ચીપ બનાવવામાં ભારતનો નવો ધડાકો! કઈ 3 કંપનીઓ સપ્લાય ચેઈન કબ્જે કરવા તૈયાર થઈ રહી છે?
ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગનો વ્યાપ હવે માત્ર ચિપ બનાવવા કે ફેબ્રિકેશન પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવા પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો. ચિપ બનાવવાની જટિલ પ્રક્રિયામાં વપરાતા સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ (Specialty Chemicals), ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા મટીરિયલ્સ અને પ્રોસેસિંગ ઇક્વિપમેન્ટની માંગ પણ આગામી વર્ષોમાં ભારતમાં આસમાને પહોંચવાની ધારણા છે. આ જંગી તકને વહેલી તકે વટાવી લેવા માટે તત્વ ચિંતન ફાર્મા, અનુપમ રસાયણ અને એથર ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જેવી અગ્રણી ભારતીય કેમિકલ કંપનીઓ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઈનમાં પોતાનું સ્થાન મજબૂત કરવા સખત મહેનત કરી રહી છે.

2030 સુધીમાં ₹10 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે માર્કેટ!
કેન્દ્ર સરકારના ‘ઈન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન’ (ISM) ની સફળતા બાદ હવે સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમ અને તેના સપ્લાય સપોર્ટ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. એથર ઇન્ડસ્ટ્રીઝના મેનેજમેન્ટ અનુસાર, ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માર્કેટ હાલના અંદાજે 50 અબજ ડોલરથી વધીને 2030 સુધીમાં 110 અબજ ડોલર (એટલે કે આશરે ₹10 લાખ કરોડ) ના તોતિંગ સ્તરે પહોંચી શકે છે.
આ અકલ્પનીય વૃદ્ધિને કારણે સેમિકન્ડક્ટર ગ્રેડ કેમિકલ્સ અને વિશિષ્ટ મોલેક્યુલ્સ માટે દેશમાં જ એક ખૂબ જ મોટું બજાર ઊભું થઈ રહ્યું છે. જોકે, આ ક્ષેત્ર સામાન્ય કેમિકલ ઉદ્યોગ કરતાં સાવ અલગ છે. સેમિકન્ડક્ટરમાં વપરાતા કેમિકલ્સમાં 99.999% જેટલી અત્યંત ઉચ્ચ શુદ્ધતા (High Purity), સતત એકસરખી ગુણવત્તા અને લાંબી કસ્ટમર વેલિડેશન પ્રક્રિયાની જરૂર પડે છે. આ જ કારણ છે કે આ સેક્ટરમાં નવી કંપનીઓ માટે પ્રવેશવાનો માર્ગ (Entry Barrier) ખૂબ જ કઠિન અને પડકારજનક માનવામાં આવે છે.
તત્વ ચિંતન ફાર્મા (Tatva Chintan Pharma) ની સેમિકન્ડક્ટરમાં એન્ટ્રી
સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ ક્ષેત્રનું જાણીતું નામ તત્વ ચિંતન ફાર્મા હાલમાં સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે મુખ્યત્વે ત્રણ મહત્વપૂર્ણ એપ્લિકેશન્સ પર કામ કરી રહી છે. જેમાં:
સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે અત્યંત ઉચ્ચ શુદ્ધતા ધરાવતો કાચો માલ (High-Purity Starting Raw Material).
પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડ્સ (PCB) માટે જરૂરી એચિંગ એજન્ટ્સ (Etching Agents).
સર્કિટ્સ અને ચિપ સપાટીને સાફ કરવા માટે વપરાતા સ્પેશિયલ ક્લીનિંગ એજન્ટ્સ.
નાણાકીય વર્ષ 2027 ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા (Q1 FY27) માં કંપનીએ સેમિકન્ડક્ટર મટીરિયલનો પોતાનો પ્રથમ પ્લાન્ટ-સ્કેલ કોમર્શિયલ બેચ સફળતાપૂર્વક એક વૈશ્વિક ગ્રાહકને ડિલિવર કર્યો હતો. ગ્રાહકે તમામ આકરા ગુણવત્તાના ધોરણો પર ખરા ઉતર્યા બાદ આ બેચને વાપરવા માટે મંજૂરી (Approve) પણ આપી દીધી છે. કંપની સીધી ચિપ બનાવતી ફેબ્રિકેશન કંપનીઓને પ્રોડક્ટ નથી વેચતી, પરંતુ તે મલ્ટીનેશનલ સપ્લાયર્સને માલ સપ્લાય કરે છે જે આગળ ચિપ મેન્યુફેક્ચરર્સ સુધી પહોંચાડે છે. ગુરુવારે કંપનીનો શેર 0.68% વધીને ₹1,616 ના સ્તરે કારોબાર કરી રહ્યો હતો.
