તાવ મટ્યા પછી પણ છાતીમાં જકડન અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ? ભૂલથી પણ ન અવગણો આ લક્ષણો, થઈ શકે છે ગંભીર બીમારી
સામાન્ય રીતે કોઈપણ વાયરલ કે બેક્ટેરિયલ ચેપ સામે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિના ભાગરૂપે તાવ આવતો હોય છે. યોગ્ય દવાઓ, પરેજી અને પૂરતા આરામથી થોડા દિવસોમાં તાવ ઉતરી પણ જાય છે. પરંતુ ઘણા કિસ્સાઓમાં જોવા મળે છે કે તાવ ઓછો થઈ ગયા પછી પણ દર્દીને છાતીમાં જકડાઈ જવું, ભારેપણું લાગવું, સતત ઉધરસ આવવી કે શ્વાસ લેવામાં અસ્વસ્થતા અનુભવવી જેવી સમસ્યાઓ ચાલુ રહે છે. મોટાભાગના લોકો આ સ્થિતિને તાવ પછીની સામાન્ય શારીરિક નબળાઈ ગણીને અવગણવાની ભૂલ કરે છે, જે ભવિષ્યમાં કોઈ ગંભીર શ્વસન રોગનું કારણ બની શકે છે.
છાતીમાં જકડન અને બળતરા પાછળના મુખ્ય કારણો
ફ્લૂ, વાયરલ ઈન્ફેક્શન કે અન્ય કોઈ શ્વસન તંત્રના ચેપ દરમિયાન ફેફસાં અને વાયુમાર્ગો પર સીધી અસર પડે છે. જ્યારે શરીરમાંથી તાવ જતો રહે છે, ત્યારે પણ વાયુમાર્ગમાં બળતરા (Inflammatory Response) અને લાળ અથવા કફ જમા થયેલો રહી શકે છે. આ જમા થયેલા કફના કારણે શ્વાસનળીમાં અડચણ ઊભી થાય છે, જેના પરિણામે છાતીમાં ખેંચાણ અને ઉધરસની તકલીફ સતત રહે છે.
જો આ સ્થિતિ સમયસર નિયંત્રણમાં ન આવે, તો તે બ્રોન્કાઇટિસ અથવા ન્યુમોનિયા જેવા ગંભીર ચેપમાં ફેરવાઈ શકે છે. જો તાવ સંપૂર્ણપણે મટી ગયા પછી ફરીથી આવે, ઉધરસનું પ્રમાણ વધવા લાગે, અથવા સામાન્ય રોજિંદા કામકાજ દરમિયાન પણ શ્વાસ ચડવા લાગે, તો તેમાં જરાય વિલંબ કર્યા વગર નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અત્યંત જરૂરી છે.
કયા લક્ષણો દેખાય ત્યારે તાત્કાલિક સારવાર લેવી?
તાવ પછીના સમયગાળા દરમિયાન જો નીચે મુજબના લક્ષણો જણાય, તો તેને તાકીદની તબીબી સ્થિતિ ગણીને તુરંત હોસ્પિટલ કે ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ:
છાતીમાં અસહ્ય તીવ્ર દુખાવો અથવા સતત દબાણ અનુભવાવું.
શ્વાસ લેવામાં ભારે તકલીફ થવી અને પૂરતો ઓક્સિજન ન મળવો.
હોઠ, નખ કે ચહેરાની ત્વચા વાદળી અથવા ફિક્કી પડી જવી.
અતિશય અશક્તિના કારણે ચક્કર આવવા કે બેભાન થઈ જવું.
ખાંસી ખાતી વખતે બળખામાં લોહીના અંશ દેખાવા.
સ્વાસ્થ્ય સુધારવા માટે શું ધ્યાનમાં રાખવું?
તાવ પછીના રિકવરી ફેઝમાં શરીરને પૂરતો આરામ આપવો સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. પુષ્કળ પ્રમાણમાં પ્રવાહી જેમ કે નવશેકું પાણી, સૂપ અને તાજા ફળોના રસ પીવાથી શરીરમાં હાઇડ્રેશન જળવાઈ રહે છે અને કફ પાતળો થઈને બહાર નીકળવામાં મદદ મળે છે.
સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે ડૉક્ટરની યોગ્ય સલાહ કે પ્રિસ્ક્રિપ્શન વગર જાતે જ એન્ટિબાયોટિક્સ કે સ્ટેરોઇડ્સ જેવી શક્તિશાળી દવાઓ લેવાનું શરૂ ન કરવું જોઈએ. આવી દવાઓનો બિનજરૂરી વપરાશ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પર વિપરીત અસર કરી શકે છે. સાથોસાથ પૌષ્ટિક અને સંતુલિત આહાર લેવો, હળવો વ્યાયામ કે પ્રાણાયામ કરવા અને કામના તણાવથી દૂર રહીને માનસિક તથા શારીરિક સ્વસ્થતા પર ધ્યાન આપવું હિતાવહ છે.
