મધ્યમ વર્ગના પરિવાર માટે ઘરેલુ ગેસના ભાવ સ્થિર, પરંતુ કમર્શિયલ સિલિન્ડર મોંઘો થતાં હોટલ-રેસ્ટોરન્ટ ક્ષેત્ર પર આર્થિક બોજ વધ્યો
મહિનાની શરૂઆત થતાંની સાથે જ સામાન્ય નાગરિકો, ગૃહિણીઓ અને વેપારી વર્ગની નજર રસોઈ ગેસ એટલે કે એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવ પર ટકેલી હોય છે. ૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ દેશની સરકારી તેલ વિતરણ કંપનીઓએ ગેસ સિલિન્ડરના નવા દરો જાહેર કર્યા છે. આ નવા ભાવ વધારામાં એક તરફ સામાન્ય મધ્યમ વર્ગીય પરિવારો માટે મોટી રાહતના સમાચાર આવ્યા છે, તો બીજી તરફ હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને ખાદ્યપદાર્થોના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા નાના-મોટા વેપારીઓ માટે આંચકારૂપ નિર્ણય સામે આવ્યો છે. ઘરેલુ વપરાશ માટેના ૧૪.૨ કિલોગ્રામના એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવ સંપૂર્ણપણે સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમતમાં વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે.
ગૃહિણીઓ માટે મોટા આશ્વાસન સમાન ઘરેલુ ગેસના ભાવ
રસોઈ ગેસ એ દરેક ઘરની પ્રાથમિક અને અનિવાર્ય જરૂરિયાત છે. દર મહિનાના પ્રારંભે ઘરનું આર્થિક બજેટ તૈયાર કરતી વખતે એલપીજી સિલિન્ડરનો ખર્ચ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. તેલ કંપનીઓએ જારી કરેલા આંકડા મુજબ રાજધાની દિલ્હીમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામનો ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડર જૂના ભાવે જ એટલે કે ₹૯૪૨.૦૦ માં ઉપલબ્ધ રહેશે. આ નિર્ણયથી મોંઘવારીના આ સમયમાં ગૃહિણીઓ અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારોને મોટો માનસિક અને આર્થિક દિલાસો મળ્યો છે.
દેશના અન્ય મેટ્રો અને મુખ્ય શહેરોની વાત કરીએ તો, મુંબઈમાં ૧૪.૨ કિલોગ્રામના ઘરેલુ સિલિન્ડરનો દર ₹૯૪૧.૫૦ નોંધાયો છે, જે દેશના તમામ મુખ્ય શહેરોની સરખામણીએ સૌથી વ્યાજબી છે. પશ્ચિમ બંગાળના પાટનગર કોલકાતામાં ગ્રાહકોને ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૬૮.૦૦ માં મળી રહ્યો છે, જ્યારે તામિલનાડુના ચેન્નાઈમાં આ ભાવ ₹૯૫૭.૫૦ પ્રતિ સિલિન્ડર છે.
આ ઉપરાંત કર્ણાટકના બેંગલુરુમાં ૧૪.૨ કિલોનો ઘરેલુ સિલિન્ડર ₹૯૪૪.૫૦ ના ભાવે વેચાઈ રહ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના પાટનગર લખનૌમાં ₹૯૪૨.૫૦, નોઈડામાં ₹૯૪૨.૮૦ અને પવિત્ર નગરી વારાણસીમાં ₹૯૪૩.૧૦ ના ભાવે ઘરેલુ ગેસ ગ્રાહકોને ઉપલબ્ધ થઈ રહ્યો છે. જોકે, ઝારખંડના રાંચી શહેરમાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત ₹૯૯૯.૫૦ સુધી પહોંચી હોવાથી ત્યાંના નાગરિકોને અન્ય શહેરોની સરખામણીએ વધુ કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે.
કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરમાં વધારો: વેપારીઓનું બજેટ ખોરવાયું
એક તરફ જ્યાં ઘરેલુ ગેસના ભાવો સ્થિર રાખીને સામાન્ય જનતાને રાહત આપવામાં આવી છે, ત્યાં બીજી તરફ વાણિજ્યિક એટલે કે કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કરીને વેપારી વર્ગની ચિંતામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ, ઢાબા, કેટરિંગ સર્વિસ અને નાના ખાદ્યપદાર્થોના સ્ટોલ ચલાવતા વેપારીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
દિલ્હીમાં ૧૯ કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમત વધીને ₹૨,૭૪૭.૫૦ થઈ ગઈ છે. અગાઉના મહિને આ સિલિન્ડર ₹૨,૭૩૮.૦૦ ના ભાવે ઉપલબ્ધ હતું, જેનો અર્થ એ થાય છે કે પ્રતિ સિલિન્ડર ₹૯.૫૦ નો સીધો વધારો નોંધાયો છે. આ ભાવ વધારો દેખાવમાં ભલે નાનો લાગે, પરંતુ જે વ્યવસાયોમાં દૈનિક ધોરણે અનેક સિલિન્ડરોનો વપરાશ થાય છે, તેમના માસિક ખર્ચમાં આનાથી મોટો ઉછાળો આવશે.
દેશના અન્ય શહેરોમાં કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના દરો પર નજર કરીએ તો, મુંબઈમાં ૧૯ કિલોનો સિલિન્ડર ₹૨,૭૦૧.૦૦ ના ભાવે મળી રહ્યો છે. કોલકાતામાં આ દર ₹૨,૮૮૪.૦૦ અને ચેન્નાઈમાં ₹૨,૯૧૬.૫૦ સુધી પહોંચી ગયો છે. બેંગલુરુમાં કોમર્શિયલ સિલિન્ડરનો ભાવ ₹૨,૮૩૧.૦૦ નોંધાયો છે. ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌમાં ₹૨,૭૫૫.૦૦, નોઈડામાં ₹૨,૭૬૦.૦૦ અને વારાણસીમાં ₹૨,૭૫૭.૦૦ ના દરે કોમર્શિયલ સિલિન્ડર વેચાઈ રહ્યો છે. રાંચીમાં આ કિંમત સૌથી વધુ એટલે કે ₹૨,૯૩૩.૦૦ પ્રતિ ૧૯ કિલો સુધી પહોંચી ગઈ છે.
મોંઘવારી અને બહારના ખાન-પાન પર શું પડશે અસર?
કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં થયેલા આ વધારાની સીધી અસર હોટલ અને ખાદ્યપદાર્થોના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા ઉદ્યોગોના એકંદર સંચાલન ખર્ચ પર પડશે. વેપારીઓનું માનવું છે કે ઇંધણ ખર્ચ વધવાને કારણે તેમની પ્રોડક્શન કોસ્ટ વધી જશે. જો ભવિષ્યમાં પણ કોમર્શિયલ ગેસના દરોમાં આવી જ રીતે વધારો ચાલુ રહેશે, તો આખરે હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ માલિકોએ તેમની ખાણી-પીણીની વસ્તુઓ અને થાળીના ભાવ વધારવાની ફરજ પડશે. આમ, પરોક્ષ રીતે આ વધારાનો આર્થિક બોજ પણ આખરે આમ આદમીના ખિસ્સા પર જ આવવાની શક્યતા સેવાઈ રહી છે.
તેલ કંપનીઓ દર મહિનાની પહેલી તારીખે અને જરૂરિયાત મુજબ સમયઅંતરે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને એલપીજીના ભાવોના આધારે સ્થાનિક સ્તરે દરોનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરતી હોય છે. હાલમાં ઘરેલુ ગેસના ભાવો સ્થિર રહેવાથી દેશના લાખો પરિવારોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.