અનુપમ રસાયણ (Anupam Rasayan) નો અમેરિકી એક્વિઝિશનથી માસ્ટરસ્ટ્રોક
લાઈફ સાયન્સ અને એગ્રોકેમિકલ્સ સાથે જોડાયેલા સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ્સ બનાવતી અનુપમ રસાયણ હવે સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સેક્ટરમાં ઝડપથી વિસ્તરણ કરી રહી છે. આ સેક્ટરમાં પ્રવેશવા માટે કંપનીએ અમેરિકા સ્થિત ‘જયહોક ફાઇન કેમિકલ્સ’ (Jayhawk Fine Chemicals) નું કરેલું સંપાદન (Acquisition) એક ગેમ-ચેન્જર પગલું સાબિત થયું છે. આ સંપાદનને કારણે કંપનીને વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઈનમાં સ્થાપિત ક્લાયન્ટ્સ અને ટેકનોલોજી સુધી સીધી પહોંચ મળી ગઈ છે.
જયહોક પાસે એરોમેટિક ડાયએનહાઇડ્રાઇડ્સ અને પોલિઇમાઇડ ઇન્ટરમીડિયેટ્સ જેવા અત્યાધુનિક પ્રોડક્ટ્સ છે, જેનો ઉપયોગ એડવાન્સ ચિપ પેકેજિંગ, ફ્લેક્સિબલ સર્કિટ્સ અને નેક્સ્ટ-જેન ડિસ્પ્લેમાં થાય છે. આ ઉપરાંત કંપની સેમિકન્ડક્ટર પ્રોસેસિંગ અને ડિસ્પ્લે કેમિકલ્સના નિશ મોલેક્યુલ્સનું પણ ઉત્પાદન કરે છે. ગુરુવારે શેરબજારમાં કંપનીનો શેર 0.16% ના સુધારા સાથે ₹1,270 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો.

એથર ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (Aether Industries) નો હાઇ-માર્જિન મોડેલ પર દાવ
એથર ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સેમિકન્ડક્ટર અને હાઇ-સ્પીડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ હાર્ડવેર (જેમ કે 5G/6G સાધનો) માં વાપરવામાં આવતા સ્પેશિયાલ્ટી કેમિકલ બિલ્ડિંગ બ્લોક્સ પર પોતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. કંપની ખાસ કરીને લો-ડાઇઇલેક્ટ્રિક મટીરિયલ્સ, રેઝિન્સ અને કપલિંગ એજન્ટ્સ વિકસાવી રહી છે. આ કેમિકલ્સ ઉચ્ચ ફ્રીક્વન્સી ધરાવતા સિગ્નલોને ઓછામાં ઓછા સિગ્નલ લોસ (Signal Loss) સાથે ટ્રાન્સફર કરવામાં મદદ કરે છે.
કંપનીનું મુખ્ય ધ્યાન ઓછા વોલ્યુમ પરંતુ અત્યંત ઊંચી કિંમત (High-Value Molecules) ધરાવતી પ્રોડક્ટ્સ પર છે. કંપનીના મેનેજમેન્ટ અનુસાર, આ સ્પેશિયલ પ્રોડક્ટ્સની સરેરાશ કિંમત અંદાજે 50 ડોલર (આશરે ₹4,200) પ્રતિ કિલોગ્રામ હોઈ શકે છે, જે કંપની માટે ભારે નફાકારક (High-Margin) સાબિત થશે.
એથરે તેના સેમ્પલ્સનું કસ્ટમર ક્વોલિફિકેશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લીધું છે અને જાપાનના ગ્રાહકોને નાના કોમર્શિયલ ઓર્ડર મોકલવાનું શરૂ પણ કરી દીધું છે. ગુજરાતના પાનોલી (Panoli) માં કંપનીના નવા ઉત્પાદન મથક પર આ બિઝનેસ માટે દર મહિને 45 ટનની ઉત્પાદન ક્ષમતા તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2027 ના ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળા (Q3 FY27) સુધીમાં કાર્યરત થવાની ધારણા છે. કંપની 2030 સુધીમાં આ ક્ષમતાને ત્રણ ગણી કરવાની યોજના ધરાવે છે. ગુરુવારે ટ્રેડિંગમાં કંપનીનો શેર 0.36% વધીને ₹1,662 ની સપાટીએ જોવા મળ્યો હતો.
ભવિષ્યનો આશાસ્પદ માર્ગ
ભારત સરકારનું ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ પરનું પ્રોત્સાહન અને સ્થાનિક સ્તરે કેમિકલ કંપનીઓનું આ રોકાણ પૂરવાર કરે છે કે આગામી પાંચથી દસ વર્ષમાં ભારત માત્ર ચિપ વાપરનારો દેશ નહીં, પરંતુ સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઈનનો એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને શક્તિશાળી ગ્લોબલ હબ બનીને ઉભરશે.
