નેપાળમાં ભયાનક પૂરની તારાજી, હજારો બાળકોની જિંદગી પર ગંભીર સંકટ
જ્યારે કુદરત પોતાનો પ્રકોપ વરસાવે છે, ત્યારે માનવ વસાહતો થોડી જ વારમાં ખંડેર બની જાય છે. પડોશી દેશ નેપાળમાં પણ આવી જ ભયાનક ઘટના બની રહી છે, જ્યાં વિનાશક પૂરે એટલી તબાહી મચાવી દીધી છે કે હજારો સુખી, સમૃદ્ધ પરિવારો બરબાદ થઈ ગયા છે. આ કુદરતી આફતે નિર્દોષ બાળકોના જીવનને સૌથી મોટો ફટકો માર્યો છે; નેપાળના રાસુવા, નુવાકોટ અને ધાડિંગ જિલ્લામાં આવેલા વિનાશક પૂરથી આશરે 17,000 બાળકો સીધી રીતે પ્રભાવિત થયા છે. પોતાના ઘર અને પ્રિયજનો ગુમાવ્યા પછી, અને જીવન ટકાવી રાખવા માટેની મૂળભૂત જરૂરિયાતોથી વંચિત રહીને, આ નિર્દોષ બાળકો હવે તેમનું બાળપણ અનિશ્ચિતતાના અંધકારમાં ડૂબેલું જુએ છે.
મૃત્યુનો વધતો આંકડો અને હૃદય કંપાવનારી તારાજી
સરકારી આંકડાઓ અને રાહત એજન્સીઓના રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ આપત્તિમાં અત્યાર સુધીમાં લગભગ ૩૩૨ લોકોના દર્દનાક મોત થયા છે. આ મૃતકોમાં ઓછામાં ઓછા ૧૪ માસૂમ બાળકો પણ સામેલ છે, જેની જિંદગીઓ હજુ બરાબર શરૂ પણ થઈ ન હતી. નેપાળમાં યુનિસેફના પ્રતિનિધિ એલિસ અકુંગાએ આ દુર્ઘટનાનું દર્દ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે રસુવા અને ધાડિંગ જેવા વિસ્તારોના બાળકોએ ખૂબ જ નાની ઉંમરે પોતાની આંખો સામે પોતાની આખી દુનિયાને ઉધડતી અને વહેતી જોઈ છે. જે છત નીચે તેઓ સૂતા હતા, જે ક્લાસરૂમમાં તેઓ ભણતા હતા અને જે હોસ્પિટલોમાં તેમની સારવાર થતી હતી, તે બધું પાણીના તેઝ પ્રવાહમાં નેસ્તનાબૂદ થઈ ગયું. રાહત અને બચાવ કામગીરી જેમ-જેમ આગળ વધી રહી છે, તેમ-તેમ મૃત્યુનો આંકડો પણ સતત વધી રહ્યો છે, જે ચિંતાનો વિષય છે.
બીમારી, કુપોષણ અને શોષણનું તોળાતું જોખમ
કુદરતી આપત્તિના મારથી બચેલા આ બાળકો સામે હવે સંઘર્ષનો એક નવો અને મુશ્કેલ દોર શરૂ થઈ ગયો છે. યુનિસેફે ચેતવણી આપી છે કે પૂર પછીની પરિસ્થિતિઓ આ બાળકો માટે વધુ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આપત્તિથી બચેલા બાળકોને હવે જીવલેણ બીમારીઓ, ગંભીર કુપોષણ, હિંસા અને બાળ શોષણનું અતિશય જોખમ સતાવી રહ્યું છે. અચાનક આવેલા આ જળપ્રલયે અનેક વિસ્તારોનું નામનિશાન મિટાવી દીધું છે અને અનેક ગામોનો બહારની દુનિયા સાથેનો સંપર્ક પૂરેપૂરો કાપી નાખ્યો છે.
