વૈશ્વિક રાજનીતિના મોટા સમાચાર, મિડટર્મ ચૂંટણી બાદ ખતમ થઈ જશે ઈરાન સાથેની જંગ
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને ભૌગોલિક-રાજકીય સમીકરણોમાં મુખ્ય મુદ્દા સમાન એવા અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે બંને દેશો વચ્ચેનો તણાવ અને સંઘર્ષ હવે તેના અંતિમ તબક્કે પહોંચી ગયો છે અને આગામી અમેરિકન મિડટર્મ ચૂંટણી (મધ્ય-ગાળાની ચૂંટણી) બાદ તેનો સંપૂર્ણ અંત આવશે. તાજેતરના ઇન્ટરવ્યુ અને નિવેદનોમાં, ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન હાલમાં તમામ મોરચે ગંભીર સંકટોથી ઘેરાયેલું છે અને ભયંકર આર્થિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે. આમ છતાં, ઈરાની શાસન સંઘર્ષમાં ટકી રહ્યું છે અને અમેરિકાના રાજકીય માળખામાં મોટા ફેરફાર અથવા ચૂંટણીના પરિણામની રાહ જોઈ રહ્યું છે. ટ્રમ્પના આ નિવેદને મધ્ય પૂર્વની પરિસ્થિતિ અંગે વૈશ્વિક ચર્ચાઓ ફરી શરૂ કરી દીધી છે.
ઈરાન અંતિમ તબક્કામાં છે અને નબળું પડી ગયું છે: ટ્રમ્પ
ઈરાનની વર્તમાન સ્થિતિ વિશે સ્પષ્ટ વાત કરતા, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું હતું કે ભારે આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક મુશ્કેલીઓ હોવા છતાં, ઈરાને તેની જીદ છોડી નથી અને લડત ચાલુ રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ઈરાન આંતરિક રીતે ખૂબ જ નબળું પડી ગયું છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાનની મિસાઈલ છોડવાની ક્ષમતા હવે મર્યાદિત થઈ ગઈ છે અને દેશ સંપૂર્ણપણે તૂટી ગયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિએ ઉમેર્યું હતું કે ઈરાની શાસન માત્ર સમય પસાર કરી રહ્યું છે કારણ કે તે અમેરિકામાં થનારા રાજકીય ફેરફારોનો લાભ લેવાની આશા રાખે છે—પરંતુ આ અપેક્ષા પૂરી થશે નહીં, કારણ કે અમેરિકા તેની વ્યૂહરચના પર મક્કમ છે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર સંપૂર્ણપણે અમેરિકાનું નિયંત્રણ
ખાડી દેશોના સૌથી સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) ને લઈને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક ખૂબ મોટો દાવો કર્યો છે. તેમણે બેફામ શબ્દોમાં કહ્યું કે વર્તમાનમાં આ મહત્વપૂર્ણ જલડમરૂમધ્ય પર સંપૂર્ણપણે અમેરિકી સેનાનું નિયંત્રણ સ્થાપિત થઈ ચૂક્યું છે. ટ્રમ્પે પોતાના જૂના નિર્ણયોને યોગ્ય ઠેરવતા કહ્યું કે જો સમયસર ઈરાનની ગુપ્ત પરમાણુ ક્ષમતાઓને નષ્ટ ન કરવામાં આવી હોત, તો આજે સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણ બહાર થઈ ગઈ હોત અને ઈરાન પરમાણુ હથિયારોનો ઉપયોગ કરતા પણ પાછળ હટત નહીં. ઈરાનને પરમાણુ હથિયાર મેળવવાથી રોકવા માટે જ અમેરિકી સેનાએ બી-2 બોમ્બર્સ (B-2 Bombers) નો આક્રમક ઉપયોગ કર્યો હતો અને જૂના પરમાણુ કરારને રદ કરી દીધો હતો, જેને તેઓ દેશની સુરક્ષા માટે અત્યંત જરૂરી પગલું માને છે.
આર્થિક તબાહી અને આસમાને પહોંચેલી મોંઘવારીથી ત્રસ્ત છે ઈરાન
આર્થિક તબાહી અને આસમાને પહોંચેલી મોંઘવારીથી ત્રસ્ત છે ઈરાનડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે યુદ્ધ અને કઠોર આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોને કારણે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે પડી ભાંગી છે. ઈરાનમાં ફુગાવો વધીને જોખમી સ્તર એટલે કે ૩૦૦ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે સામાન્ય નાગરિકોનું જીવન દુષ્કર બની ગયું છે. પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી ગઈ છે કે સરકાર તેના લશ્કરી અને સુરક્ષા કર્મચારીઓને પણ સમયસર પગાર ચૂકવવામાં અસમર્થ છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાન ગંભીર સંકટમાં ફસાયેલું છે અને આર્થિક રીતે પાયમાલ થઈ ગયું છે. તેમના માટે નવી મિસાઇલોનું ઉત્પાદન કરવું અત્યંત મુશ્કેલ બની રહ્યું છે, કારણ કે તેમનું મોટાભાગનું લશ્કરી અને વ્યૂહાત્મક માળખું પહેલેથી જ નષ્ટ થઈ ચૂક્યું છે.
યુદ્ધના નિર્ણયો પર કોઈ પસ્તાવો નથી
પોતાના નિવેદનમાં, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ઈરાન વિરુદ્ધ લેવામાં આવેલા કઠોર લશ્કરી પગલાં અને નિર્ણયો અંગે તેમને જરા પણ પસ્તાવો નથી. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે અમેરિકા દ્વારા લેવામાં આવેલું દરેક પગલું વૈશ્વિક સુરક્ષા અને પોતાના વ્યૂહાત્મક હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યું હતું. હવે, મધ્ય-ગાળાની ચૂંટણીઓ બાદ આ સંઘર્ષના કાયમી અંત અંગેની ચર્ચાઓ વચ્ચે, એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે ઈરાન કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે અને આગામી દિવસોમાં મધ્ય-પૂર્વના રાજકારણમાં કેવા નવા વળાંક આવે છે.
