્મક ગ્લાસ હોતો નથી અને સંતુલન ગુમાવવાનો ભય વધારે રહે છે.
સ્થાનિક વાહનચાલકો અને માર્ગ સુરક્ષા નિષ્ણાતો લાંબા સમયથી આ વિષય પર સરકાર દ્વારા ચોક્કસ કાયદાકીય મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવે તેવી માંગ કરી રહ્યા હતા.
MoRTH ના પ્રસ્તાવિત મુખ્ય સુધારા
માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવમાં વાહનોની હેડલાઇટની બ્રાઇટનેસ (લ્યુમિનાન્સ) માટે મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, અનાવશ્યક રીતે શહેરી વિસ્તારોમાં અથવા સામેથી વાહન આવી રહ્યું હોય ત્યારે હાઇ-બીમનો ઉપયોગ કરનારા વાહનચાલકો સામે દંડનીય કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ પણ આ પ્રસ્તાવનો ભાગ હોઈ શકે છે.
મંત્રાલય ભારે વાહનો જેવા કે ટ્રક, ટ્રેલર અને બસો માટે વિઝિબિલિટી સંબંધિત નવા ધોરણો લાગુ કરવા વિચારી રહ્યું છે. જેમાં વાહનની પાછળ અને બાજુઓમાં યોગ્ય રિફ્લેક્ટિવ ટેપ અને ચોક્કસ તીવ્રતા ધરાવતી ટેઇલ લાઇટ્સ લગાવવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે, જેથી રાત્રિના અંધારામાં દૂરથી પણ ભારે વાહનો સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાય.
ટેકનોલોજી અને નવા ઓટોમોબાઇલ સ્ટાન્ડર્ડ્સ
હાલમાં બજારમાં આવતા ઘણા આધુનિક વાહનોમાં આફ્ટર-માર્કેટ અથવા ગેરકાયદેસર રીતે વધુ વોલ્ટેજ ધરાવતી તેજસ્વી એલઈડી લાઇટ્સ લગાવવાનો ક્રેઝ વધ્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ આવી અનધિકૃત અને આંખોને નુકસાન પહોંચાડતી લાઇટોના વેચાણ અને વાહનોમાં તેના ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે.
કાર ઉત્પાદક કંપનીઓને પણ ફેક્ટરી ફિટેડ લાઇટ્સમાં જ એવી ટેકનોલોજી અથવા ડિપર સેટિંગ્સ આપવાની સૂચના આપવામાં આવી શકે છે, જે ઓટોમેટિકલી સામેથી આવતા વાહનની હાજરી ઓળખીને લાઈટને લો-બીમ પર સ્વિચ કરી દે.
રાત્રિના અકસ્માતોમાં આવશે મોટો ઘટાડો
ભારતમાં થતા કુલ માર્ગ અકસ્માતોમાંથી એક મોટો હિસ્સો રાત્રિના સમયે માત્ર દૃશ્યતાના અભાવે અથવા હાઇ-બીમની ચમકના કારણે થતા અકસ્માતોનો છે. સરકારના આ નવા નીતિગત નિર્ણયથી રાત્રિના સમયે ડ્રાઇવિંગ કરવું વધુ આરામદાયક અને સુરક્ષિત બનશે. જો આ પ્રસ્તાવ ટૂંક સમયમાં નિયમનું રૂપ લેશે, તો દેશભરમાં માર્ગ સુરક્ષાના ધોરણોમાં સુધારો થશે અને અનમોલ માનવ જિંદગીઓ બચાવી શકાશે.