વિસ્તારમાં રસ્તાઓ, પુલ, જળવિદ્યુત સંયંત્ર, પેયજળ પ્રણાલીઓ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક બુરી રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ચૂક્યા છે. પાયાના માળખાના પાયમાલ થવાના કારણે રાહત દળો અને જીવન રક્ષક દવાઓ પ્રભાવિત વિસ્તારો સુધી સમયસર પહોંચી શકી રહી નથી. આ ઉપરાંત, ક્ષેત્રના 4 મુખ્ય સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્રો પૂરેપૂરા નાશ પામ્યા છે, જેના કારણે સંકટના આ સમયે બાળકો અને તેમના પરિવારોને જરૂરી તબીબી સેવાઓ મળી રહી નથી.
શિક્ષણ પર પણ લાગ્યું ગ્રહણ, ૧૦,૦૦૦ બાળકોને તાત્કાલિક મદદની દરકાર
આ પૂરે માત્ર ઘરને જ નહીં, પરંતુ બાળકોના ભવિષ્ય એટલે કે તેમના શિક્ષણને પણ ઊંડો ઘા પહોંચાડ્યો છે. પૂરના કારણે ૧૮ શાળાઓ સંપૂર્ણપણે નેસ્તનાબૂદ થઈ ગઈ છે, જ્યારે અન્ય ૨૦ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને ભારે નુકસાન થયું છે. પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ઘણી શાળાઓ નદીઓના કિનારે બનેલી હતી, જેના પર હજુ પણ જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. એક અંદાજ મુજબ, શાળાએ જવાની ઉંમરના લગભગ ૧૦,000 બાળકોનું ભણતર વચ્ચે જ અટકી ગયું છે, જેને પોતાનું શિક્ષણ ફરીથી શરૂ કરવા માટે તાત્કાલિક મદદ અને સાધનોની આવશ્યકતા છે.
રાહત અને બચાવ કાર્યોમાં જોડાયેલું UNICEF અને નેપાળ સરકાર
આ વિકટ પરિસ્થિતિમાં નેપાળ સરકાર માનવતાવાદી સંસ્થાઓ સાથે મળીને પ્રભાવિતોની મદદ માટે દિવસ-રાત જુટેલી છે. યુનિસેફ સ્વાસ્થ્ય, પોષણ, શુદ્ધ પાણી, સ્વચ્છતા (WASH), શિક્ષણ અને બાળકોની સુરક્ષાના મોરચે રાહત કાર્યોને ઝડપથી આગળ વધારી રહ્યું છે. સૌથી વધુ પ્રભાવિત અને દુર્ગમ સમુદાયો સુધી અગાઉથી તૈયાર રાહત સામગ્રી મોકલવામાં આવી રહી છે. જેમાં મેડિકલ ટેન્ટ, મચ્છરોથી બચવા માટે મચ્છરદાની, નવજાત શિશુઓ માટે ખાસ કિટ અને ગંભીર કુપોષણ સામે ઝઝૂમી રહેલા બાળકો માટે ખાસ પોષણયુક્ત આહાર સામેલ છે. હજારો જરૂરિયાતમંદ પરિવારો સુધી ઇમરજન્સી હાઈજીન કિટ પહેલેથી જ પહોંચી ચૂકી છે.
તે જ સમયે, યુનિસેફ ભાગદોડ દરમિયાન તેમના માતાપિતા અથવા પરિવારોથી અલગ થયેલા બાળકોને શોધવા અને ઓળખવા માટે સક્રિયપણે કાર્ય કરી રહ્યું છે. આ બાળકોને નોંધણી કરાવવા અને તેમને તેમના પરિવારો સાથે સુરક્ષિત રીતે ફરીથી જોડવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. નેપાળ સરકારના સહયોગથી, અસરગ્રસ્ત પરિવારોને કટોકટી રોકડ સહાય પણ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે, જેનાથી તેઓ તેમની તાત્કાલિક, મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકે છે અને શોષણ અથવા હાનિકારક સામનો કરવાની પદ્ધતિઓથી બચી શકે છે. જ્યારે આ આપત્તિએ ઊંડા ઘા છોડી દીધા છે જેને રૂઝાવવામાં લાંબો સમય લાગશે, ત્યારે આ નિર્દોષ બાળકોના ભવિષ્યને સુરક્ષિત રાખવાનો સંઘર્ષ સામૂહિક પ્રયાસો દ્વારા ચાલુ રહે છે.
